Opinie

Opinie: ‘Suriname heeft nog veel te eisen van Nederland’

Dat Duitsland erkent in Namibië genocide te hebben gepleegd, is een les voor Suriname, stelt Armand Zunder. Ook Nederland zou voor zijn misdragingen uit moeten komen.

Plantage in Suriname, Dirk Valkenburg (1707). Nederlanders hebben van 1667 tot 1939 in Suriname misdaden tegen de menselijkheid gepleegd, stelt Armand Zunder. Beeld Sepia Times/Universal Images Gro
Plantage in Suriname, Dirk Valkenburg (1707). Nederlanders hebben van 1667 tot 1939 in Suriname misdaden tegen de menselijkheid gepleegd, stelt Armand Zunder.Beeld Sepia Times/Universal Images Gro

Onderhandelingen over ‘het helen van de wonden van het historisch geweld’ tussen Namibië en Duitsland hebben resultaat: de vroegere kolonie ontvangt 1,1 miljard euro, verspreid over de komende dertig jaar. De Duitse minister van Buitenlandse zaken, Heiko Maas, heeft dit 28 mei bekendgemaakt.

Het bedrag zal worden betaald wegens de genocide die Duitsers en vooral Duitse militairen in de periode 1904-1908 hebben uitgevoerd onder de Herero en Nama, twee Namibische volken. Tienduizenden mannen, vrouwen en kinderen zijn in die periode gemarteld, vermoord of de Kalahariwoestijn ingejaagd waar zij de hongerdood stierven.

De Verenigde Naties erkenden deze genocide al in 1985, maar de Duitsers hebben er tientallen jaren voor nodig gehad om het woord voor deze misdaden van hun voorvaderen in de mond te durven nemen. De afgelopen tientallen jaren hebben zij het steeds gehad over ‘gebeurtenissen’ in de koloniale tijd in Duits Zuidwest-Afrika, het huidige Namibië. In de recente Duitse verklaring zijn nog altijd de woorden ‘reparaties’ en ‘compensaties’ niet opgenomen, ongetwijfeld met opzet.

De woordvoerder van het staatshoofd van Namibië reageerde dan ook als volgt: “We beschouwen de verklaring als een eerste stap in de goede richting. Het is de basis voor de volgende stap en die is het aanbieden van excuses gevolgd door herstelbetalingen.”

De toegezegde 1,1 miljard euro wordt door de Namibische autoriteiten dus gezien als een gebaar, de herstelbetalingen moeten nog komen.

Grondroof

Suriname kan lering trekken uit deze casus. Hier hebben de voorvaderen van de huidige Nederlanders over een veel langere periode misdaden tegen de menselijkheid gepleegd. Dat gebeurde tussen 1667 en 1939, van de zogeheten Gouden Eeuw tot aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Grondroof, afschuwelijke martelingen, genocide onder inheemsen en Afrikanen, uitbuiting, plundering, slavenhandel, slavernij, contract­arbeid, gedwongen opsluiting in psychiatrische instelling Wolffenbüttel en verbanning waren de beproefde methodes in de koloniale tijd. In dezelfde periode hebben Nederlandse kooplieden de contante waarde van meer dan 125 miljard euro uit Suriname in Nederland geïmporteerd.

De voorouders van de huidige Nederlanders hebben Afrikanen van 1683 tot 1873 dagelijks gedurende tien uren of meer op de plantages onder mensonterende omstandigheden arbeid laten verrichten. Deze Afrikanen zijn nooit voor hun werk betaald. Een recente berekening van het Kennisinstituut voor Onderzoek naar Genocide en Reparaties heeft uitgewezen dat de contante waarde van deze loonsom per ultimo 2016 uitkomt op ruim 25 miljard euro, om precies te zijn, 25.312.643.821 euro.

Pijn en onrecht

In navolging van het Namibische volk en vooral de Namibische regering zullen de Caraïbische staatshoofden en regeringsleiders sterker moeten aandringen bij de regeringen van de vroegere bezetters van hun gebied om het leed, de pijn en het onrecht uit de koloniale tijd goed te maken. De Caribische gemeenschap Caricom, vergelijkbaar met de Europese Unie, heeft in 2014 daar al brieven over verzonden aan diverse regeringen, ook de Nederlandse. Een herinneringsbrief van de Caricom-regeringsleiders is in de maak, en lidstaat Suriname moet ook zelf actie ondernemen.

Het slavernijverleden en de Nederlandse koloniale tijd liggen niet ver weg, de gevolgen zijn nog duidelijk zichtbaar in onze samenleving. De regering van Suriname zal in de eerste plaats moeten beseffen dat er absoluut geen gedeeld historisch verleden met de Nederlandse koloniale bezetters bestaat. Die tijd draaide om grondroof, slavernij, genocide, uitbuiting en economische plundering. Voor die gedragingen eisen de Caraïbische regeringsleiders en staatshoofden excuses en herstelbetalingen van de negen ex-koloniale landen. Het is tijd dat de Nederlandse en Surinaamse regeringen over reparaties en compensaties gaan praten.

Armand Zunder, econoom en directeur van het Kennisinstituut voor Onderzoek naar Genocide en Reparaties en voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname. Beeld
Armand Zunder, econoom en directeur van het Kennisinstituut voor Onderzoek naar Genocide en Reparaties en voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden