Opinie

Opinie: ‘Schoolsluiting raakt kwetsbaarste kinderen het hardst’

Kinderen met mentale gezondheidsproblemen – maar ook hun ouders – worden het hardst geraakt door een schoolsluiting. Het is te hopen dat het kabinet daar goed naar kijkt en ouders en kind de juiste begeleiding krijgen, schrijven Tycho Dekkers en Anouck Staff.

Tycho Dekkers en Anouck Staff
De negatieve impact van een schoolsluiting is groter bij kinderen met mentale gezondheidsproblemen. Beeld ANP
De negatieve impact van een schoolsluiting is groter bij kinderen met mentale gezondheidsproblemen.Beeld ANP

Het recente kabinetsbesluit om de scholen een week eerder te sluiten, en indien mogelijk afstandsonderwijs aan te bieden, heeft grote impact op kinderen en hun ouders. Hoe groot die impact precies is, hebben we tijdens de schoolsluiting in het voorjaar van 2020 bij een grote groep kinderen en hun families onderzocht.

Ouders rapporteerden meer sociale isolatie bij hun kind tijdens de schoolsluiting, en kinderen gebruikten meer digitale media. Buitenlands onderzoek laat zien dat een stijging aan schermtijd bij kinderen gepaard ging met een daling in fysieke activiteiten, met alle lichamelijke en sociaal-emotionele gevolgen van dien. Daarnaast blijkt dat ook korte periodes van een aantal dagen van sociale isolatie op langere termijn – zelfs tot 3 jaar later – kunnen leiden tot een toename van psychische problemen bij kinderen en jongeren.

Ouders waren tijdens het afstandsonderwijs van hun kind gemiddeld genomen bijna 40 procent van de tijd hierbij betrokken. Daardoor is deze vorm van onderwijs moeilijk te combineren met werk. Buitenlands onderzoek laat zien dat ouders die hun kind het meest moesten ondersteunen tijdens de schoolsluiting meer angst, somberheid, stress en emotionele uitputting rapporteerden, en dat deze ouders vaker alcohol of cannabis gebruikten om hiermee om te gaan.

Uit ons onderzoek bleek dat de negatieve impact van de schoolsluiting en het afstandsonderwijs groter is bij kinderen met mentale gezondheidsproblemen zoals autisme of ADHD, dan bij kinderen zonder deze problemen. Kinderen met mentale gezondheidsproblemen krijgen vaak extra ondersteuning vanuit school en hebben vaker moeite met het reguleren van hun eigen gedrag en motivatie, waarop juist een groot beroep wordt gedaan met afstandsonderwijs.

Het is hierdoor niet verrassend dat ouders van deze kinderen tijdens de eerdere schoolsluiting de meeste problemen hebben ervaren. Onze bevindingen onderstrepen het idee dat kinderen met mentale gezondheidsproblemen extra kwetsbaar zijn voor het verergeren van hun problemen tijdens schoolsluitingen en afstandsonderwijs. Deze kinderen lopen zo het risico om nog verder achterop te raken bij klasgenoten in de lesstof en in hun sociaal-emotionele ontwikkeling.

Onze bevindingen staan niet op zichzelf en sluiten aan bij een snelgroeiende internationale literatuur waaruit blijkt dat kinderen met mentale gezondheidsproblemen en hun ouders in disproportionele mate geraakt worden door de pandemie. Het gaat nu om een schoolsluiting van slechts enkele dagen, maar het is te hopen dat deze informatie wordt meegenomen bij toekomstige beslissingen. Ook kan overwogen worden dat het kabinet ouders van kinderen met mentale gezondheidsproblemen er attent op maakt dat zij gebruik mogen maken van de noodopvang.

Onderwijs is de grote gelijkmaker, en maatregelen die hierop inspelen raken de kwetsbaarste kinderen het hardst.

Tycho Dekkers, universitair docent en GZ-psycholoog (Universiteit van Amsterdam/Accare/Levvel)) en Anouck Staff, promovenda en psycholoog (Vrije Universiteit Amsterdam/Kinderpraktijk Amsterdam)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden