Opinie

Opinie: ‘Reclame op de publieke omroep maakte presentatoren onaantastbaar’

Door de concurrentie tussen de publieke en de commerciële omroepen is Matthijs van Nieuwkerk op een extreem hoog voetstuk geplaatst, schrijft Constant Meijers. Dit probleem is al veel langer geleden begonnen.

Het Parool
null Beeld ANP Kippa/Koen van Weel
Beeld ANP Kippa/Koen van Weel

Krokodillentranen. Men kan in de omroepwereld nu wel bij hoog en laag beweren dat het met Matthijs van Nieuwkerk nooit zo ver had mogen komen, maar het zijn de publieke omroepen zelf die hem op het schild hebben gehesen en hem de koningskroon van zijn eigen rijkje hebben op gezet.

Toen indertijd bleek dat er vanuit de veel rijkere commerciële omroepen werd getrokken aan de kijkcijferkanonnen van de publieke omroepen, zijn regelingen in het leven geroepen en omwegen toegestaan om de inkomens van deze kanonnen buiten de gangbare afspraken te plaatsen om ze binnenboord te houden.

Er waren in 2018 nog elf presentatoren bij de publieke omroep die meer verdienden dan de afgesproken norm, overeenkomend met een ministerssalaris. Drie van hen kregen zo’n hoog salaris dat hiervoor geld van de leden van de omroep werd gebruikt. Dat mocht vanwege hun ‘uitzonderlijke talent’.

Uit de jaarverslagen viel af te leiden dat de absolute topverdieners honderdduizenden euro’s boven de norm verdienden. Hoewel niet bij naam genoemd, moet het Van Nieuwkerk zijn geweest die in 2018 363.200 euro salaris kon opstrijken. De vrees dat de kijkcijferkanonnen naar de commerciële omroepen zouden overlopen gaf die presentatoren een vrijwel onbeperkte macht, maakte ze onaantastbaar en gaf ze een wapen in handen om hun bazen te chanteren.

Weeffout

De oorzaak van dit alles is te vinden in de weeffout die de Nederlandse overheid heeft ingebracht toen ze halverwege de jaren zestig de publieke omroepen toestond om reclameboodschappen te gaan uitzenden. Concurrentie met de in de jaren tachtig verschijnende commerciële omroepen, mede dankzij de toen gelanceerde omroepsatellieten die grensoverschrijdend hun programma’s en reclames konden uitzenden, werd nog enigszins in de hand gehouden, doordat de programma’s niet alleen werden gewaardeerd naar het aantal kijkers maar ook naar de waardering van die kijkers.

Die waardering is er in 2004 vanaf gehaald en vanaf die tijd zijn de publieke omroepen regelrecht de strijd om de kijkers aangegaan met de commerciëlen. Met als klap op de vuurpijl de vorig jaar gedane aankondiging dat de overheid op de publieke omroepen wil gaan bezuinigen, omdat een deel van de adverteerders is overgestapt naar Facebook, Twitter en andere nieuwe media.
Constant Meijers, Amsterdam

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden