Opinie: ‘Publiek oordeel houdt partnergeweld in stand’

De media-aandacht voor huiselijk geweld is goed. Echter houdt partnergeweld door de manier waarop we erover praten juist aan, stelt Kirsten Regtop.

Jaarlijks zijn 1,2 miljoen Nederlanders slachtoffer van een vorm van huiselijk geweld. Beeld Getty Images
Jaarlijks zijn 1,2 miljoen Nederlanders slachtoffer van een vorm van huiselijk geweld.Beeld Getty Images

Geweld in (ex-)partnerrelaties: de kranten staan er de laatste tijd vol van. Verschillende columnisten delen hun mening of geven goedbedoelde adviezen. Dit soort reuring doet de zaak vaak geen goed. Niet voor de Bekende Nederlanders waarover gesproken wordt, maar zéker niet voor slachtoffers die in de anonimiteit gebukt gaan onder partner­geweld. Sterker nog, het houdt partnergeweld in stand.

Als buitenstaander kan ik me heel goed voorstellen dat je zegt: ‘Ga toch weg uit die situatie en doorbreek de spiraal van geweld.’ Maar het is niet zo simpel als het lijkt. Bij een relatiebreuk in combinatie met psychisch partnergeweld is de kans op een dodelijke afloop namelijk tien keer zo groot als bij een normale relatiebreuk. Dat maakt weggaan uiterst gevaarlijk en vaak onmogelijk.

Daarbovenop worden deze ‘makkelijke’ opmerkingen door slachtoffers vaak als uiterst pijnlijk ervaren. Het benadrukt hun machteloosheid en schuldgevoel.

Geen individueel probleem

Renee Römkens, bijzonder hoogleraar gendergerelateerd geweld en directeur van Atria, betoogt in NRC terecht dat de berichtgeving over BN’ers en de daaropvolgende publieke aandacht ertoe leidt dat mensen partnergeweld zien als een individueel probleem. De werkelijkheid is helaas anders: honderdduizenden mensen hebben jaarlijks te maken met meer­dere geweldssituaties, psychisch en fysiek. Zo gaven 680.000 mensen aan in het afgelopen jaar slachtoffer van een of meerdere vormen van psychisch geweld te zijn. Denk bijvoorbeeld aan het stelselmatig controleren, isoleren of afhandig maken van financiële middelen. Deze cijfers maken het onmogelijk om dit als individueel probleem te beschouwen.

Wat er de afgelopen weken gebeurde, publieke lynching van de pleger én victim blaming, helpt hen ook niet. Je ziet wat er gebeurt: zij voelen vooral de noodzaak om zich snel pu­bliekelijk te verzoenen.

Huiselijk geweld gedijt bij geheimhouding. Hoe sneller een slachtoffer en een pleger in het nauw gedreven worden, hoe sneller de geheimhouding weer intreedt. Een gemiste kans om het geweldspatroon definitief te doorbreken. Bovendien kun je als buitenstaander het gevoel krijgen dat het een eenmalig incident was en er daarom niet meer over durven te beginnen. Een neiging die veel mensen toch al hebben als zij in hun omgeving met partnergeweld geconfronteerd worden.

Publiek bezit

Niet alleen voor BN’ers die met huiselijk ge­­-weld in het nieuws komen is dit funest. Ook slacht­offers die getuige zijn van deze oproer en veroordeling, denken wel twee keer na voordat zij in hun omgeving om hulp gaan vragen. Zij zijn er tenslotte getuige van wat voor bagger je over je heen kunt krijgen als het geheim publiek bezit wordt. En dat is geen veilig vooruitzicht. Hulp vragen is verder weg dan ooit.

In dit artikel noem ik bewust geen namen. Het is al te lang over hen gegaan. Bovendien staan zij niet alleen. Wist u dat er jaarlijks 1,2 miljoen Nederlanders slachtoffer zijn van een vorm van huiselijk geweld? Het wordt tijd dat zij – allemaal – goede hulp krijgen om dit geweld te stoppen. En u kunt helpen. Voordat u uw mening geeft, publiek of in je persoonlijke omgeving: kijk, vraag en luister. En vooral: oordeel niet. Daarmee zou u zomaar eens echt een verschil kunnen maken.

Kirsten Regtop

Huiselijk geweld sneller stoppen. Dat is mijn missie. Daarom train ik sinds 2017 hulpverleners om huiselijk geweld te signaleren, het bespreekbaar te maken en passende hulp te bieden. Daarvoor coördineerde ik in Utrecht de aanpak van huiselijk geweld voor de wijkteams en werkte ik een aantal jaar bij Veilig Thuis Noord Oost Gelderland. Op kirstenregtop.com deel ik tweewekelijks tips, ervaringen van hulpverleners, inzichten uit onderzoeken en verhalen van ervaringsdeskundigen (zowel plegers als slachtoffers). In juni vindt – ter gelegenheid van mijn 200ste blog – een benefietactie plaats voor slachtoffers van huiselijk geweld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden