Opinie

Opinie: ‘Personeelstekort in kinderopvang zorgt voor domino-effect’

Personeelstekorten in de kinderopvang en bso moeten met urgentie worden aangepakt, betogen Claire Martens en Myron von Gerhardt. ‘Anders kunnen we andere maatschappelijke uitdagingen niet oplossen.’

Claire Martens en Myron von Gerhardt
BSO Natuurfontein in West. Beeld Carly Wollaert
BSO Natuurfontein in West.Beeld Carly Wollaert

‘Gefeliciteerd met de kleine! Hoe gaat het? Vraag: is het jou inmiddels gelukt een plekje te bemachtigen bij de kinderopvang? Ik heb zeven inschrijvingen staan, maar er is nergens plek. Moet over acht weken weer beginnen met werken, ik wil wel echt weer aan de slag hoor.’

Dit berichtje stuurde een vriendin nadat ze mijn maandenlange, wanhopige zoektocht naar kinderopvang van dichtbij had meegemaakt. Doordat het zo moeilijk bleek een plek voor onze dochter bij een kinderdagverblijf te bemachtigen, kwam het scenario dat mijn vriend zijn of ik mijn baan zou moeten opzeggen, opeens heel dichtbij.

En wij zijn natuurlijk niet de enigen: het gebrek aan kinderopvang is een groot en steeds groter wordend probleem. En dat heeft meer gevolgen dan enkel het feit dat nieuwe moeders hun werkgever moeten laten weten dat ze toch niet terugkeren naar hun werk.

Het gebrek aan opvang is het startpunt voor oplopende tekorten in andere branches. Het remt de arbeidsparticipatie van vrouwen en versnelt de exodus van middeninkomens en jonge gezinnen uit steden. Het is een veelkoppig monster met grote gevolgen, dat met de grootste prioriteit moet worden bestreden.

Sneeuwbaleffect

Op dit moment heeft de kinderopvangbranche een tekort van 4000 medewerkers dat kan oplopen tot 35.000 medewerkers in 2025. Locaties sluiten noodgedwongen hun deuren. Nu zult u wellicht denken: elke branche kampt met een personeelstekort.

Maar het tekort aan medewerkers in de kinderopvang heeft een sneeuwbaleffect op de tekorten in alle branches, want ouders die noodgedwongen thuisblijven omdat er geen opvang is voor hun kinderen, zijn niet aan het werk. Het gevolg? Nog minder arbeidskrachten in een toch al stagnerende markt door het gebrek aan personeel in algemene zin, én afnemende arbeidsparticipatie (en dus economische zelfstandigheid) van vrouwen.

En waar wij in Nederland alle zeilen bijzetten om mensen, vooral vrouwen, te verleiden meer te gaan werken zal het gebrek aan opvang een tegenovergesteld effect bereiken. De landelijke maatregel om de kinderopvang betaalbaarder te maken vanaf 2025, waardoor de vraag alleen maar zal toenemen, zal geen enkele impact hebben wanneer er geen personeel is.

Het grote personeelstekort in de kinderopvangbranche kan zorgen voor een verder oplopend algeheel personeelstekort en is een potentieel gevaar voor de economie, het onderwijs en de zorg.

Lokale aanpak

Er is dan ook alles aan gelegen om de kinderopvangbranche vlot te trekken. Om personeelstekorten op te lossen, zal op korte termijn het grote aantal parttimers in Nederland verleid moeten worden om meer te gaan werken. Op landelijk niveau zal er moeten worden gekeken naar een financiële prikkel die mensen kan verleiden meer uren te werken. Meer werken zal meer moeten lonen.

Maar ook op lokaal niveau kan Amsterdam maatregelen treffen om dit probleem aan te pakken. Grote steden, zoals Amsterdam, kampen met een groter tekort aan zowel docenten als kinderopvangmedewerkers. De hoge gemeentelasten, het tekort aan woningen en de hoge parkeerkosten (dus geen oppasopa’s en -oma’s) spelen hierbij een rol.

Het gebrek aan kinderopvang zal de exodus van de middeninkomens en jonge gezinnen uit de steden doen versnellen. Voor veel ouders, vooral die met een middeninkomen, zit er dan namelijk niets anders op dan een dure stad als Amsterdam de rug toe te keren. Ze gaan dichter wonen bij grootouders of naar een gemeente met minder tekorten.

Voorrangsregeling

De aanpak van het lerarentekort in Amsterdam heeft laten zien dat een actieplan op lokaal niveau zijn vruchten kan afwerpen. Wij stellen voor ook de kinderopvang en buitenschoolse opvang bij dit plan te betrekken. Zo is er voor docenten in Amsterdam een voorrangsregeling voor sociale en middeldure huurwoningen en een regeling voor de parkeerkosten. Want waarom zou je in Amsterdam gaan werken in de kinderopvang wanneer je salaris 1900 euro bruto (voor starters) betreft en de parkeerkosten 900 euro netto per maand?

Zolang er tekorten zijn in de kinderopvang en bso zullen we personeelstekorten in overige branches en maatschappelijke uitdagingen als de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt niet kunnen oplossen. Laten we het probleem dan ook met urgentie aanpakken.

Claire Martens en Myron von Gerhardt

Claire Martens is fractievoorzitter van de Amsterdamse VVD. Beeld
Claire Martens is fractievoorzitter van de Amsterdamse VVD.
Myron von Gerhardt is woordvoerder Wonen & Onderwijs van de Amsterdamse VVD. Beeld
Myron von Gerhardt is woordvoerder Wonen & Onderwijs van de Amsterdamse VVD.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden