Opinie

Opinie: ‘Ook in Nederland moeten we Martin Luther King herdenken’

Maandag was het Martin Luther King Day, een officiële feestdag in de VS. Kunstenares Airco Caravan, die drie jaar geleden een standbeeld van hem plaatste in het Martin Luther Kingpark, vindt dat King ook in Nederland relevant is.

Het Parool
Airco Caravan plaatste dit beeld drie jaar geleden als protest. Beeld Airco Caravan
Airco Caravan plaatste dit beeld drie jaar geleden als protest.Beeld Airco Caravan

Er zijn veel overeenkomsten met de jaren vijftig-zestig van de vorig eeuw. Black Lives Matter voert nu de strijd die toen ook gestreden werd. Polarisatie, cancel culture, haat, doodsbedreigingen, het is allemaal niet nieuw. Martin Luther King moest daar ook mee dealen. Als we kijken naar racisme, discriminatie en ongelijkheid, dan is er in de afgelopen zestig jaar veel verbeterd, maar ik had gehoopt dat we verder zouden zijn. King streed radicaal geweldloos voor gelijke rechten en dat vraagt doorzettingsvermogen en heel veel moed. We kunnen een hoop van hem leren.

Zelfde geboortejaar als Anne Frank

Op 15 januari 1929 werd King geboren in Atlanta, in hetzelfde jaar als Anne Frank. Zijn vader was dominee en King trad in zijn voetsporen. Op zijn 26ste werd de jonge dominee leider van de busboycot in Montgomery, Alabama. Rosa Parks weigerde op te staan voor witte passagiers en werd gearresteerd.

De busboycot die volgde duurde meer dan een jaar (!), totdat de segregatie in bussen werd afgeschaft. Dit was het eerste grote geweldloze verzet tegen de ongelijkheid van de zwarte bevolking in de zuidelijke staten van de VS, 50.000 mensen namen een jaar lang niet de bus. King schreef er in 1958 een boek over: Stride toward Freedom. Tijdens een signeersessie in Harlem, New York, werd hij echter bijna vermoord. Een vrouw stak hem met een stalen brievenopener. Met het wapen nog in zijn borst werd hij naar het ziekenhuis gebracht, zijn aorta bleek geschampt. Later zei King dat hij gelukkig niet had geniest, want dat was zijn dood geworden.

‘I have a dream’

In 1963 hield MLK een van de beroemdste speeches ooit voor een publiek van 250.000 mensen in Washington DC. Het is nog steeds meer dan actueel: I have a dream that my four little children will one day live in a nation where they will not be judged by the color of their skin, but by the content of their character. I have a dream today! Beluister deze indrukwekkende rede in zijn geheel via YouTube en u zult beseffen dat er nog veel werk te doen is.

De burgerrechtenbeweging was een groeiend, geweldloos verzet, en King nam deel aan veel protesten, zoals de Mars van Selma naar Montgomery, om stemrecht te eisen voor de zwarte bevolking. De autoriteiten vonden King staatsgevaarlijk. Hij werd weggezet als communist, zijn telefoon werd getapt, de FBI probeerde hem te blackmailen, en hij werd in totaal 29 keer gearresteerd.

Op 4 april 1968 werd King in Memphis doodgeschoten, pas 39 jaar oud. De wereld was geschokt en er braken rellen uit in veel Amerikaanse steden. In Amsterdam was er een herdenkingsdienst in de Westerkerk en werd er een stille tocht georganiseerd met honderden deelnemers.

Monument

In het Martin Luther Kingpark, bekend van de Parade, staat een 1,2 meter hoog bronzen beeld dat ik er precies drie jaar geleden zonder toestemming heb geplaatst. Als kunstenaar voelde ik de urgentie om dit als protest te plaatsen, om King te herdenken en de strijders voor gelijke rechten van nu te eren.

In de VS is afgelopen vrijdag in Boston een nieuw monument onthuld: Embrace van kunstenaar Hank Willis Thomas. Het is een 6 meter hoge bronzen omhelzing, de verstrengelde armen van Martin en zijn vrouw Coretta toen hij in 1964 de Nobelprijs voor de Vrede ontving. Ze leerden elkaar in Boston kennen toen ze er studeerden. Na zijn dood bleef Coretta Scott King – een belangrijke en vaak vergeten burgerrechtenactivist – strijden voor gelijkwaardigheid wereldwijd. Zij overleed in 2006.

MLK Day

King blijft actueel. Op 16 mei verschijnt de bijna 700 pagina’s tellende biografie King: A Life van bestsellerauteur Jonathan Eig. Later dit jaar volgt de Nederlandse vertaling. Ik zit er klaar voor.

Maandag was het ‘Blue Monday’. Maar kunnen we niet beter elke derde maandag van januari ‘MLK Day’ noemen, zoals hier in de VS? Dan kunnen we in plaats van zeuren over het weer en dat het zo vroeg donker is, denken aan de woorden van King: Darkness cannot drive out darkness, only light can do that. Hate cannot drive out hate; only love can do that.
Airco Caravan is kunstenares en woont in New York.

Kunstenares Airco Caravan woont in New York. Beeld
Kunstenares Airco Caravan woont in New York.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden