Opinie

Opinie: ‘Ongevraagde euthanasie is niet barmhartig, maar schokkend’

Psycholoog Wim van Dijk schreef vorige week het opinieartikel ‘Maak barmhartige euthanasie makkelijker – ook zonder euthanasieverklaring’. Hij schetst daarin een onzinnig schrikbeeld van palliatieve sedatie. Ook stelt hij voor ‘barmhartig’ euthanasie te verlenen aan mensen die daar niet om vragen. René Héman, voorzitter van artsenfederatie KNMG, is erg geschrokken.

Het Parool
null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Palliatieve sedatie betekent dat artsen iemand in de laatste fase van het leven in slaap brengen met medicijnen. Dat kunnen artsen bijvoorbeeld doen als mensen veel pijn hebben of benauwd zijn. Tijdens die sedatie zijn mensen in slaap en lijden ze niet meer. De sedatie zorgt ervoor dat de laatste dagen van het leven zo comfortabel mogelijk zijn. Mensen overlijden tijdens de sedatie aan de onderliggende ziekte. Ze sterven dus niet eerder door de sedatie – maar wel sterven ze zonder dat ze lijden.

Artsen mogen palliatief sederen als de verwachting is dat iemand op korte termijn (maximaal twee weken) sterft. Dat de KNMG deze periode wil verlengen, zoals Van Dijk stelt, is volstrekt onjuist.

Onafhankelijke arts

Palliatieve sedatie is heel iets anders dan euthanasie. Euthanasie betekent dat de arts dodelijke medicijnen geeft waardoor iemand direct overlijdt. Dat mag in Nederland alleen als iemand ondraaglijk lijdt en zelf vrijwillig en weloverwogen om euthanasie vraagt. Ook moet voldaan zijn aan de andere eisen uit de euthanasiewet. Zoals het bezoek van een tweede onafhankelijk arts, die vooraf bij de patiënt langsgaat en beoordeelt of iemand ondraaglijk lijdt en wel echt euthanasie wil.

Na de euthanasie beoordeelt een Regionale Toetsingscommissie Euthanasie het handelen van de arts. Die zorgvuldige werkwijze is essentieel. Met euthanasie wordt er een eind aan iemands leven gemaakt. Daarmee gaat de arts een fundamentele grens over, iets wat alleen kan na een zorgvuldige, transparante procedure.

Recht op leven

Van Dijk stelt voor dat ook mensen die niet lijden euthanasie moeten kunnen krijgen – zelfs als ze daar nooit om gevraagd hebben. Hij vindt dat ‘barmhartig’. Ik vind dat schokkend. Zijn voorstel betekent immers dat het toegestaan wordt om mensen aan het eind van hun leven ongevraagd dood te maken. Het recht op leven is dermate fundamenteel dat anderen daar niet zomaar over kunnen beschikken.

Ondraaglijk lijden en het eigen verzoek van de patiënt zijn dan ook niet voor niets de hoekstenen van de huidige euthanasiepraktijk. Zouden we dat overboord gooien, dan betekent dat feitelijk dat er ongestraft en ongecontroleerd een eind gemaakt kan worden aan het leven van mensen in de meest kwetsbare fase van hun leven.

Euthanasie kan alleen gerechtvaardigd zijn als iemand ondraaglijk lijdt en zelf vrijwillig en weloverwogen vraagt om de dood. Dat was zo en wat mij betreft blijft dat ook zo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden