Opinie

Opinie: ‘Neem burgers mee in de besluitvorming over datacenters’

Met alle beleidsmakerij rondom datacenters dreigt de burger uit beeld te raken, betoogt Grethe van Geffen. ‘Leg als sector daarom uit wát je doet en waarom, en draag het nut en de noodzaak van datacenters actief uit.’

Grethe van Geffen
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

In Het Parool van vorige week donderdag betogen Rinie van Est en Gido van Rooijen van het Rathenau Instituut dat er eerst een maatschappelijke dialoog nodig is over digitale infrastructuur voordat we beleid voor datacenters verder kunnen uitwerken. Dat is een mooie gedachte, maar het klinkt ook als het proberen stil te zetten van een trein die al op volle snelheid rijdt. Tussen overheid, sector en deskundigen is er bovendien volop dialoog. Maar hoe betrekken zij burgers daarbij? En dan graag in begrijpelijke taal.

Ja, er zijn problemen met datacenters. Ik heb er als lid van de Provinciale Staten Noord-Holland dan ook schriftelijke vragen over gesteld naar aanleiding van het recente rapport van het Rathenau Instituut. De provincie Noord-Holland heeft beleid gemaakt met als doel eisen te kunnen stellen aan het gebruik van water en energie en de inpassing van datacenters in de landschappelijke omgeving.

Gaat alles hard genoeg?

De antwoorden die ik krijg op mijn schriftelijke vragen overtuigen me ervan dat er hard en doelgericht doorgewerkt wordt door de provincie, Rijksoverheid en gemeenten om nog beter grip te krijgen op datacenters. Bovendien werkt de datacentersector zelf aan innovaties ten behoeve van circulariteit en duurzaamheid. Maar de vraag is, gaat dit alles hard genoeg? De trein gaat harder dan de overheid en de sector zelf kunnen bijhouden omdat datagebruik gigantisch groeit.

Onder inwoners van Noord-Holland, zeker in de Noordkop, is weerstand tegen de komst van datacenters. Het abstracte verhaal dat ‘iedereen data gebruikt’ komt niet over in een gemeente als Hollands Kroon. Daar leeft eerder het gevoel als afvalputje te fungeren van grootschalige ontwikkelingen – windmolenparken, hyperscale datacenters – die de Metropoolregio Amsterdam (MRA) graag naar ‘de buitengebieden’ schuift.

Hyperscale datacenters

De regio rondom Hollands Kroon maakt zich zorgen over het energie- en watergebruik van de hyperscale datacenters. Immers, er bestaat geen gemeentelijke energie en de schaarste aan elektriciteit wordt steeds groter in heel Noord-Holland: binnen én buiten de MRA. Het woord energiecrisis is niet overdreven als nieuwe woningen, scholen of bedrijven niet meer aangesloten worden op het net.

De grootste crisis kan echter weleens zijn dat we met alle beleidsmakerij de burgers uit beeld verliezen. Hoe voeren we de dialoog met de inwoners van Noord-Holland? Het artikel van Rinie van Est en Gido van Rooijen suggereert dat we kunnen stilstaan en de tijd kunnen nemen voor reflectie. Maar de grootste kunst is niet om alles perfect uit te denken – daar wordt al buitengewoon veel deskundigheid en energie in gestoken. De grootste kunst is burgers erin mee te nemen, ook in de problemen, onzekerheden en dilemma’s rondom datacenters.

Dialoog met burgers

Iedereen wil vliegen, maar Schiphol moet krimpen. Iedereen wil een baan, maar de Haven van Amsterdam zetten we vol woningen. Iedereen wil data gebruiken, maar datacenters willen we niet. Het is te prijzen dat het Rathenau Instituut via Het Parool het bredere maatschappelijke debat zoekt. Bij de overheid kan er in de dialoog met burgers zeker nog een tandje bij. Maar ook en vooral is de datasector zelf aan zet, wil er voldoende draagvlak blijven.

Voorkom dat we terechtkomen in een soort stikstofdebat waar deskundigen en wetenschappers aan de burgers en de boeren uitleggen dat ze het allemaal niet snappen. Zoals we deze week de Open Haven Dagen hadden, zo hebben we Open Datacenters Dagen nodig. Leg uit wat je doet en waarom, draag nut en noodzaak van datacenters actief uit en maak breed zichtbaar hoe je werkt aan duurzaamheid en circulariteit. Anders zal elk besluit over datacenters op toenemende weerstand stuiten.


Grethe van Geffen, Lid Provinciale Staten Noord-Holland. Beeld -
Grethe van Geffen, Lid Provinciale Staten Noord-Holland.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden