Opinie: ‘Nederland, omarm de molen weer als nationale trots!’

Windenergie is essentieel om het elektriciteitsnet in evenwicht te houden, stelt Ian Minnes. Hij hoopt op het imagoherstel van de windmolen. ‘Er is een paradoxale situatie ontstaan, waarbij men vergeten is wat de molens voor ons hebben en kunnen betekenen.’

De Zaanse Schans. Ian Minnes: ‘De weerstand tegen windmolens is bizar: de molen is een nationale trots.’  Beeld ANP
De Zaanse Schans. Ian Minnes: ‘De weerstand tegen windmolens is bizar: de molen is een nationale trots.’Beeld ANP

Nederlanders, laten we de molen weer massaal omarmen als nationale trots en stop alsjeblieft met het inzetten van de windmolen als lamlegger van de energietransitie. Het not-in-my-backyard-principe zit het realiseren van de benodigde transformatie van het energiesysteem alleen maar in de weg. Ironisch, gezien het feit dat zonder de Nederlandse molen velen van ons helemaal geen achtertuin zouden hebben gehad.

Plannen voor windparken zijn de laatste tijd vrijwel altijd onderhevig aan protest of zorgen van omwonenden. Deze zorgen concentreren zich met name op de locatie van de molen (horizonvervuiling of slagschaduw), geluidshinder, gezondheid en zorgen over biodiversiteit, zoals schade aan vogelpopulaties.

Bakermat moderne democratie

De weerstand tegen de komst van windmolens en de bijbehorende ‘zoekgebieden’ bereikte de laatste maanden het absolute kookpunt. In Amsterdam IJburg werd een zoekgebied geschrapt door aanhoudende demonstraties. Toch heeft de gemeenteraad van Amsterdam ingestemd met de komst zeventien windmolens rond Amsterdam. Een eerste stap in de goede richting om de ambities en doelstellingen van het Klimaatakkoord te halen, als je het mij vraagt.

Voordat het zover is, volgt een reflectiefase, waarbij extra onderzoek wordt gedaan en een constructieve dialoog wordt opgestart, om bepaalde angsten en zorgen weg te nemen. Ook buiten Amsterdam is de weerstand groot. In Weesp stapte een wethouder op door onenigheid over windmolens, met als gevolg het schrappen van het zoekgebied Bloemendalerpolder.

Al deze weerstand tegen molens in Nederland, met Amsterdam als middelpunt, is bizar, als je bedenkt dat juist de windmolen onze nationale trots is. Nederlandse windmolens prijken sinds jaar en dag hoog op de lijst van nationaal cultureel erfgoed en zijn wereldwijd bekend. Molens zijn daarbij de bakermat van de Nederlandse moderne democratie. In de 13de eeuw haalden molens water uit polders om schaarse vruchtbare grond beschikbaar te maken. Dat werd een steeds moeilijkere exercitie door bodemdaling en een stijgend rivierpeil. Graaf Floris V van Holland gaf daarom opdracht om de eerste waterschappen op te richten, die de waterhuishouding in een gebied moesten regelen. Zij besloten molens op grotere schaal als droogmakerijen toe te passen. Op het hoogtepunt stonden er in de 19de eeuw in Nederland zo’n negenduizend molens.

Samenwerking

Anno 2021 hebben we in ons land weer te maken met schaarste: een groot tekort aan duurzame energie. In 2020 wekten we nog maar 26 procent duurzame elektriciteit op. Onderzoek van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (2020) laat zien dat bijna driekwart van de Nederlanders zich zorgen maakt over de verandering van het klimaat. We moeten af van het idee dat we de afspraken in het Klimaatakkoord behalen met alleen zoekgebieden voor zonne-energie. We hebben windenergie keihard nodig, onder meer om de balans te houden op het elektriciteitsnet.

Polderbewoners, zoals boeren, edelen, stedelingen en andere burgers vormden vanaf de 13e eeuw de eerste waterschappen. Alleen door samen te werken kon het nieuw ontgonnen land droog blijven. De baten van het samen optrekken vertaalden zich letterlijk terug in het houden van droge voeten. Ook bij de grootschalige opwek van hernieuwbare energie is samenwerking cruciaal.

Het Klimaatakkoord stelt dat er gestreefd moet worden naar 50 procent lokaal eigendom. Ik pleit voor het verplicht stellen hiervan. Bewoners en bedrijven worden samen medeverantwoordelijk voor een klimaatbestendige inrichting van het gebied waarin ze wonen. De baten van een windproject vloeien daarmee terug naar de lokale omgeving. Hiervan profiteert de omgeving. En dat komt ook het draagvlak ten goede.

Windmolens hebben ons land letterlijk groot gemaakt en vroegere generaties een steeds beter leven geschonken. Er is een paradoxale situatie ontstaan waarbij men is vergeten wat de molens voor ons hebben en kunnen betekenen. Zonder moderne windmolens zijn we terug bij af en zal de toekomstige generatie ons land moeten teruggeven aan het water. En, voorspel ik, dan zijn in het jaar 2100 de polders weer volgestroomd. Denk daarom twee keer na voordat je in weerstand komt tegen een windmolen. En vergeet niet dat Amsterdam, net als elke andere stad in Nederland een steentje moet bijdragen aan de energietransitie. Laten we de windmolen weer in ere herstellen als onze nationale trots.

Ian Minnes (28) is adviseur bij Arcadis en JongRES-vertegenwoordiger van de RES (Regionale Energietransitie) regio Noord Holland Zuid, waarvan Amsterdam onderdeel uitmaakt. Beeld -
Ian Minnes (28) is adviseur bij Arcadis en JongRES-vertegenwoordiger van de RES (Regionale Energietransitie) regio Noord Holland Zuid, waarvan Amsterdam onderdeel uitmaakt.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden