Opinie

Opinie: ‘Met het Engels komt ook een bepaald (neo)liberaal wereldbeeld mee’

Er schuilt meer gevaar in het immer voortschrijdende gebruik van het Engels als voortaal in het hoger en wetenschappelijk onderwijs dan alleen taalarmoede, in zowel het Engels als in het Nederlands. Met al dat Engels sluipt er ook een nogal eenzijdig, neo-liberaal wereldbeeld binnen, zegt Jessica Bartels.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Politicologiestudent Arthur Wiggers heeft helemaal gelijk in zijn opiniestuk van 10 september. Ooit hoorde ik dat in een masteropleiding Nederlands de gedichten van Vondel in het Engels vertaald moesten worden. Niet alleen de taal wordt verengelst, ook de inrichting van de studie (bachelor/master).

Ik durf te wedden dat de een rector magnificus binnenkort een ceo de bv University wordt. De universiteiten gaan bedrijfje spelen. De Rijksuniversiteit Groningen was onlangs al hard op weg, met filialen in China. Het resultaat was een kostbaar debacle.

Wetenschap beïnvloed

Gevaarlijker is dat met de taal ook het curriculum en daarmee de inhoud van de wetenschap wordt beïnvloed. In mijn eigen studie, economie (eind jaren zestig, begin jaren zeventig), hadden wij Nederlandstalige studieboeken, meestal geschreven door excellente Nederlandse wetenschappers/hoogleraren. Soms nog iets in het Duits van de grote Duitse economen (Frans was toen al niet meer in).

Aan het eind van mijn studie kreeg ik mijn eerste Amerikaanse studieboek. Ik was er niet van onder de indruk. Een overdaad aan Angelsaksische literatuur en dus de Angelsaksische cultuur en invalshoek, heeft ons het (neo)liberalisme geruisloos als het enige ware geloof gebracht. Te vergelijken met de geplande geruisloze import van de Amerikaanse cultuur en economie via de Marshallhulp na de Tweede Wereldoorlog. De VS hebben daar economisch zeer wel bij gevaren.

Eenzijdig

Een vrouwelijke hoogleraar van de UvA protesteerde tegen deze eenzijdige focus op universitair niveau in een tv-debat op een kleine zender in een wetenschapsprogramma. Wetenschappelijke oppositie zal waarschijnlijk niet bijdragen aan je universiteitscarrière. Ook hier dus een neoliberaal project.

Ik merkte bij het schrijven over specifieke Nederlandse en Europese onderwerpen dat de Engelse taal veel ons bekende economische/maatschappelijke begrippen niet kent. Studenten krijgen zo eenzijdige studiestof met een eenzijdig begrippenkader. Met al decennia de effecten daarvan in de cultuur, het bedrijfsleven en de maatschappij.

Voor alternatieve wetenschappelijke theorieën, uit Nederlandse of andere Europese invalshoek, of vanuit elders in de wereld, is nauwelijks belangstelling. Thomas Piketty is de spreekwoordelijke uitzondering; de belangstelling voor zijn boek was gelukkig groot. Ik betwijfel of dat ook op de universiteiten zo was.
Jessica Bartels, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden