Opinie

Opinie: ‘Met evacueren alleen doen we niet genoeg in Afghanistan’

De politiek kan meer doen voor Afghanen die in gevaar verkeren doordat ze de Nederlandse missie in dat land hebben bijgestaan, zegt Bas Bijlsma. Met alleen evacueren is het probleem namelijk niet opgelost.

Afghanen bij een grensovergang met buurland Pakistan waar strijders van de Taliban proberen te voorkomen dat de vluchtelingen het land verlaten. Beeld AFP
Afghanen bij een grensovergang met buurland Pakistan waar strijders van de Taliban proberen te voorkomen dat de vluchtelingen het land verlaten.Beeld AFP

De politiek doet Afghanen in levensgevaar tekort door zich blind te staren op de evacuaties. Andere opties om hen te beschermen en te helpen, blijven daardoor onbenut. Want naast de V van vertrekken kunnen ook de V’s van versterken, vervolgen en voorkomen er toe doen.

Allereerst kan de politiek de regering vragen meer middelen vrij te maken om maatschappelijke organisaties en hun partners in Afghanistan op korte termijn te versterken. Zo kunnen zij stappen nemen zichzelf en hun families te beschermen tegen de Taliban.

Dit kan door te investeren in fysieke en digitale bescherming om hun communicatie, netwerken, locatie en persoonsgegevens uit handen van de Taliban te houden. Hierin gespecialiseerde organisaties, zoals Front Line Defenders, weten precies hoe ze mensenrechtenverdedigers het best kunnen helpen. Meer middelen stelt ze in staat meer mensen te helpen. De Volkskrant berichtte al dat sommige ngo’s, zoals Free Press Unlimited, zelf mensen uit Afghanistan evacueren omdat de evacuaties door overheden ze te langzaam gaat. Meer middelen voor hen maken dus ook meer evacuaties mogelijk.

Daarnaast kan het dreigement om hooggeplaatste leden van de Taliban te vervolgen voor hun misdaden en mensenrechtenschendingen helpen deze deels te voorkomen. Maar dan moet het dreigement wel geloofwaardig zijn. Dat kan door snel te investeren in mensenrechtenorganisaties die bewijzen tegen de Taliban verzamelen, documenteren en delen. En met meer middelen kan het chronisch onderbemensde Internationaal Strafhof in Den Haag nu al aanklachten de deur uit doen en vervolging in gang zetten.

Tenslotte kan de politiek meer doen om debacles zoals in Afghanistan in de toekomst te voorkomen. Bijvoorbeeld door heldere richtlijnen te eisen van het kabinet voor het inhuren en beschermen van lokale staf en partners waarmee het kabinet in andere militaire missies samenwerkt(e). Denk aan de Nederlandse betrokkenheid bij de VN Minusma-missie in Mali. Of aan de controversiële Nederlandse steun aan rebellen in Syrië. Door nu in kaart te brengen wie door samenwerking met ons mogelijk in gevaar komt, kunnen we ze helpen voordat het te laat is.

De politiek moet dus verder kijken dan evacuaties alleen. Ze moet de regering vragen ook in te zetten op versterken, vervolgen en voorkomen. Dat verdienen niet alleen de achterblijvers in Afghanistan, maar al die mensenrechtenverdedigers die in precaire omstandigheden de moed hadden Nederlandse militairen en diplomaten te helpen.

Bas Bijlsma, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden