Plus

Opinie: ‘Maak van sporter geen maatschappelijke marionet’

Voetballers zijn steeds vaker ook activist. Onnodig, vinden Wessel Wierda en Armin Atabaki. Ze pleiten voor een scheiding tussen voetbal en politiek.

Georginio Wijnaldum droeg bij de wedstrijd tegen Tsjechië een regenboogband uit solidariteit met de lhbti-gemeenschap.   Beeld ANP
Georginio Wijnaldum droeg bij de wedstrijd tegen Tsjechië een regenboogband uit solidariteit met de lhbti-gemeenschap.Beeld ANP

De politiek is diep doorgedrongen in het voetbal. Waar wij voorheen van de voetballer enkel een weergaloos doelpunt of een sublieme verdedigende actie verwachtten, behoort inmiddels een maatschappelijk standpunt innemen eveneens tot het vaste takenpakket. ‘Een topsporter is steeds vaker ook een activist,’ zo kopte Het Parool dit weekend.

Ook dit EK volgen de politieke statements elkaar in rap tempo op: Georginio Wijnaldum droeg zondag tegen Tsjechië een regenboogband als blijk van afkeuring tegen de nieuwe anti-lhbti-wet in Hongarije; eerder toonden onder andere de Engelse en Belgische voetballers zich solidair met de Black Lives Matter-beweging door te knielen voor de aftrap.

Niet zelden zijn het grote organisaties, zoals de Europese Unie, de Uefa of de KNVB, die druk uitoefenen op spelers om dergelijke statements uit te voeren. Zo liet Margarítis Schinás, vicevoorzitter van de Europese Commissie, onlangs al doorschemeren dat de Europese Unie en de Uefa nauw samenwerkten bij de verschillende statements tegen racisme en mensenrechtenschendingen in Qatar.

Machtsspel van de elite

Dat soort politieke inmengingen – want dat zijn ze in beginsel – moet stoppen, hoe nobel sommige ook zijn. Anders fungeren onze voetbalhelden straks steeds meer als maatschappelijke marionetten in een machtsspel van de elite.

Het zelfbeschikkingsrecht van de voetballer moet weer voorop komen staan. Het hartje van de Duitse international Leon Goretzka richting de Hongaarse supporters blonk juist uit in subtiliteit en schoonheid, doordat het niet aangekondigd was. Daarmee maakte hij een krachtiger statement tegen de moreel verwerpelijke wet van Viktor Orbán dan een in regenboogkleuren verlichte Allianz Arena, waar veel politieke druk bij kwam kijken.

Bovendien lijken spelers een statement nu vaker als keurslijf te ervaren. De Ivoriaanse voetballer Wilfried Zaha sprak zich daar recentelijk al over uit, nadat hij weigerde te knielen voor de aftrap. Volgens Zaha zou de waarde en betekenis achter het knielen vervallen zijn door de herhaalde frequentie. “Het is nu iets wat we maar gewoon doen. Zolang er geen actie genomen wordt om gelijkheid te bevorderen, wil ik niets te maken hebben met dit statement,” verklaarde hij. Zijn actie kon rekenen op bijval vanuit de Britse tak van de Black Lives Matter-beweging.

Schandpaal

Doordat bestuursorganen als de Europese Commissie of de Uefa-directie nu veelal bepalen welk thema in het voetbal de boventoon voert en hoe dat gebeurt, is er een immense druk op voetballers als Zaha en (nationale) teams komen te staan. Dat deze gremia hun politieke agenda vaak afstemmen op de publieke opinie zorgt alleen maar voor meer ballast. De kans op de schandpaal is dan namelijk vele malen groter.

Italië heeft dit EK de nadelige gevolgen van de vermenging van politiek en voetbal al mogen ervaren. Sommige basisspelers knielden voor de wedstrijd tegen Wales wel, andere niet. De spelers die bleven staan, kregen veel kritiek te verduren in de Italiaanse pers, waarna ze in allerijl kenbaar moesten maken geen racisten te zijn. Kennelijk staat weigeren aan een statement mee te doen in onze tijdgeest gelijk aan een racistische uitlating.

Natuurlijk is het voetbal allang niet meer een sport waarbij 22 sporters achter een bal aan rennen. Het is de meest beoefende en best bekeken sport ter wereld. Maar de politieke inmenging begint alarmerende proporties aan te nemen. Een verandering is vereist: we moeten spelers weer vrijlaten in hun keuzes en standpunten. Politieke statements behoren in essentie bij protestlocaties en het voetbalveld is geen veredeld Malieveld.

Laten we dan ook de voetballers koesteren die nog over hun eigen acties durven te gaan, in- en buiten het veld. Voetballers die Coca-Colaflesjes opzij schuiven of hartjes maken richting een joelende Hongaarse menigte, vanuit een intrinsieke motivatie. En niet omdat een EU-bobo, stichting of criticus dat hem influisterde.

Wessel Wierda is journalist en student politicologie aan de Universiteit van Amsterdam.


 Beeld
Wessel Wierda is journalist en student politicologie aan de Universiteit van Amsterdam.
Armin Atabaki is cohost van de voetbalpodcast Bord op Schoot van FC Afkicken en student tandheelkunde. Beeld
Armin Atabaki is cohost van de voetbalpodcast Bord op Schoot van FC Afkicken en student tandheelkunde.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden