Opinie

Opinie: ‘Laten we in het coronabeleid niet streven naar onsterfelijkheid’

We hobbelen momenteel van de ene vorm van lockdown naar de andere. Dat is desastreus, zegt econoom en politicoloog Derk-Jan Verhaak. Het wordt tijd om zaken als ziekte en sterfgevallen te accepteren.

Tantalus door Gioacchino Assereto  (1600–1649)
 Beeld
Tantalus door Gioacchino Assereto (1600–1649)

De Griekse mythologie vertelt ons over Tantalus, een rijke Lydische koning en tevens figuur uit de Griekse mytho­logie. Hij werd door Zeus zelf ­uitgenodigd om bij de Olym­pische goden te komen eten. Goed voor elkaar, zou je kunnen zeggen. Echter, overmand door begeerte stal hij daar het ambrozijn van de goden opdat hij en zijn vrienden onsterfelijk konden worden. Het verlangen naar onsterfelijkheid was bij Tantalus zó groot dat hij zelfs van de Griekse goden zou stelen, met alle risico’s van dien.

Een zoektocht naar onsterfelijkheid, normaal gesproken een ver-van-je-bedshow, maar het lijkt dichterbij te komen dan ooit. Afgelopen week maakte de Volkskrant bekend dat volledig gevaccineerden de deltavariant van het coronavirus ook konden overdragen. Volgens het ­artikel ervaren gevaccineerden zelf doorgaans weinig klachten van de deltavariant, maar alsnog kwamen onderzoekers met een oproep: namelijk dat gevaccineerden zich aan dezelfde regels zouden moeten houden als niet-gevaccineerden.

Flinke stap terug

Daarmee zouden we een flinke stap terugzetten en de vraag die ik mezelf stel: is dat het waard? Aan het begin van de crisis was het duidelijk waar we het voor deden: een tijdelijke lockdown met zicht op een vaccinatie die het ­debacle zou moeten oplossen. Nu zijn we bij de tweede stap aangekomen en heeft 85 procent, de (door het kabinet) gewenste vaccinatiegraad, van de 25-plussers een eerste prik gehad. Onder de risicogroepen, 65-plussers, is bijna eenzelfde percentage volledig gevaccineerd.

De redenering voor het opnieuw opleggen van restricties is gebaseerd op het feit dat de deltavariant minder gevoelig is voor vaccins en zich makkelijker verspreidt. Deze redenering lijkt ervan uit te gaan dat we mutaties in de toekomst kunnen voorkomen en juist dát acht ik onwaarschijnlijk. Mutaties ontstaan namelijk overal ter wereld en wij zijn als Nederland te afhankelijk van het buitenland om ons daarvoor af te sluiten. Daarnaast kunnen mensen blijkbaar ook mét vaccinatie corona overdragen, waardoor zowel in Nederland als in het buitenland alsnog mutaties kunnen ontstaan, zelfs met een hoge vaccinatiegraad. Mutaties zijn daarom in de toekomst geen uitzondering maar een gegeven, waarbij de deltavariant wellicht wordt vervangen door een andere, nog besmettelijkere vorm. Met deze feiten zit (mild) ziek worden en een verspreiding van corona er in de toekomst dik in. Dit kunnen we niet voorkomen in de nabije toekomst.

De redenering achter de eerste en tweede lockdown was te wachten op de vaccins om weer open te mogen. Nu is dan ook de tijd aangebroken om niet aan verdere maatregelen te denken, maar te kijken hoe we een toekomstige maatschappij willen inrichten: de vaccinatiegraad is al hoog en het is hartje zomer, wat betekent dat het leven zich grotendeels buiten afspeelt, waar relatief weinig besmettingen plaatsvinden. Als we nu niet volledig open gaan, wanneer dan wel? De mutaties blijven ronddwalen, gevaccineerden zullen er doorgaans niet zó ziek van worden dat ze op de intensive care belanden, maar het aantal besmettingen zal hoog zijn.

Psychische klachten

Dit kan weer resulteren in het manoeuvreren van lockdown naar lockdown om een enorm klein deel van de bevolking te beschermen. Maar ook om andere zaken, zoals vakanties naar het buitenland, veilig te stellen. Zo’n strategie zou desastreus zijn: de maatregelen raken kwetsbare groepen extra hard, het verhoogt de ongelijkheid in het land, destabiliseert de economie en dan zwijg ik nog over de langdurige psychische klachten die mensen eraan overhouden. Als mens zijn we geprogrammeerd om contact te maken met anderen. Het gebrek hieraan heeft grote consequenties, ook op langere termijn. Iets wat we op dit moment misschien nog niet merken. Dit alles kan vele malen ernstiger gevolgen opleveren dan de huidige gevolgen van corona.

Ziekte en sterfgevallen, ook door corona, zijn onderdeel van het leven en daar moeten we, hoe cru het ook klinkt, mee om leren gaan. Laten we daarom stoppen met onze eeuwige zoektocht naar onsterfelijkheid en niet, zoals de Griekse koning Tantalus, de fout maken alles op te willen offeren hiervoor.

Derk-Jan Verhaak is econoom en politicoloog en werkzaam als business developer bij Picnic.

Derk-Jan Verhaak Beeld
Derk-Jan Verhaak
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden