Opinie

Opinie: ‘Laat coronasolidariteit een blijvertje zijn’

Amsterdammers helpen elkaar door de coronacrisis heen, zagen Rosaliene Israël en Erik Olsman. Dat biedt hoop voor een betere toekomst van blijvende verandering.

Juist nu de stad weer opengaat is het belangrijk ongelijkheid, lijden en onrechtvaardigheid te blijven zien.  Beeld NurPhoto via Getty Images
Juist nu de stad weer opengaat is het belangrijk ongelijkheid, lijden en onrechtvaardigheid te blijven zien.Beeld NurPhoto via Getty Images

Tijdens de naschok van corona houden veel Amsterdammers zich vast aan de hoop op een terugkeer naar de oude situatie. Maar wat betekent terugkeer naar het oude voor Amsterdammers met een kleine beurs, Amsterdamse vluchtelingen, leraren, zorgverleners en politieagenten? Zij kampten al met tekorten, maar moesten het tijdens de crisis met nog minder zien te rooien. Is er desondanks hoop voor alle Amsterdammers? Wat betekent ‘hoop hebben’ nou werkelijk, en hoe houden we als stad collectief hoop in deze uitdagende tijden?

Afgelopen najaar vroeg burgemeester Femke Halsema de Protestantse Kerk Amsterdam (PKA) hoop te bieden aan de stad. Aan die oproep gaf de PKA gehoor met de productie van de podcast Hoop in tijden van corona. In de laatste aflevering, die in het pinksterweekend is verschenen, is Halsema zelf te gast.

Naar aanleiding van onder andere deze podcast vragen wij ons af: kan de schok van corona een aanknopingspunt zijn voor een andere, nieuwe samenleving? Zal de pandemie de aanleiding zijn om de problemen waar we al tegenaan liepen – de klimaatcrisis, tekorten in zorg en onderwijs, de groeiende kloof tussen mensen, het vluchtelingenvraagstuk, racisme en discriminatie – aan te pakken? Durven we de neiging tot overmatige consumptie te beteugelen en kunnen we blijvende veranderingen bewerkstelligen?

Erkennen van lijden

Hoop op verandering begint met erkenning van de situatie. In de vijfde aflevering van de podcastserie Hoop in tijden van corona vertelt Efraïm Hart, OLVG-arts en duoraadslid voor de ChristenUnie, hoe corona de groeiende ongelijkheid in de samenleving ongenadig aan het licht brengt. Ramsey Nasr zegt het in zijn boek De fundamenten nog scherper: bezoek aan de voedselbank stegen exponentieel, zorgverleners stortten van vermoeidheid in en we mochten niet aanwezig zijn bij de begrafenis van onze grootouders, maar ondertussen ‘werden schatrijke enkelingen daar nog wat rijker van’.

Femke Halsema schetst in haar reflectie op hoop iets vergelijkbaars als ze haar persoonlijke situatie vergelijkt met een groot gezin. Als je in een kleine Amsterdamse flat samen tegen de muren opvliegt, ‘dan is het leven echt nog een stuk zwaarder’. Ze is geschokt over de ingrepen die ze in de vrijheden van Amsterdammers heeft moeten doen, die ze ‘een scherp contrast met de aard van de stad’ noemt.

Amsterdam met haar geschiedenis van protest en vrijheid van meningsuiting, is nu al meer dan een jaar beklemd, wat lijden met zich meebrengt. Maar uit de erkenning van lijden, ongelijkheid en onrecht kan juist hoop groeien – hoe tegenstrijdig dat misschien lijkt. Evenals uit compassie of uit de relatie met de ander die onze nood ziet. Dat blijkt zelfs uit wetenschappelijk onderzoek. In de podcastserie horen we dat van de coronakappers die thuis- en daklozen een gratis knipbeurt geven en daarmee een beetje waardigheid. Of van Iman de Ruijter, ook wel ‘de moeder Theresa’ van Amsterdam-Noord genoemd, die met voedselpakketten Amsterdammers probeert bij te staan.

Solidariteit

Het erkennen van lijden van de ander kan tot hoop leiden. Dat is echter geen sinecure. Lijden is niet fijn om naar te kijken. Liever dekken we tragiek, ongelijkheid en onrechtvaardigheid toe. Waar het kan zelfs met de sluier van de hoop: hoop op terugkeer naar het oude. Durven we de ongelijkheid, het lijden en de onrechtvaardigheid in het gezicht te blijven kijken, ook nu de stad weer opengaat?

Afgelopen weekend was het Pinksteren, een feest dat veel christenen uitbundig vieren. In de geest van Pasen is dit feest geen ontkenning van lijden en onrecht. Het begint juist bij de erkenning hiervan. Pinksteren zet mensen in beweging en inspireert hen om grenzen te overbruggen.

Of we nu in God geloven of niet, laten we de solidariteit en compassie vasthouden en met vereende krachten problemen onderkennen en naar oplossingen zoeken. Daarbij kunnen verhalen uit de levensbeschouwingen en verhalen van Amsterdammers, zoals dat van een oud-rechter die een beetje burgerlijk ongehoorzaam durft te zijn of een alleenstaande moslima die zich het lot van minder bedeelden aantrekt, helpen.

De podcast Hoop in tijden van corona van journalist Harmen van der Veen telt een pilot en zes afleveringen, te ­beluisteren via de meeste podcastkanalen.

Rosaliene Israël is praktisch theoloog en predikant bij de Protestantse Kerk Amsterdam. Beeld
Rosaliene Israël is praktisch theoloog en predikant bij de Protestantse Kerk Amsterdam.
Erik Olsman is universitair hoofddocent geestelijke verzorging aan de Protestantse Theologische Universiteit. Beeld
Erik Olsman is universitair hoofddocent geestelijke verzorging aan de Protestantse Theologische Universiteit.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden