Opinie: ‘Laat Amsterdammer meeprofiteren van de populariteit van de stad’

Het is druk in Amsterdam, tot groot ongenoegen van veel binnenstadbewoners. Arne Bartelsman en Jasper van Dijk pleiten voor het eerlijk delen van zowel de kosten als de baten van het toerisme in onze stad.

Arne Bartelsman en Jasper van Dijk
Drukte op het Damrak in het centrum van Amsterdam. Beeld  RAMON VAN FLYMEN/ANP
Drukte op het Damrak in het centrum van Amsterdam.Beeld RAMON VAN FLYMEN/ANP

Of het nou gaat om het paasweekend, Koningsdag of de chaos op Schiphol, één ding is duidelijk: na twee jaar coronaluwte is het massatoerisme in Amsterdam terug van weggeweest. Terwijl Amsterdammers hier een hoge prijs voor betalen, boeken hotels hoge winsten. Daarom is het juist nu tijd voor een eerlijke verdeling van de kosten en baten van toerisme, te beginnen met een forse verhoging van de toeristenbelasting.

‘Een langetermijnvisie op een gezonde bezoekerseconomie die de stad verrijkt.’ Dat is de oproep van voorzitters Grever en Groenhuijzen van Overleg Amsterdamse Musea en Luxury Hotels of Amsterdam. Een streven waar wij volledig achter staan. Echter, essentieel is dat deze visie een betere verdeling bevat tussen de hoge private winsten en maatschappelijke kosten.

Laten we vooropstellen dat Amsterdam een stad is met een internationaal karakter. Dat is goed en zal ook altijd zo blijven. Hotels vormen een essentieel onderdeel van de stad. Maar, wat in het stuk van Grever en Groenhuijzen onvermeld blijft, is dat de hotelsector al jaren hoge winsten boekt in Amsterdam. ‘Winsten van Amsterdamse hotels schieten door het dak’, zo kopte het FD nog eind 2017.

Monopoliepositie

Voor deze hoge winsten is een simpele verklaring. Amsterdam is een populaire stad, waardoor de vraag naar hotelkamers alsmaar stijgt. Tegelijkertijd kent Amsterdam sinds 2017 (terecht) een hotelstop, en is verhuur via AirBnB (terecht) beperkt. Het aanbod groeit dus niet mee met de vraag. Dit geeft de bestaande hotels praktisch een monopoliepositie, inclusief de mogelijkheid om hoge prijzen te vragen. Dit gold natuurlijk niet tijdens de coronapandemie, toen ook hotels aanspraak moesten maken op NOW-steun omdat internationaal toerisme compleet stilviel. Maar nu volgens de laatste prognoses het wereldwijde toerisme in 2023 weer opleeft tot het niveau precorona, is het een kwestie van tijd voor ook de winsten bij de hotels weer door het dak schieten. Winsten die ook nog eens in de zakken belanden van buitenlandse investeringsmaatschappijen, die veel hotels in Amsterdam in handen hebben.

Tegelijkertijd zijn de kosten van het toerisme in de stad duidelijk voelbaar, en torenhoog. In de eerste plaats voor bewoners van de binnenstad, die door de massale drukte de leefbaarheid van hun wijk onder druk zien staan. Maar ook de rest van de Amsterdammers betaalt mee aan het massatoerisme. De hoge kosten voor handhaving, schoonmaak, en renovatie van de publieke ruimte zijn voor rekening van alle Amsterdammers. Daarnaast raken die ‘hun’ binnenstad kwijt, nu velen het liefst met een grote boog om het centrum heen fietsen.

Eerlijk verdelen

Daarom is het juist tijd, zoals al eerder betoogd in deze krant, om de toeristenbelasting fors te verhogen. Amsterdammers verdienen het namelijk om te profiteren van de populariteit van de stad, en zo de kosten en baten van het toerisme in de stad eerlijker te verdelen. Een verhoging van 10 procentpunt levert de stad meer dan 200 miljoen euro op. Een bedrag dat de gemeente goed kan gebruiken voor belangrijk onderhoud in de stad, zoals de kades en bruggen.

Ook vanuit een economisch standpunt is dit niet meer dan logisch. De hotelsector heeft namelijk niks hoeven doen voor de hoge winsten. Zij profiteren slechts van de kunstmatig gecreëerde schaarste door de hotelstop. Deze overwinsten horen, zo zal elke econoom dan ook betogen, aan de gemeente toe en niet de hotelsector. De gemeente kan deze innen door de toeristenbelasting te verhogen.

En, in tegenstelling tot waar de hotelsector voor waarschuwt, zal dit de prijzen niet verder doen stijgen. Een simpele zoekopdracht via een boekingssite laat zien dat de prijzen in Amsterdam al tot de hoogste in Europa behoren. Wie deze zomer met twee personen een weekendje naar Amsterdam wil komen, heeft de keuze uit twee hotels onder de 100 euro per nacht. Wie meer dan 300 euro per nacht kan uitgeven, heeft de keuze uit meer dan 250 hotels. Hotels halen al het onderste uit de kan in een compleet oververhitte markt. Een verhoogde toeristenbelasting zal vooral leiden tot lagere winsten voor hotels.

Progressieve toerismebelasting

In plaats van te ageren tegen toerismebelasting, zouden wij de hotelsector willen oproepen een visie te ontwikkelen op een andere belangrijk uitdaging: hoe houden we in deze overhitte markt de stad ook toegankelijk voor bezoekers met een kleine portemonnee? Hierbij alvast onze oplossing: maak de toeristenbelasting progressief! Door over de eerste 50 euro weinig tot geen toerismebelasting te betalen, krijgen hostels en budgethotels meer lucht en blijft de stad ook toegankelijk voor mensen die minder te besteden hebben.

Nu de toeristen Amsterdam weer massaal weten te vinden, zal ook de discussie over massatoerisme weer opleven. Wij steunen de oproep van Grever en Groenhuijzen om een langetermijnvisie op de bezoekerseconomie, en hopen dat deze visie voorstellen bevat voor een betere verdeling tussen de kosten en baten van toerisme, inclusief een forse verhoging van de toeristenbelasting.

Jasper van Dijk, mede-initiatiefnemer van volksinitiatief Amsterdam heeft een Keuze
 Beeld
Jasper van Dijk, mede-initiatiefnemer van volksinitiatief Amsterdam heeft een Keuze
Arne Bartelsman, fractievoorzitter PvdA stadsdeelcommissie Centrum Beeld
Arne Bartelsman, fractievoorzitter PvdA stadsdeelcommissie Centrum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden