Opinie

Opinie: ‘Klimaatdoelen halen zonder voedselverandering kan niet, dus waarom gaat het daar niet over in Glasgow?’

Plantaardige voeding is minder belastend voor het milieu. Het is daarom zonde dat er tijdens de Klimaattop weinig aandacht gaat naar de voedseltransitie, stelt Pablo Moleman.

Pablo Moleman
Denemarken investeert al in kweekvlees, waarom Nederland nog niet? Beeld Getty Images/iStockphoto
Denemarken investeert al in kweekvlees, waarom Nederland nog niet?Beeld Getty Images/iStockphoto

Wereldleiders komen deze maand samen in Glasgow om te bespreken hoe te voldoen aan de Parijsdoelstelling om de klimaatopwarming onder de 1,5 graden Celsius te houden. Maar er is een olifant in de kamer. Of beter gezegd: een koe. Als alle koeien samen hun eigen vertegenwoordiging in Glasgow hadden gehad, dan waren ze de derde grootste uitstoter van broeikasgassen, na China en de Verenigde Staten.

Onderzoekers publiceerden in Science een ontnuchterende conclusie: de klimaatdoelen halen zónder het voedselsysteem te veranderen gaat niet. Zelfs al zou men in Glasgow beslissen om per direct te stoppen met het gebruik van alle fossiele brandstoffen – een nogal hypothetisch scenario – dan nog zou de overgebleven uitstoot van enkel het voedselsysteem genoeg zijn om het 1,5 gradendoel te missen. Zelfs de harde grens van 2 graden opwarming komt dan in gevaar. Als er niets verandert, dan zouden vlees en zuivel alleen al 81 procent opslokken van het ‘koolstofbudget’ – de nog enigszins veilig uit te stoten hoeveelheid broeikasgassen – in 2050.

Symptoombestrijding

Voedselproductie is verantwoordelijk voor ruwweg een derde van alle broeikasgasuitstoot wereldwijd. Het merendeel hiervan komt op het conto van dierlijk voedsel, zoals vlees, kaas en eieren. Toch gaat van de miljarden die regeringen uitgeven aan het tegengaan van klimaatverandering slechts twee procent naar uitstootreductie in de landbouw. En zelfs van dat minieme deel gaat het grootste deel naar symptoombestrijding, niet naar een verandering in eetpatronen die de uitstoot van ons voedsel zou kunnen halveren. Tot dusver wordt minderen met vlees en meer plantaardig eten als remedie tegen klimaatverandering niet eens genoemd in het Parijsakkoord. Het is aan individuele landen om de voedseltransitie alsnog deel te maken van de nationale invulling van dit akkoord, maar daar ontbreekt het vooralsnog aan, ook in Nederland.

En dat is een gemiste kans, niet alleen voor het klimaat, maar ook om de vele kansen die een plantaardige transitie biedt voor dierenwelzijn, de volksgezondheid, en niet in het minst voor de economie. Plantaardig eiwit is al jaren op rij het snelst groeiende marktsegment in voedsel. ING verwacht dat de Europese markt voor plantaardige vlees- en zuivelalternatieven in 2025 een omvang van 7,5 miljard euro zal bereiken, bijna een verdubbeling die plaats zal vinden in de tijd van een enkele kabinetsperiode.

Eiwitrijke gewassen

Dat het anders kan bewijst Denemarken, dat onlangs een investering deed van (omgerekend) 168 miljoen euro in stimulering van plantaardige eiwitproducten. Het fonds moet zowel productinnovatie als consumptie stimuleren, en bevat tevens budgetten om boeren te steunen die eiwitrijke gewassen voor mensen willen groeien. Daarnaast wordt 35 miljoen euro vrijgemaakt om onder meer de ontwikkeling van kweekvlees te ondersteunen. Het Deense plan betreft vooralsnog de grootste investering die ooit door een EU-land is gedaan in plantaardige eiwitproducten.

Mark Rutte heeft de ambitie uitgesproken om van Nederland een ‘olympisch klimaatkampioen’ te maken. Een mooi streven, dat echter alleen serieus kan worden genomen wanneer Nederland naast een flinke inhaalslag in de energietransitiƒe óók een winnende strategie ontwikkelt voor de voedseltransitie. Nederland heeft zeker een goede uitgangspositie, met onze voedseltechnologische kennis en infrastructuur. Niet voor niets is ons land voor een groeiend aantal vleesvervangerfabrikanten de uitvalsbasis voor de Europese markt. Maastricht is de geboorteplaats van het kweekvlees. Maar om deze kansen te verzilveren is een overheid nodig die doelen stelt, stimuleert, faciliteert en ondersteunt. Een mooie opdracht voor het komende kabinet.

Pablo Moleman, mede-oprichter ProVeg Nederland.

Pablo Moleman. Beeld -
Pablo Moleman.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden