Opinie

Opinie: ‘Ik ben een arbeidsparticipant, en de pandemie heeft mijn toekomstplannen totaal verwoest’

Een nieuwe wet maakt het per 1 januari 2022 vrijwel onmogelijk voor arbeids­participanten om een normaal loon te verdienen. Dat is, zeker met het oog op corona, niet eerlijk stelt Nienke Posthuma.

In de horeca staan ze niet te springen om werknemers die, zeker tijdens het inwerken, veel tijd en aandacht behoeven. Beeld Robin Utrecht/Hollandse Hoogte
In de horeca staan ze niet te springen om werknemers die, zeker tijdens het inwerken, veel tijd en aandacht behoeven.Beeld Robin Utrecht/Hollandse Hoogte

De pandemie is bijna voorbij, het land krabbelt weer op uit de crisis, de werkloosheid is laag, allemaal positieve berichten. Maar er is een groep voor wie de pandemie mogelijk alle toekomstplannen voorgoed heeft verwoest: de arbeidsparticipanten.

Je hoort bijna nooit over ons. Ik zeg ons, want ik ben een van die vele arbeidsparticipanten. Wij zijn de mensen die doorgaans wel willen werken, maar dat niet (zomaar) kunnen. ­Daarom heeft de overheid een kerstboom aan regelingen opgetuigd, die vooral voor de werkgevers heel gunstig zijn. Maar voor ons, de arbeidsparticipanten, wordt het met iedere ‘vereenvoudiging’ moeilijker om langdurig aan betaald werk te komen. En nu de coronacrisis zijn eind nadert, hangt ons een zwaard van Damocles boven het hoofd: wij hadden een kleine twee jaar om betaald werk te vinden en te behouden en een groot deel van die tijd was het crisis.

In 2020 is namelijk een wet aangenomen die werkgevers toestaat ons maximaal het minimumloon te betalen. Een arbeidsparticipant die op of na 1 januari 2022 werkloos raakt, zal nooit meer een volledig salaris verdienen, maar altijd maximaal het minimumloon. Toen deze wet aan het begin van de pandemie door de ­Eerste Kamer ging, heeft die nog opmerkingen gemaakt over de invloed van de coronacrisis

op onze arbeidskansen. De toenmalige staatssecretaris van Sociale Zaken & Werkgelegenheid schoof deze bezwaren terzijde: de coronacrisis zou immers maar van korte duur zijn.

Hulp van het UWV

Inmiddels zijn we ruim een jaar verder. Op kantoor is de maximale bezetting 50 procent en andere werkplekken waar veel arbeidsparticipanten werken (horeca, retail, detailhandel) staan wel te springen om werknemers, maar niet om werknemers waar ze, zeker in de inwerkperiode, meer tijd en aandacht aan moeten besteden. En hoewel ik zeker snap dat men kiest voor mensen die ze probleemloos fulltime kunnen inzetten, of die prima vanuit huis ingewerkt kunnen worden, levert dat mij en vele andere arbeidsparticipanten een groot probleem op: ondanks onze capaciteiten, onze diploma’s en onze talenten is de kans groot dat we nooit meer zullen verdienen dan het minimumloon. Niet omdat we niet hetzelfde werk doen als onze collega’s, maar omdat iemand heeft bedacht dat wij niet meer waard zijn dan dat. Ook niet als we op hetzelfde niveau werken en kwalitatief net zulk goed werk afleveren als onze collega’s.

Als ik dit vertel aan mensen buiten mijn ‘bubbel’, slaan ze vaak steil achterover. De eerste reactie is doorgaans: ‘Ja maar dan helpt het UWV je toch wel?’ Ik moet dan lachen, maar het is een vreugdeloze lach. Het UWV als een helpende organisatie zien is ongeveer net zo naïef als denken dat de Belastingdienst niet aan etnisch profileren doet.

Jobcoach

Zo vond UWV het mijn schuld dat ik vorig jaar in deze tijd niet na drie maanden (april/mei/ juni 2020) een baan had gevonden. Midden in een pandemie een kantoorbaan vinden, of überhaupt een baan waar je op locatie mag werken (voor mij een noodzaak), dat was volgens hen heel realistisch. Omdat ik dit niet had gehaald, werd mijn jobcoaching stopgezet. Extra zuur omdat banen die in het doelgroep­register staan 99 van de 100 keer niet openbaar worden gemaakt. Een klein deel staat op onbeperktaandeslag.nl, maar het overgrote deel van de functies wordt rondgemaild, geworven via aanbestedingen of gegund aan de organisaties die het beste kunnen lobbyen. Zonder jobcoach een baan vinden die binnen het doelgroep­register valt, is als solliciteren zonder internet.

Het is niet zo dat ik zelf niets onderneem om werk te zoeken. Ik heb contact met recruiters die over Participatiewetbanen gaan, ik heb diverse gesprekken gehad, ik heb zelfs al videobellend gesolliciteerd in de periode dat we dachten dat de crisis een tijdelijk dingetje zou zijn.

Baan verloren

Het leek er ook een hele tijd op dat ik een supertoffe functie had gevonden. Iets wat paste bij mijn niveau, opleiding en ervaring. Er werd al gesproken over ‘inschalen van de functie’, ik had ondanks de crisis al een keer op kantoor mogen kijken, en er werd gesproken over een jaarcontract zonder proefplaatsing (proefplaatsing is een periode van doorgaans twee maanden, waarin we al wel werkzaam zijn voor de werkgever maar nog geen salaris en/of reis­kostenvergoeding ontvangen, en geen WW, pensioen, vakantiegeld of vakantiedagen opbouwen). Maar toen werd het dringende advies om thuis te blijven werken verlengd en verlengd, en ergens in al die verlengingen ging mijn baan verloren.

Ik wil graag werken, en heb er het afgelopen jaar alles aan gedaan om een arbeidsritme te behouden. Zelfstandig, zonder jobcoach. Ik heb een blog, BookSomeTea, waar drie keer per week een blogpost op verschijnt. Daarnaast onderhoud ik voor datzelfde blog ook twee socialmediakanalen, ieder met een aparte strategie. Ik doe enorm veel ervaring op, ervaring die ik graag zou inzetten bij en voor een werk­gever. Helaas krijg ik, ondanks al mijn inzet en ervaring, waarschijnlijk nooit de kans om een normaal inkomen te verdienen.

Mijzelf ooit uit de uitkering werken was een droom, en het ziet er naar uit dat het altijd een droom zal blijven. Ik zou dolgraag zelf mijn broek op willen houden en een normaal inkomen willen verdienen, maar helaas heeft de pandemie deze droom verwoest. En niet alleen voor mij, maar ook voor heel veel andere arbeidsparticipanten. Een herkansing zou wel zo eerlijk zijn, maar omdat dit onderwerp ­controversieel is verklaard, moeten we wachten op een nieuw kabinet. Ik vrees dat tegen de tijd dat dat er is, deze wet al is ingegaan.

Nienke Posthuma is zelfstandig blogger (booksometea.com) en geeft de workshop Autisme van Binnenuit. Beeld
Nienke Posthuma is zelfstandig blogger (booksometea.com) en geeft de workshop Autisme van Binnenuit.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden