Opinie

Opinie: ‘Homobeweging, gekkenbeweging: het maakte Gert Hekma niet uit. Als we maar niet stilzaten’

Het Parool
Gert Hekma Beeld Renate Beense
Gert HekmaBeeld Renate Beense

Bert Bakker blikt terug op zijn bijzondere contact met Gert Hekma, ruim dertig jaar universitair docent homostudies aan de UvA. ‘Hij keek als antropoloog in beweging nergens van op.’

Hans van der Beek schetste 22 april een treffend beeld van Gert Hekma (1951-2022). Elke vorm van seksualiteit mocht er zijn, stond in dat artikel te lezen. Zo was het, zo is het.

Hekma begon in 1984 als universitair docent aan de pas opgerichte faculteit die toen nog homostudies heette. Ik heb hem leren kennen in mijn jonge jaren. Gert was lid van de homobeweging en ik zat in de gekkenbeweging. We waren in beweging, daar ging het om, niet stilzitten.

In 1974 zocht ik hem op in Tabarka, vlak bij de Algerijnse grens. Gert deed daar onderzoek naar vissers en hun vistechniek. Mijn indruk was dat ze bang waren voor de zee, Gert bevestigde dat. Zelden voeren ze uit. Het waren bergbewoners die gedwongen werden om over te gaan op visserij. Gerts tolk had intussen ook de functie van zijn vader aangenomen en mompelde steeds als hij naar Gert keek: ‘C’est mon fils, il est comme un fils de moi’. Gert moest lachen, want de man kon zijn handen niet van hem afhouden.

Gert keek, als antropoloog in beweging, nergens van op. Voor mij was het allemaal nieuw en buitengewoon interessant. Wij trokken samen verder door Algerije naar Marokko en Spanje. Gerts avonturen kenden geen grenzen, hij respecteerde mij als gek. Als hij een nieuw idee had, tijdens eindeloze discussies, ging hij snel praten. Even leek het dan of hij stotterde, maar zijn woorden konden de snelheid van zijn gedachten niet bijhouden en dan haperde zijn spraak.

In 1990 ontmoette ik hem toen in Paradiso ‘How AIDS Changes Our World’ plaatsvond. Het was een conferentie, een evenement, een rouwdienst en een feest. Het werd ‘The seropositive ball’ genoemd: een uiting van onmacht en een verzetsdaad tegelijkertijd. Ik was intussen gepromoveerd, Gert ook. Ik was verantwoordelijk voor een groep die met computers alle workshops en debatten bijhield en de verslagen op het netwerk zette. Het werd een internationaal conversation piece, een wereldwijde discussie over een wereldwijd probleem.

Gert en ik raakten weer in gesprek, maar nu achter de computer. Scherm na scherm tikten we vol en we hielden niet op met discussiëren. Stilzitten was geen optie. Mijn indruk was: Gert doet geen onderzoek, hij is het zelf. Gert is niet alleen waarnemer, maar deelnemer in zijn eigen onderzoek. Het was een feest om weer zo samen te werken, in een paradigmawisseling waarin de adem even stokt, om daarna nooit meer op op te houden…

“Hij lag er prachtig bij,” zei zijn vriend Mattias Duyves. “Dat hij rust in vrede,” zeg ik.

Bert Bakker, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden