Opinie

Opinie: ‘Het wordt tijd dat we obesitas eens serieus gaan nemen’

In de aanloop naar het grote obesitasdebat op 29 september bepleiten Anne Hesp en Moritz Warmbrunn een actieve inzet van de politiek, het bedrijfsleven en de burger tegen overgewicht.

Overgewicht is niet alleen een gezondheidsrisico, maar leidt ook tot discriminatie en stigmatisering. Beeld Hollandse Hoogte / Fotobureau Dijkstra
Overgewicht is niet alleen een gezondheidsrisico, maar leidt ook tot discriminatie en stigmatisering.Beeld Hollandse Hoogte / Fotobureau Dijkstra

In maart 2020 stonden we aan het begin van een pandemie. Een scenario dat veel mensen niet voor mogelijk hadden gehouden, maar Nederland nu anderhalf jaar in zijn greep houdt. Eens te meer zijn Nederlanders zich bewust geworden van het belang van een goede gezondheid. Ook hebben ze gezien dat leiderschap nodig is om ervoor te zorgen dat met daadkracht wordt opgetreden tegen een gevaar dat ons levenslang of in onze levensduur zou kunnen beperken.

Intussen is er naast de coronapandemie een stillere maar minstens zo gevaarlijke pandemie gaande: die van obesitas. In de afgelopen 30 jaar is het aantal mensen met obesitas schrikbarend toegenomen. Op dit moment heeft 50 procent van de Nederlanders overgewicht, 15 procent van de bevolking heeft ernstig overgewicht. Dat gegeven is 100 procent ernstig. Na roken is overgewicht namelijk de belangrijkste risicofactor in Nederland als het gaat om de kans op hart- en vaataandoeningen, diabetes, sommige vormen van kanker en een ernstig Covid-19 beloop.

Waar de Nederlandse overheid met succes daadkrachtig leiderschap heeft getoond in het indammen van de coronaepidemie waardoor veel ziekenhuisopnames en sterfgevallen zijn voorkomen, laat zij dit liggen in de strijd tegen obesitas. Niet alleen de overheid heeft bij de coronabestrijding een rol gespeeld, maar ook een groot deel van de bevolking, scholen en bedrijven hebben een belangrijke bijdrage geleverd. Waar wekelijks de gezondheid van de burgers werd gemonitord en op basis van wat nodig was en wat mogelijk was voor de bestrijding van de coronapandemie meer of minder strenge maatregelen werden voorgesteld en ingevoerd, werkt zij met een 25-jarig plan (het Nationaal Preventieakkoord) om overgewicht enigszins te beperken. Zonder plannen om tussentijds bij te sturen. Het wordt tijd dat we obesitas eens serieus nemen.

Overgewicht brengt niet alleen gezondheidsrisico’s met zich mee. Het leidt ook tot discriminatie en stigmatisering, iets wat wij als medici niet aanvaardbaar vinden. Discussies over de aanpak van overgewicht en obesitas worden dan ook belast door emotionele aspecten. Het is niet goed om iedereen met overgewicht direct als patiënt te bestempelen, maar dat neemt niet weg dat de medische risico’s van overgewicht besproken dienen te worden en we moeten proberen deze risicofactor zo veel mogelijk te voorkomen.

Om het probleem bij de wortel aan te pakken zien wij heil in het voorlichten van kinderen en volwassenen, een herinrichting van onze leef- en eetomgeving en het beschikbaar stellen van begeleiding en zorg voor mensen die graag iets aan hun overgewicht willen doen.

Ongezonde gewoontes beginnen vaak al op kinderleeftijd. Daarom zouden initiatieven op scholen uitgebreid moeten worden om de gezondheidsvaardigheden van kinderen te ontwikkelen, ze hierover te onderwijzen en gezond gedrag te stimuleren.

Met betrekking tot de herinrichting van onze eetomgeving richten wij onze pijlen op de voedingsindustrie en de supermarkten. Het huidige Nationaal Preventieakoord werkt vooralsnog met te minimale en te vrijblijvende afspraken om in korte tijd effectief te kunnen zijn. Met de voedingsindustrie zouden duidelijker afspraken kunnen worden gemaakt over de hoeveelheden suiker, vet en zout die in een product mogen zitten. Met de supermarkten kunnen afspraken worden gemaakt over het aandeel ongezonde voedingsmiddelen dat zij in hun schappen leggen. Een suikertaks lijkt in andere landen effect te hebben en kan worden gecombineerd met een verlaging van de belasting op groente en fruit. Ook de marketing van ongezond voedsel, vooral waar die op kinderen is gericht, zou aan strengere regels moeten voldoen.

In de zorg zou meer geld beschikbaar moeten komen voor de preventie en behandeling van overgewicht. Een zogenoemd preventiefonds, naar Duits voorbeeld, zou hierin een centrale rol kunnen spelen. De financiering zou kunnen komen uit een klein deel van de ziektekostenpremies, uit health bonds of uit regionale preventiefondsen.

Het is belangrijk dat mensen die hun eigen autonomie omarmen en voor een gezond lichaam kiezen zorg in de vorm van leefstijlbegeleiding voor langere tijd ter beschikking staat. Artsen zouden voldoende informatie tot hun beschikking moeten hebben staan om ze de juiste handvatten te bieden om mensen met overgewicht te begeleiden.

Overgewicht en obesitas moeten we serieus nemen zodat duizenden families in Nederland de consequenties ervan bespaard kunnen blijven. Wij zien hiervoor vele oplossingen en weten zeker dat de Nederlandse maatschappij daadkrachtig genoeg is om voor haar gezondheid te vechten.

Ook benieuwd wat politiek, wetenschap, supermarkten en verzekeraars hierover denken? Volg het grote obesitas debat op 29 september live online.

Anne Hesp, lid van de Nederlandse Obesitasstichting en promovendus in de geneeskunde op de effecten van een nieuw diabetesmedicijn. Beeld
Anne Hesp, lid van de Nederlandse Obesitasstichting en promovendus in de geneeskunde op de effecten van een nieuw diabetesmedicijn.
Moritz Warmbrunn, algemeen bestuurslid van de Nederlandse Obesitasstichting en promovendus in de geneeskunde op de rol van het microbioom bij onder andere de ontwikkeling van overwicht . Beeld
Moritz Warmbrunn, algemeen bestuurslid van de Nederlandse Obesitasstichting en promovendus in de geneeskunde op de rol van het microbioom bij onder andere de ontwikkeling van overwicht .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden