Opinie

Opinie: ‘Het volkslied van de bezetter zingen moet nu wéér’

De geschiedenis herhaalt zich, betoogt Bronia Davidson. Na een vlucht uit Polen en Siberië moest zij op de basisschool het Russische volkslied zingen. Dat ochtendritueel maken kinderen in bezet gebied nu weer mee.

Het Parool
Een  groep Joodse kinderen krijgt les in Samarkand, op een foto van Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii, 1863-1944. Beeld Universal Images Group via Getty
Een groep Joodse kinderen krijgt les in Samarkand, op een foto van Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii, 1863-1944.Beeld Universal Images Group via Getty

Het artikel ‘Lenin terug op zijn sokkel, betalen met de roebel’ in Het Parool van 29 april voert mijn herinnering terug naar de jaren 1940-1942, mijn eerste schooljaren in Samarkand in Oezbekistan, binnen het Russische rijk. Daar waren wij, mijn ouders, mijn grootmoeder en mijn twee ooms terechtgekomen op onze vlucht uit mijn geboorteland Polen, waar het Duitse leger was binnengevallen.

De hoop was dat het Russische leger Polen zou komen bevrijden van de Duitsers en wij terug zouden kunnen naar ons huis en de achtergebleven familie.

Het pact tussen Duitsland werd niet gerealiseerd. De vluchtelingen werden door de Russen gevangengenomen en verbannen naar Siberië. Als door een wonder lukte het ons om dit immense, ijskoude deel van het Russische rijk te verlaten en na nieuwe omzwervingen dus terecht te komen in Samarkand.

Russisch leerde ik van kinderen op straat en maakte ik mij snel eigen. Oezbeeks lukte niet. Wat ik op straat leerde gaf ik thuis door aan het gezin, waar Russisch onze derde taal werd, naast Pools en Jiddish, dat door de volwassenen werd gesproken.

Op school, opgericht door vluchtelingen, was één vrouwelijke leerkracht. Wij leerden in het Pools lezen en schrijven. Tot Russisch schrijven kwam het niet, omdat we na de oorlog vertrokken. De schooldag begon met het verplicht zingen van het Russische volkslied, gevolgd door een zegespreuk voor de grote portretten van Lenin en Stalin.

De vlucht uit Polen, verbanning naar Siberië en de verboden terugvlucht uit Samarkand heb ik in 2012 vastgelegd in mijn boek Vlucht naar het oosten.

De geschiedenis herhaalt zich: Dzjengis Khan die zijn Mongoolse Rijk wilde vergroten, Alexander de Grote die niet genoeg had aan zijn Griekse Rijk, Napoleon, Hitler met zijn Groot-Duitse Rijk, de koloniale machten met pogingen de eigen culturen te vernietigen. En de dag verplicht beginnen met het volkslied van de bezetter.

Bronia Davidson, Amsterdam

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden