Opinie

Opinie: ‘Het onderwijs moet hoe dan ook openblijven, voor iedereen’

Een toegangsbewijs voor het onderwijs om de coronabesmettingen terug te drijven is nog niet van tafel. Maar het is juist van groot belang dat het onderwijs hoe dan ook openblijft, stelt Ama Boahene.

Ama Boahene
Studenten in het hoger onderwijs moeten mondkapjes dragen als zich door de universiteitsgebouwen verplaatsen. Beeld ANP
Studenten in het hoger onderwijs moeten mondkapjes dragen als zich door de universiteitsgebouwen verplaatsen.Beeld ANP

De Tweede Kamer oordeelt binnenkort over wet- en regelgeving die het onderwijsinstellingen mogelijk maakt studenten om een toegangsbewijs te vragen. Het kabinet ziet het als een uiter­ste redmiddel, maar de inzet van toegangsbewijzen in andere sectoren doet vrezen voor invoer in het onderwijs. Het onderwijs zou echter hoe dan ook open moeten blijven, voor iedereen.

Met de invoer van toegangsbewijzen in het onderwijs krijgt een student alleen toegang tot de lessen met een vaccinatiebewijs, herstelbewijs of negatieve testuitslag. Studenten die zich niet willen of kunnen laten vaccineren, moeten zich dan dagelijks laten testen.

In een Kamerbrief van 2 november schreef demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dan ook dat toegangsbewijzen voor grote groepen jongeren een hoge drempel opwerpen voor toegang tot onderwijs. Volgens de ministeries van Sociale Zaken, Financiën en Economische Zaken zal dat leiden tot schooluitval.

Een groep studenten wordt daarmee van het onderwijs uitgesloten.Hen moet een alternatief worden geboden. Dat zal echter niet altijd mogelijk zijn. Ten tijde van het digitale onderwijs werd duidelijk dat veel lessen zich niet goed laten vertalen naar een onlinevariant. Bovendien creëren de verharde discussies over vaccineren verdeeldheid en dat gaat ten koste van een veilige leeromgeving.

Grondwettelijk recht

Het onderwijs zou juist een plek moeten zijn waar iedereen zich in vrijheid kan ontwikkelen en waar ruimte is voor mensen met verschillende achtergronden en opvattingen. Het levert druk op voor studenten die zich niet willen of kunnen laten vaccineren, maar ook docenten worden blootgesteld aan de harde en soms intimiderende discussies die toegangsbewijzen met zich meebrengen.

Er is een groot verschil tussen het onderwijs en andere sectoren waarin wordt gesproken over de inzet van coronatoegangsbewijzen. Onderwijs is een grondwettelijk verankerd recht. Een inperking van dat recht zou alleen moeten kunnen na een uitgebreid politiek en maatschappelijk debat. Terwijl de discussie over toegangs­bewijzen in de horeca en op het werk uitgebreid is gevoerd, wordt het voor het onderwijs straks in een paar dagen wettelijk geregeld.

Tegelijkertijd zit het onlineonderwijs nog vers in ons geheugen. De opluchting was groot bij studenten en docenten toen zij elkaar in september weer fysiek konden treffen in klaslokalen. Daarmee kwam een einde aan de periode van moeizame lessen via Zoom en het gebrek aan discussie en sociaal contact.

Psychische klachten

Covid bedreigt niet alleen onze fysieke gezondheid, maar vormt ook een groot gevaar voor de mentale gezondheid van jongeren. Vorige week publiceerden het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en het Trimbos Instituut een groot onderzoek naar het mentaal welzijn van studenten. Het onderzoek, uitgevoerd in coronatijd, wijst uit dat een kwart van de studenten wel eens de wens heeft om dood te zijn.

De helft van de studenten ervaart psychische klachten, 68 procent kampt met emotionele uitputtingsklachten en 80 procent voelt zich wel eens eenzaam. Nog een sluiting van het onderwijs is met het oog op deze klachten geen optie.

Onderzoeken van verschillende universiteiten laten zien dat de vaccinatiegraad onder studenten hoog is. Aan de universiteit van Wageningen is 87 procent van de ondervraagde studenten volledig gevaccineerd, aan de VU zelfs 90 procent. Bovendien zijn er geen grote uitbraken in het onderwijs bekend. Dat wijst erop dat QR-codes of onlineonderwijs niet nodig zijn of op zijn minst dat er aanvullend onderzoek nodig is naar het nut van de beperkingen.

Geen noodzaak

De effecten van de mondkapjes op de gangen en de beperking van de groepsgrootte moeten nog blijken, maar volgens het recentste advies van het Outbreak Management Team zijn aanvullende maatregelen in het onderwijs nu niet nodig.

De ziekenhuizen raken vol, maar het onderwijs is niet de plek om dat op te lossen. Dat is niet alleen in het belang van jongeren zelf, ook de samenleving heeft niets aan emotioneel uitgeputte verpleegkundigen, politici en wetenschappers. Met alle crises die jongeren nog voor hun kiezen zullen krijgen – wonen, klimaat, corona – moeten hun studie en hun welzijn topprioriteit krijgen. Het belang van een sterke, goed opgeleide jonge generatie is te groot.

Ama Boahene, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond. Beeld
Ama Boahene, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden