Opinie

Opinie: ‘Help lhbtq-moslims, wees hun bondgenoot’

Hoe kan je lhbtq en moslim zijn? Wim Peumans probeert deze vraag te beantwoorden in zijn boek Habibi. ‘Het belangrijkste is inzetten op de jeugd.’

Lhbtq-moslims schipperen volgens Wim Peumans vaak tussen twee werelden.  Beeld Getty Images/iStockphoto
Lhbtq-moslims schipperen volgens Wim Peumans vaak tussen twee werelden.Beeld Getty Images/iStockphoto

Op 1 april viert Nederland de twintigste verjaardag van het openstellen van het huwelijk voor koppels van hetzelfde gender. Zulke rechten zijn belangrijk, maar de overwinning van harten nog meer. Als de acceptatie van lhbt’s niet uit het hart komt, dreigt de motivatie voor meer wettelijke bescherming te slabakken. Zo stond Nederland in 2020 nog maar op de tiende plaats van een rapport van de internationale lhbt-organisatie ILGA over de wettelijke status van lhbt’s in Europa. Spanje, Portugal, Malta en België scoren hoger. Nederland loopt onder andere achterop met wetgeving rond aanzetten tot haat en haatmisdaden. Antihomogeweld blijft een probleem in Amsterdam, the gay capital of the world.

Door de focus op het verkrijgen van het lhbt-huwelijk, schoven de besognes van transgenders en etnische minderheden naar achteren. Lhbt-moslims, bijvoorbeeld, navigeren tussen twee werelden: die van hun ouders en die van lhbt’s. Voor witte lhbt’s zijn ze al te vaak ‘geen echte’, want ze komen misschien liever niet uit de kast. Voor hun medegelovigen zijn ze dan weer geen echte moslim(a), want wat ze zijn, is haram. Te vaak wordt van lhbt-moslims verwacht dat ze kiezen tussen het ene of het andere, terwijl het ook een en-enverhaal kan zijn.

Rechtse politici

Voorlichting en meer zichtbaarheid zijn belangrijk: van lhbt’s binnen de moslimgemeenschap én van diversiteit binnen de lhbt-gemeenschap. Waar lhbt-moslims dus behoefte aan hebben zijn bondgenoten.

Wat houdt dat in, bondgenoot zijn? Hiervoor dienen hetero’s, moslims én niet-moslims, een oefening in zelfreflectie te doen. Te vaak is het sociaal wenselijk geworden om te zeggen: ‘Gay is okay’, zonder dat die aanvaarding werkelijk diepgang heeft. Witte hetero’s hebben daarbij de neiging met een beschuldigende vinger naar moslims te wijzen: dat is makkelijker dan in de spiegel te kijken en je af te vragen hoe het met je eigen homoacceptatie gesteld is.

Natte droom

De acceptatie van lhbt’s is een van de kenmerken geworden van een ‘moderne’ en ‘goede’ burger zijn. Op politiek vlak is dit een handige manier geworden om de tegenstelling tussen moslims en niet-moslims uit te spelen. Voor rechtse politici is de combinatie van seksualiteit en islam een natte droom. Weinigen stellen zich de vraag wat echte acceptatie inhoudt. Leven en laten leven? Hoe voel je je als twee mannen hand in hand over straat lopen? Of elkaar kussen? Wat met een vrouwenkoppel met een kind? Ga je in tegen misplaatste grappen over transgender personen? Zou je het aanvaarden als je eigen kind uit de kast komt?

Wie een bondgenoot wil zijn van lhbt-moslims, spreekt zich niet enkel uit tegen homofobie, maar even belangrijk, tegen islamofobie en racisme. Lhbt-moslim zelforganisaties als het Amsterdamse Maruf of organisaties tegen racisme als The Black Archives verdienen daarom extra aandacht. Die noodzaak om racisme te bestrijden, geldt trouwens evenzeer voor de witte homo en bi-mannen die een avontuurtje met een lhbt-moslim wel lekker lijkt, maar die vaak liever bij hun ouders thuiskomen met het normatieve type van een witte man.

Op welke manier kunnen (hetero)moslims nog meer bijdragen leveren? Voor lhbt-moslims zijn rolmodellen in hun omgeving en in de media onmisbaar. Bij deze een oproep aan iedereen met een moslimachtergrond, van Mohammed Modaal tot Ali B: maak u kenbaar als bondgenoot!

Het belangrijkste is inzetten op de jeugd. Zo vindt de tentoonstelling gekoppeld aan mijn nieuw boek Habibi onder andere plaats in het MigratieMuseumMigration van Molenbeek, de tweede armste gemeente van België, met een wereld­beruchte reputatie als het terrorismecentrum van Europa. Dit laagdrempelig museum trekt vooral jonge mensen uit de multiculturele wijk zelf aan. De verhalen bieden een unieke inkijk in wat het betekent om op het kruispunt van verschillende minderheden te bestaan: seksueel én religieus én etnisch.

Verhalen vormen een deur in de leefwereld van een ander, en zijn daarom het middel bij uitstek om je empathie, begrip, inlevingsvermogen en acceptatie te verruimen. Dat is geen overbodige luxe in deze polariserende tijden, waarin iedereen in zijn eigen digitale echokamer staat te roepen.

Wim Peumans is doctor in antropologie en auteur van onder meer Habibi, het lief en leed van lgbt-moslims (2021). Beeld -
Wim Peumans is doctor in antropologie en auteur van onder meer Habibi, het lief en leed van lgbt-moslims (2021).Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden