Opinie

Opinie: ‘Heeft mijn lief met dementie dan geen stem meer?’

Karen van Oudenhoven-van der Zee vraagt aandacht voor mensen met dementie. ‘Het is schrijnend dat een groeiende groep mensen dagelijks wordt geconfronteerd met een samenleving die zo weinig is ingespeeld op een ziekte die op zich al zo wreed is.’

In het stemhokje moet je alleen je keuze maken. (Persoon op de foto is niet die uit de brief.) Beeld ANP
In het stemhokje moet je alleen je keuze maken. (Persoon op de foto is niet die uit de brief.)Beeld ANP

Op verkiezingsdag loop ik met mijn lief naar stemlocatie Crea op het UvA-terrein. Onderweg vraag ik naar zijn stemvoorkeur. “GroenLinks, denk ik,” zegt hij.

Ik probeer nog in te brengen dat Sigrid Kaag in een nek-aan-nekrace zit met Geert Wilders. “Ja, Sigrid Kaag is een goede politica, heel sterk op internationale samenwerking. Ze houdt zich uitstekend staande in het debat.”

We lopen het stembureau binnen. Binnen krijgt hij een enorm vel dat nauwelijks uitvouwbaar is en een potlood. Hij loopt ietwat verward naar het stemhokje. Ik zie hem zoeken en loop naar hem toe om te helpen. Een meneer met een geel hesje grijpt in. “Meneer moet het alleen doen, u mag niet helpen.”

Ik leg uit dat mijn geliefde aan dementie lijdt. “Snap ik, maar het mag niet. Je moet je überhaupt afvragen of je dan nog wel moet gaan stemmen,” zegt de man.

Ik voel tranen opkomen. Ja, hij heeft moeite met oriëntatie in nieuwe situaties en zeker met de surrealistische omgeving die deze verkiezingsronde is ingericht om veilig te kunnen stemmen. Maar hij is zeker niet dom en weet precies waar hij politiek voor staat. Ik stamel nog: “Het gaat om de complexiteit van het formulier, niet om op wie hij moet stemmen, dat weet hij best…”

Inwendig voel ik me bijna schuldig. Ben ik echt zo slecht als spreekt uit dit wantrouwen? Deze man volgt natuurlijk ook gewoon de instructies, maar ik voel me als naaste klem zitten en in een hoek gedrukt. Het voelt als onrechtvaardig dat iemand zijn democratisch recht bijna wordt ontzegd, puur omdat de context in combinatie met zijn ziekte het lastig maakt te doen wat gevraagd wordt. “Als iemand een fysieke beperking heeft, dan mag je wel helpen,” klinkt het goedbedoeld op de achtergrond. Intussen heeft mijn lief na wat zoeken het juiste hokje aangekruist. We vertrekken weer.

Op de terugweg vraag ik hem wat hij heeft gestemd. “GroenLinks, natuurlijk,” zegt hij.

Het voelt als een dubbele overwinning. Alsof hij zijn stem en zijn menselijke waarde heeft opgeëist. Toch blijft het schrijnend dat een groeiende groep mensen dagelijks wordt geconfronteerd met een samenleving die zo weinig is ingespeeld op een ziekte die op zich al zo wreed is.

Karen van Oudenhoven-van der Zee, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden