Opinie

Opinie: ‘Geef in deze wooncrisis mensen de ruimte om anderen te helpen’

Dakloze man op de Stadhouderskade. Het aantal daklozen in Nederland is de laatste jaren fors toegenomen, blijkt uit cijfers van het CBS. Beeld ANP DINGENA MOL
Dakloze man op de Stadhouderskade. Het aantal daklozen in Nederland is de laatste jaren fors toegenomen, blijkt uit cijfers van het CBS.Beeld ANP DINGENA MOL

Zondag 10 oktober is het Wereld Daklozendag. In ons land zijn 36.000 mensen officieel dakloos. We moeten het beleid rond samenwonen aanpassen, stelt Willem van Sermondt.

Op 10 oktober is het de jaarlijkse Wereld ­Daklozendag, een dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor dakloze mensen. Dat is helaas nog steeds hard nodig. In Nederland zijn 36.000 mensen geregistreerd als dakloos, maar in werkelijkheid is de groep mensen zonder thuis veel groter. In de huidige wooncrisis zou het bieden van een thuis aan hen die dat niet hebben de eerste prioriteit moeten zijn.

Na een jarenlange stijging van het aantal dakloze mensen in Nederland komen er steeds meer mensen in actie. Er doen nu zoveel mensen een urgent beroep op een woonplek, dat woningbouwcorporaties, opvangorganisaties en overheid naarstig op zoek zijn naar oplossingen. Op 8 juli presenteerden zij een gezamenlijk adviesrapport voor huisvesting van kwetsbare groepen.

Maar ondanks alle inzet laten gemeentes weten dat het voorlopig niet mogelijk is iedereen een thuis geven. Het blijft bij het deels managen van de schaarste. Met een blijvende groep dakloze mensen tot gevolg.

In veel plannen wordt één ding over het hoofd gezien: de mogelijkheden van de samenleving om thuis te geven. Wat als we die echt gaan benutten?

De wens een ander te helpen is zeer groot onder Nederlanders. We helpen bekenden, geven gul aan goede doelen en zijn zelfs Europees kam­pioen vrijwilligerswerk. Ook mensen zonder thuis helpen we graag. Een vriend die tijdelijk onderdak nodig heeft, een gezin dat maar net kan rondkomen, de straatkrant­verkoper – als het even kan, bieden we anderen de helpende hand.

Tandenborstels tellen

Maar geven aan mensen zonder thuis is niet altijd gemakkelijk. Iemand in de bijstand kan niet of maar heel beperkt steun ontvangen. Zelfs als je moeder boodschappen voor je haalt kan dat al ten koste gaan van je uitkering, weten we sinds vorige zomer. En ook als je thuis de kosten deelt, lever je snel in op de uitkering. Onderzoek heeft laten zien dat deze kosten­delersnorm ervoor zorgt dat meer jongeren dakloos worden. Uit angst inkomen te verliezen wijzen ouders noodgedwongen hun kind van 21 jaar de deur.

Mooie initiatieven als Kamers met Aandacht en Onder de Pannen zoeken mensen die voor een lage huur een woonplek beschikbaar hebben, bijvoorbeeld voor jongeren uit de jeugdzorg of economisch dakloze mensen. Een ideale manier om beschikbare woonruimte te benutten.

Helaas zijn er veel regels die deze oplossing belemmeren. Een hypotheekverstrekker of ­verhuurder kan onderhuur verhinderen, inkomsten uit verhuur kunnen impact hebben op uitkeringen of toeslagen, of het lukt bijvoorbeeld niet een vergunning te krijgen voor de bewoning van een tuinhuisje.

Er zijn gelukkig steeds meer gemeentes en woningbouwcorporaties die ruimte bieden aan deze initiatieven. Toch zouden thuisloze mensen enorm geholpen zijn als deze uitzonderingen niet steeds bevochten hoeven worden. En dat is dan ook mijn pleidooi: geef ruim baan aan de samenleving om thuis te geven.

Het eerdergenoemde adviesrapport doet dezelfde oproep: samenwonen moet lonen. Dat kan door de kostendelersnorm af te schaffen, sociaal woningdelen mogelijk te maken en te stoppen met het tellen van tandenborstels, een onderzoeksmethode van sociaal rechercheurs om bijstandsfraude op te sporen.

Jubelton

De politiek heeft laten zien dat we in staat zijn de samenleving meer ruimte te bieden in de wooncrisis. Starters kunnen steeds moeilijker een huis kopen. Daarom bedacht de overheid de jubelton, waarbij jonge mensen een belastingvrije schenking van een ton kunnen krijgen van hun ouders.

De effectiviteit van de maatregel wordt vanwege het prijsopdrijvende effect op de woningmarkt hevig betwist, maar als we voor starters een dergelijke uitzondering kunnen maken, dan kan het ook voor (dreigend) dak- en thuisloze mensen. Zij hebben de zorg van de samenleving harder nodig, en daar is slechts een schijntje van een jubelton voor nodig.

Willem van Sermondt is projectadviseur bij Kansfonds. Beeld Foto: Norbert Waalboer Fotografi
Willem van Sermondt is projectadviseur bij Kansfonds.Beeld Foto: Norbert Waalboer Fotografi
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden