Opinie

Opinie: ‘Geef de stad de schone straten die ze verdient’

Amsterdam heeft een afvalprobleem. Bewoners krijgen boetes, containers zijn vaak vol en de ratten lopen over straat. Bastiaan Minderhoud (PvdA) roept het college op tot échte actie.

De gemeentereiniging kan het afvalprobleem niet aan. Beeld Joris van Gennip
De gemeentereiniging kan het afvalprobleem niet aan.Beeld Joris van Gennip

Er is de laatste tijd veel te doen over het afvalprobleem in Amsterdam. Van de Rivierenbuurt tot IJburg eindigen vuilniszakken en flessen naast de tot de nok toe gevulde containers waar ze in horen. Dit leidt niet alleen tot ongemak en ergernis, maar ook tot afval dat in het water en in het groen eindigt en een almaar erger wordende rattenplaag. Misschien is het tijd om naar de échte experts van een schone stad te luisteren: de buitendienst.

Containers ‘adopteren’

Maar eerst: een stukje achtergrond. In Oost draait de gemeente een pilot met het zogeheten ‘dynamisch inzamelen’. Containers worden slechts geleegd wanneer ze bijna helemaal vol zitten. Dit zou niet alleen leiden tot een schonere buurt met minder volle containers, maar ook tot lagere kosten doordat containers niet onnodig geleegd worden wanneer ze halfvol zitten. Mocht er onverhoopt toch een container vol zitten, kunnen inwoners zelf aan de bel trekken door te bellen met de gemeente.

Dynamisch inzamelen lijkt de zoveelste po­ging om tegen lagere kosten betere resultaten te behalen. Deze lijn is ingezet onder het vorige college, dat besloot te bezuinigen op de gemeentereiniging. Onze straten schoonhouden zou niet zozeer een kwestie zijn van voldoende geld en personeel, maar van innoveren en efficiënter werken. De oppositie was toen­tertijd tegen en merkte op dat het onverstandig is om te bezuinigen op de gemeentereiniging, terwijl de stad doorgroeit en al bijna uit z’n voegen barst.

De nieuwe werkwijze heeft vooralsnog niet geleid tot de gewenste resultaten. Het aantal klachten neemt toe en inwoners komen geregeld hun beklag doen in de stadsdeelcommissie van Amsterdam-Oost. De gemeente doet er alles aan om het probleem op te lossen; van een wethouder die zegt dat het probleem bij de Amsterdammers zelf ligt, en vindt dat die de handschoenen aan moeten aantrekken om het probleem op te lossen, tot creatieve communicatiecampagnes met borden in meerdere talen en stickers met uitleg. Inwoners kunnen zelfs een container ‘adopteren’ – waarbij gepoogd wordt het verantwoordelijkheidsbesef van inwoners aan te spreken. Adoptanten kunnen vervolgens in de gaten houden of het afval wel netjes in de afvalbak wordt gedaan, of aangeven wanneer een container vol zit.

Kostenbesparende innovaties

Ondertussen verandert er niks. Behalve de afvalstoffenheffing, die gaat omhoog. In vergelijking met andere steden in Nederland betalen wij de meeste afvalstoffenheffing: gemiddeld 435 euro voor een meerpersoonshuishouden. Dat is veel meer dan in bijvoorbeeld Rotterdam, waar ze een derde meer medewerkers in de reinigingsdienst hebben. Evenals andere ‘inno­vaties’ uit de rechtse koker van de ‘participatiesamenleving’ lijkt het ook hier te gaan om een verkapte bezuiniging en ‘over-de-schutting-gooi-samenleving’. Niet de gemeente, maar inwoners moeten afvalbakken controleren en hun medeburgers aanpakken wanneer zij hun afval niet netjes weggooien.

We krijgen dus minder schone straten voor meer geld (en meer werk voor burgers). En bij de buitendienst weten ze wel waarom. Zij zagen de afgelopen tien jaar veel collega’s vertrekken, maar niemand terugkomen. In plaats daarvan ervaren zij aan den lijve hoe ‘dynamisch inzamelen’ precies werkt. Ze werken daar sinds kort met een track-and-tracesysteem, waarin op verschillende complexe schermen in de vuilniswagen wordt aangegeven waar en wanneer een container geleegd moet worden.

De schermen houden geen rekening met eventuele wegafsluitingen, eenrichtingsverkeer en andere belemmeringen. De chauffeurs voelen zich niet meegenomen in de kosten­besparende innovaties van de gemeente en de toegenomen werkdruk leidt tot meer ziekte­verzuim en stress. Ook zij zien de afvalbergen hoger worden, en de ratten groter. Vroeger voelden zij zich verantwoordelijk voor ‘hun buurtje’ – en ervaarden zij werkplezier en trots in het schoonhouden ervan. Dit gevoel van trots en werkplezier is hen voor een groot deel ontnomen, wat wordt ervaren als een groot verlies. Maar bovenal vinden zij het verdrietig dat hun stad ook in hun ogen langzaamaan viezer en viezer wordt, en zij een gevoel van machteloosheid ervaren om het tij te keren.

Ratten afschieten

Innoveren is goed. Zo halen containeradoptanten plezier uit het adopteren van een container, en waar kosten bespaard kunnen worden moet dat ook zeker gedaan worden. De huidige aanpak blijkt echter ontoereikend. De oplossing ligt daarbij zeker niet alleen bij de gemeente, of bij het afschieten van ratten, wat wordt geopperd door de partij die de vorige collegeperiode bezuinigde op de reinigingsdienst.

Wij roepen de gemeente op om met de échte experts, die met hun voeten in de modder met man en macht onze straten proberen schoon te houden, échte stappen te maken om onze stad de schone straten te geven die ze verdient.

Bastiaan Minderhoud is stadsdeelcommissielid Amsterdam-Oost namens de PvdA. Beeld -
Bastiaan Minderhoud is stadsdeelcommissielid Amsterdam-Oost namens de PvdA.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden