Opinie

Opinie: ‘Een vluchteling is geen migrant’

In de framing van vluchtelingen gebruiken mensen ten onrechte vaak termen als ‘profiteur’ of ‘migrant’, schrijft Arjen Berkvens in deze lezersbrief.

Bussen met Afghaanse vluchtelingen komen aan bij een noodopvanglocatie van het Centraal Orgaan Asielzoekers. Beeld ANP
Bussen met Afghaanse vluchtelingen komen aan bij een noodopvanglocatie van het Centraal Orgaan Asielzoekers.Beeld ANP

Taal doet ertoe. Hoe je iets noemt heeft namelijk invloed op de publieke meningsvorming. Taal is daarmee een wapen in de politieke strijd. Als politici een vraagstuk benoemen, denken ze daar in het algemeen over na. De manier waarop ze hun taal kleuren noemen we framing.

Een duidelijk voorbeeld hiervan is de vluchtelingenproblematiek. Er is een overwegend positieve houding in Nederland ten opzichte van vluchtelingen. Een op 30 september gepubliceerd onderzoek van Ipsos leert ons dat zeventig procent van de Nederlanders positief staat ten opzichte van het opnemen van Afghaanse vluchtelingen.

In de framing van vluchtelingen gebruiken mensen die geen voorstander zijn van opvang vaak andere termen. Dan worden mensen weggezet als ‘gelukszoekers’, ‘economische vluchtelingen’ of ‘profiteurs’. Taal als wapen in de politieke strijd.

Ook het neutrale woord ‘migranten’ wordt te pas en te onpas gebezigd. Migrant is echter een veel ruimer begrip dan vluchteling. Een migrant kan van alles zijn. Het kan een expat zijn uit Canada, een Poolse EU-burger, een Ghanese softwareontwikkelaar of een Tunesische bouwvakker. De rechten van migranten in Nederland worden bepaald door de wetten van de Europese Unie of van ons eigen land.

Een vluchteling wordt beschermd door het zeventig jaar oude vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties. Dit verdrag bepaalt dat vluchtelingen en asielzoekers niet mogen worden teruggestuurd naar een land waar ze gevaar lopen. Dat is echt iets fundamenteel anders dan een migrant.

Als staatssecretaris Broekers-Knol spreekt over het risico van een ‘braindrain’ in Afghanistan, dan ontkent ze feitelijk dat deze mensen vluchtelingen zijn. Een door de Taliban met de dood bedreigde burger kan namelijk niet zoveel met zijn ‘brains’ betekenen voor zijn land. Mevrouw Broekers-Knol had duidelijk PVV-corvee toen ze haar uitspraken deed.

Ik roep de politiek en de media dan ook op om te stoppen met het gebruiken van het begrip migrant als het om vluchtelingen gaat. Taal doet er wel degelijk toe.

Arjen Berkvens, Directeur Foundation Max van der Stoel, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden