Opinie

Opinie: ‘De woningmarkt is een potje monopoly dat we uiteindelijk allemaal verliezen’

Het spel monopoly werd ooit bedacht als waarschuwing voor het kapitalisme. Helaas bleek het eerder een voorbode voor wat zou komen, stelt Jona van Loenen. ‘De woningmarkt is een spel waarin we als samenleving veel te verliezen hebben, maar als individu opgeven geen optie meer is.’

Het Parool
null Beeld Shutterstock
Beeld Shutterstock

Het aanbod van koopwoningen dat in het vierde kwartaal van vorig jaar met 33 procent daalde. Meer dan 80 procent van alle huizen die boven de vraagprijs werden verkocht. En dat alles met een gemiddelde verkoopprijs die steeg tot 438.000 euro. Het hoogtepunt van de een, is het dieptepunt van de ander. De woningmarkt ontvouwt zich zo langzaam maar zeker tot het epicentrum van een maatschappelijke aardbeving die ons land in tweeën splijt in een tweekastenmaatschappij. De klasse van huizenbezitters, en de eeuwige huurders. Zij die wel, en zij die geen huis kunnen kopen. Zij die alsmaar rijker worden zonder veel te doen, en zij die de longen uit hun lijf rennen om op zijn best stil te kunnen blijven staan.

Het is precies het horrorscenario waar de bedenker van monopoly ons een eeuw geleden al voor waarschuwde. Uitgebracht onder de oorspronkelijke naam ‘The Landlord’s Game’ – het huisbazenspel – waarschuwde Elizabeth Magie ons namelijk in 1903 al dat als de overheid nauwelijks ingrijpt bij hen die vastgoed bezitten, zij zonder iets te doen alsmaar rijker worden, terwijl opklimmen voor de mensen aan de andere kant steeds moeilijker wordt.

Miljoenen binnenharken

Magie bedacht het spel, maar het waren Charles Darrow en de Parker Brothers die het uitgaven onder de naam monopoly. En terwijl zij miljoenen binnen harkten, bleef Magie met lege handen achter. Onze woningmarkt is op een soortgelijke manier een potje monopoly geworden. Een spel waarin meedoen de enige manier is om er niet langer de dupe van te worden. Een spel waarin het uit eigenbelang nodig is om zo snel mogelijk aan tafel te schuiven, om te voorkomen dat je zelf als hapje wordt geserveerd. Een spel waarin we als samenleving enorm veel te verliezen hebben, maar als individu opgeven geen optie meer is.

We hebben namelijk een woningmarkt gebouwd waarbij het fundament van de ongelijkheid elk jaar verstevigd wordt. Stijgende huizenprijzen trekken de vermogensverhoudingen verder scheef, hoge huren financieren de bezitters, en zorgen er tegelijkertijd voor dat dat eerste eigen huis alsmaar verder wegraakt omdat geld sparen onmogelijk is. Zo worden de treden van de ladder om de woningmarkt te beklimmen afgezaagd, en de bezitlozen door de bezitters ieder jaar onbedoeld verder omlaag getrapt. We zitten gevangen in een systeem gevormd door dereguleringen die ons juist vrijheid hadden beloofd. Want terwijl het voor iedereen individueel logisch te beredeneren is, lopen we collectief in de val.

Kopje-onder

Door het afzagen van de loopplank voor eigen woningbezit valt namelijk niet alleen de aspirant-koper in het water, maar gaan we uiteindelijk allemaal kopje-onder. Een toenemende vermogensongelijkheid holt immers ons verdienvermogen uit. De enorme toename van geld dat naar hypotheken en huren stroomt belandt immers in de zakken van huurbazen en banken, niet in de echte economie. Dit betekent minder besteedbaar inkomen, maar ook nog eens minder groei. Minder uitgaven van de een, betekent minder inkomsten voor de ander. Zo snijden wij ons aan twee kanten in de vingers.

Het is het logische gevolg van een overheid die de regels zo opstelt dat een ontwrichtende ongelijkheid de enige uitkomst is. Dan blijf je vroeg of laat over met een kleine groep winnaars en een enorme groep verliezers. Niet ondanks, maar juist dankzij het feit dat iedereen het spel volgens de regels speelt. We moeten daarom stoppen het belerende vingertje te wijzen naar hen die aan de winnende hand zijn. Het is tijd om het nieuwe kabinet te overtuigen de regels aan te passen. Er staat immers simpelweg te veel op het spel, om het op de huidige manier te blijven spelen.

Jona van Loenen is business developer bij een start-up in de voedselbranche. Beeld -
Jona van Loenen is business developer bij een start-up in de voedselbranche.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden