Opinie

Opinie: ‘De cultuur binnen een organisatie wordt bepaald door het slechtste gedrag dat de leiding bereid is te tolereren’

Toxisch leiderschap zit diepgeworteld in onze werkcultuur, schrijft Hicham El Ouahabi, maar gelukkig lijkt er een verschuiving gaande sinds schandaal na schandaal aan het licht komt.

Hicham El Ouahabi
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De schandalen bij The Voice of Holland, Ajax, in de Tweede Kamer en sinds kort ook bij BNNVara bevestigen eigenlijk wat iedereen al min of meer weet: toxisch leiderschap zit diepgeworteld in onze werkcultuur. Bijna drie miljoen werkenden hebben te maken met kleinerend of vernederend gedrag door leidinggevenden, blijkt uit een recent verschenen onderzoek van vakbond CNV.

Toxische leiders, personen die een enorme angst hebben om hun macht of succes te verliezen, uiten zich middels manipulatie, intimidatie, bedreiging, micromanagement en passieve agressie. Bovendien doen ze maximaal hun best om melders te destabiliseren. Wanneer de melder het lef heeft verzameld om het gedrag aan te kaarten, zal de toxische persoon de melder consistent ondermijnen. Ook journalisten worden ondermijnd door hen klakkeloos te betichten van het plegen van karaktermoord, zelfs als er sprake is van een gedetailleerd weloverwogen journalistiek stuk waarin hoor en wederhoor zijn toegepast.

Een deel van de samenleving verschuilt zich graag achter de toxische leider. Zo wordt geroepen dat de melders het aan zichzelf hadden te danken. Ze hadden moeten tegenspreken, eerder moeten ingrijpen of sterker moeten zijn. Dezelfde kerngedachte die we kennen bij slachtoffers van seksueel misbruik, ook wel bekend als victim blaming.

Gezond leiderschap motiveert

Zo werkt het niet. Iemand die fout gedrag vertoont is altijd zelf verantwoordelijk. En nee, niemand stapt voor de lol naar een bedrijfsarts, vertrouwenspersoon of de media.

Gelukkig is er een kentering gaande. We komen erachter dat je niet alles hoeft te slikken. Tijd om een veilig en open werkklimaat te beschouwen als de normaalste zaak van de wereld. Gezond leiderschap motiveert, laat mensen groeien, zich beter voelen, zichzelf ontwikkelen en zelfvertrouwen krijgen.

Werkgevers en journalisten vervullen in deze ontwikkeling een cruciale rol. Aan werkgevers de taak om niet bang te zijn of zich aangevallen te voelen. Je bent nodig om een onveilig werkklimaat, de kern van het probleem, aan te pakken. De cultuur binnen een organisatie wordt immers bepaald door het slechtste gedrag dat de leiding bereid is te tolereren.

Aan journalisten de taak om door te gaan met het werk dat zij doen. Zonder journalistiek is er geen enkele reden voor machtsmisbruikers om te stoppen. Het alternatief, ingrijpen van de leiding na duidelijke signalen, gaat niet meer op, nu steeds vaker blijkt dat de organisatie bekend is met de signalen van een onveilige werksfeer maar geen actie onderneemt.

Hicham El Ouahabi, Amsterdam

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden