Opinie

Opinie: ‘Corona verschraalt het aanbod van nieuwe boektitels’

Volgens Paul Sebes wordt er niets gedaan om Engelstalige importedities en hun lagere prijzen tegen te gaan. Beeld ANP
Volgens Paul Sebes wordt er niets gedaan om Engelstalige importedities en hun lagere prijzen tegen te gaan.Beeld ANP

Niet alleen boekhandels hebben het moeilijk, schrijft literair agent Paul Sebes. De hele keten van schrijvers, uitgevers en boekhandels heeft het door het coronavirus zwaar. 

Dat boekhandels het erg moeilijk hebben, is een feit. Dat de meeste boekhandelaren creatief met een lockdown omgaan ook. Graag zou ik echter wat meer aandacht willen voor een paar ontwikkelingen die al eerder in de keten schrijver-uitgever-boekhandel problemen ­veroorzaken en die vaak onbesproken blijven in deze inmiddels al een jaar durende periode van isolatie.

Ontwikkelingen die juist ook voor de boekhandelaar van belang zijn en die de basis vormen voor wat de boekhandelaar nodig heeft: boeken. En dus waar het allemaal mee begint: de schrijvers, hun literair agenten en hun uit­gevers. Zij moeten immers al een jaar lang ­boeken met elkaar maken zonder elkaar in levenden lijve te ontmoeten. Het schrijf- en redactieproces gedijt normaliter bij lange gesprekken over stijl, structuur, spanning, ­perspectief, plot en wat al niet.

Deze gesprekken worden al een jaar lang gevoerd via e-mail, Zoom en over de telefoon – bepaald anders dan samen uren aan een tafel zitten, vaak met meerdere mensen tegelijk, gebogen over een manuscript. Ik werk nu zelfs aan manuscripten van auteurs die ik nog nooit in het echt heb gezien, voor mij ook iets nieuws na 25 jaar agentenwerk. Erg aangenaam is het niet, zo zonder persoonlijk contact, maar het zal wel moeten. We kunnen niet gaan wachten tot het over is; er moeten in 2022 en 2023 immers ook weer goede boeken verschijnen.

Blockbusters

Naast omslachtig contact met hun redacteur of literair agent hebben veel schrijvers in het afgelopen jaar met wel meer frustratie te kampen en steeds meer moeite om hun boeken af te maken of om überhaupt te schrijven. De gevolgen zijn verdriet en depressie, die ook weer via e-mail, Zoom en over de telefoon moeten worden besproken. En dan hebben we het nog niet over het ellendige annuleren en uitstellen van lezingen en boekpresentaties, waardoor schrijvers hun collega’s, lezers en boekhandelaren niet meer te zien en te spreken krijgen en hun inkomsten flink hebben zien dalen.

Niet alleen de boekhandelaren en de schrijvers zien hun lezers en klanten niet. Ook wij, de andere boekenvakkers die aan het begin van de keten staan en nieuwe boeken moeten acquireren, zien onze relaties niet. We krijgen problemen met de aankoop en verkoop, vooral van buitenlandse boeken en die van Nederlandse boeken aan andere landen. Dat effect zal pas in de komende jaren zichtbaar worden.

Grote potentiële blockbusters komen via e-mail en Zoom natuurlijk wel bovendrijven en worden wel aangekocht en uitgegeven, maar mooie, kleinere titels, die het moeten hebben van persoonlijk contact, smaak en toeval, ­blijven liggen en zullen helaas nooit de ­Nederlandse markt halen.

Wat mij ten slotte nog van het hart moet: als de boekhandels weer open mogen, leg dan wat meer Nederlandse waar in de winkel. Bij voorkeur veel grote en kleine Nederlandse en Vlaamse auteurs, maar graag ook wat meer ­vertalingen uit het Engels.

Barack Obama

Vaak hebben uitgevers tien- of honderdduizenden euro’s of dollars moeten neertellen om de vertaalrechten op Bill Gates, Barack Obama, Hunter Biden, Stephen King of Jonathan Franzen te krijgen. In de afgelopen drie jaar is veel tijd en geld gestopt in promotie en vertaling en nu moeten ze met lede ogen aanzien dat de boekhandel de goedkopere, Engelse editie ­verkoopt, ‘omdat de klanten dat willen’.

Echt waar? Je kunt die Engelse editie – waarop wél korting mag worden gegeven – ook niet in de winkel leggen, of minder prominent. Daar hebben Nederlandse uitgevers, vertalers (!), agenten én schrijvers meer aan – en het is ook nog eens beter voor de eigen kassa.

Nederland is de grootste niet-Engelstalige afzetmarkt voor Engelse boeken. Omdat niets wordt gedaan om importedities en hun lagere prijzen tegen te gaan, worden alleen de importeur en de Britse of Amerikaanse uitgever hier beter van. En voor je het weet, kunnen we allemaal stoppen met vertaald werk van hoge ­kwaliteit en Nederlandse literaire titels. Dan is al wat ons rest Lucinda Riley.

Paul Sebes is Literair agent en eigenaar van Sebes & Bisseling ­Literary Agency, gevestigd in Amsterdam en Stockholm. Beeld -
Paul Sebes is Literair agent en eigenaar van Sebes & Bisseling ­Literary Agency, gevestigd in Amsterdam en Stockholm.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden