Opinie

Opinie: ‘Bedreigde broedplaats is broodnodig in de buurt’

Amsterdam reageert veel te langzaam op het verdwijnen van creatieve en maatschappelijke ruimtes, vindt Zafer Yurdakul. De stad moet ingrijpen zodat deze plekken van verbinding en ontmoeting niet verloren gaan.

Zafer Yurdakul
Broedplaats Bogota. Beeld Van Nerum Tammy
Broedplaats Bogota.Beeld Van Nerum Tammy

Amsterdam is vele kleine en grote creatieve ruimtes (broedplaatsen) rijk. Niet alleen bieden deze plek voor creativiteit en experiment, ze geven omwonenden de ruimte elkaar te ontmoeten, van elkaar te leren en mooie momenten te beleven. Geen overbodige luxe in een zeer diverse en dichtbevolkte stad. Toch staat deze ruimte ernstig onder druk.

Er is op dit moment 170.000 vierkante meter aan betaalbare creatieve en maatschappelijke ruimte in de stad. Terwijl de vraag naar zulke ruimte al jaren veel groter is dan het aanbod, belooft de komende vier jaar een krimp van 40 procent. Dit komt, onder meer, doordat het merendeel van deze ruimtes een tijdelijk huurcontract heeft.

In 2023 stopt Lely: 7265 vierkante meter moet worden ontruimd. Hiermee verdwijnen 70 plekken, zowel voor individuele huurders als voor culturele instellingen als De Appel. Ook Sup stopt (eind) volgend jaar. Daarmee gaat 3071 vierkante meter verloren; de 82 mensen die daar wonen en werken raken hun plek kwijt. En een jaar later moet Acta leeg zijn, 6000 vierkante meter groot; 88 huurders komen op straat te staan.

Verbindende rol

Het tempo van dit verdwijnen staat in schril contrast tot de traagheid waarmee nieuwe plekken ontwikkeld worden. Voor een voortzetting van Lely is bijvoorbeeld een tender uitgeschreven, maar die voorziet slechts in de helft van de verloren gegane vierkante meters en pas over vier jaar. In die tijd verliest de stad een community die in zo’n creatieve ruimte is ontstaan, met mensen die elkaar en de buurt goed hebben leren kennen en die in staat zijn een verbindende rol op zich te nemen.

De gemeente wil graag dat creatieve ruimtes bruisende culturele plekken zijn, maar beloont de inspanningen die daarvoor geleverd worden nauwelijks. Neem De Vlugt in Slotervaart, waar ontmoetingsplekken zijn, ruimte voor kennisoverdracht en educatie en zelfs een cinema. Het is zo’n aanwinst voor de buurt dat eigenaren van nabije woningen en projectontwikkelaars ernaar verwijzen in hun verkoopbrochures, maar ook De Vlugt heeft maar een toekomst tot 2025.

Als we deze plekken van verbinding en ontmoeting niet verloren willen laten gaan, moet er ingegrepen worden. Ten eerste zou het helpen als de gemeente de realisatie van creatieve en maatschappelijke ruimtes onderbrengt in één portefeuille. Op dit moment draagt niemand die verantwoordelijkheid, waardoor het op één lijn krijgen van verschillende gemeentelijke diensten bij de initiatiefnemers uit het maatschappelijk middenveld komt te liggen.

Snel handelen

Ten tweede is het niet realistisch een marktconforme huurprijs te vragen voor creatieve en maatschappelijke ruimte. Dat is ook niet nodig, aangezien zij een maatschappelijke functie vervullen. Ook hier zou de gemeente de rol van regisseur op zich kunnen nemen: zij heeft de beschikking over erfpachtgronden en bepaalt welke functie een gebied krijgt.

Ten derde zou het nieuwe kunstenplan de activiteiten die plaatsvinden in creatieve en maatschappelijke ruimtes kunnen voorzien van financiële middelen. Op dit moment hier geen loket of budget voor; grote taken rusten puur en alleen op de schouders van vrijwilligers.

Er zal snel gehandeld moeten worden, want het gevolg van 40 procent krimp is dat mensen die zich dicht bij huis willen bezighouden met schilderen, dansen of een andere creatieve zijstraat, uit de stad vertrekken. Met het verlies van deze mensen en de reuring waarvoor zij zorgen, raakt het culturele aanbod uitgedund en dooft het creatieve vuur van Amsterdam uit.

Zafer Yurdakul is directeur van Podium Mozaïek en Urban Resort en ontwikkelaar van broedplaatsen en creatieve en maatschappelijke ruimtes. Beeld
Zafer Yurdakul is directeur van Podium Mozaïek en Urban Resort en ontwikkelaar van broedplaatsen en creatieve en maatschappelijke ruimtes.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden