Om de wereld

Op zoek naar de identiteit van de stad

In de rubriek 'om de wereld in 800 woorden' één kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Door Max Pam en Paul Brill. Deze week: de eigen identiteit.

De letters op het Museumplein Beeld Shutterstock

Pam

Het plan van het gemeente­bestuur om de letters I amsterdam van het Museumplein te verwijderen heeft voor veel beroering gezorgd. Met name GroenLinks wil niet alleen de komst van toeristen terugdringen, maar streeft ook het ideologische doel na om 'de identiteit" van de stad te veranderen.

Die I in I amsterdam staat symbool voor het individualisme, dat door John Jansen van Galen ooit het wezenskenmerk van 'het ik-tijdperk' is genoemd. Groen Links daarentegen wil dat de stad veel meer het begrip solidariteit uitstraalt.

Je kunt hieruit opmaken dat de geschiedenis in golfbewegingen verloopt. Voor het ik-tijdperk is er een tijd geweest dat je werd doodgegooid met het begrip solidariteit. Wij hebben er de verzorgingsstaat aan te danken.

De AOW was de eerste wet in het sociale vangnet, dat de Nederlander een veilig leven gunde - van de wieg tot het graf. Onze voorouders hadden niet tevergeefs het beroemde Solidariteitslied van Hanns Eisler gezongen.

Op die tekst van Bertolt Brecht: "Vorwärts und nicht vergessen, worin unsere Stärke besteht! Beim Hungern und beim Essen, vorwärts und nie vergessen: die Solidarität!"

De samenleving bleek toch minder maakbaar en het gevoel dat de overheid ons van de wieg tot het graf moest verzorgen, verloor veel van zijn aantrekkelijkheid. Het neoliberalisme stak de kop op en beheerst nu al decennialang de agenda.

Na het neoliberalisme komt het neosocialisme, moet GroenLinks hebben gedacht. In dat opzicht is het jammer dat Amsterdam niet toevallig Oudorp heet, want dan zouden ze - uit solidariteit voor de toeristen - er Youdorp van kunnen maken.

Amsterdam is dus op zoek naar een andere identiteit, maar met de identiteit is het als met de zin van het leven: je kunt er eindeloos naar zoeken, maar vinden is een ander verhaal. Voor veel mensen is het een zoektocht die pas eindigt bij de dood.

Daarom is het raadzaam om op een andere manier naar I amsterdam te kijken.

Van mij mogen die rode letters vandaag nog weg, niet omdat zij onze identiteit aantasten, maar omdat zij bijzonder lelijk zijn. Als je voor het Concertgebouw gaat staan en naar het Rijksmuseum kijkt, kun je het goed zien. Het uitzicht op het Rijksmuseum is geheel verpest.

Wat een weids plein zou kunnen zijn met aan de einder het curieuze gebouw van de architect Cuypers, is gewoon een rommeltje.

Het Museumplein oogt als een uitdragerij van stalletjes waar je veel te dure knakworsten, slechte koffie en frisdrank kunt kopen. Het is een rip-off, waar de Amsterdammer zelf aan voorbij loopt.

Nee, met de identiteit van het Museumplein is het nog steeds niet goed gekomen.

Max Pam

Beeld ANP

Brill

Er is een nieuw, smakelijk verhaal toegevoegd aan de toch al rijk gevulde verzamelbundel "Met open ogen in een politieke valkuil getuimeld". Hoofdpersoon: Elizabeth Warren, de Democratische senator uit Massachusetts met presidentiële ambities. Wordt beschouwd als misschien wel de belangrijkste kanshebber voor de Democratische nominatie in 2020.

Harvardjurist. Maakte naam als voorvechter van betere consumenten­bescherming. Lieveling van de linkervleugel van haar partij. Staat ideologisch dicht bij Bernie Sanders, die ze in 2016 evenwel niet steunde uit loyaliteit jegens seksegenote Hillary Clinton.

En waar het hier vooral om draait: ze gaat er prat op dat er indiaans bloed door haar aderen stroomt. Of laat ik het in hedendaagse correcte termen vatten: ze beroemt zich erop dat er een Native American-element in haar stamboom zit.

Bij menigeen boezemt dit ontzag in, maar niet bij Donald Trump. Integendeel, Warren is een dankbaar mikpunt voor de welbekende schimpscheuten van de president.

Enerzijds trekt hij haar claim in twijfel, anderzijds mag hij haar graag jennen met de kleinerende bijnaam 'Pocahontas'.

Dit heeft Warren kennelijk zo dwarsgezeten dat ze zich heeft onderworpen aan een dna-test. En die heeft uitgewezen dat er in een ver verleden inderdaad een indiaans lootje op haar stamboom moet hebben gezeten.

In een tv-spotje kraaide de senator victorie en riep ze zich uit tot winnaar van de weddenschap met Trump over deze kwestie. Die deed natuurlijk of zijn neus bloedde.

Helaas voor Warren kwam de test langs een andere kant als een boemerang bij haar terug. Want het indiaanse bestanddeel van haar genen is wel zeer klein: variërend tussen 0,6 en 1,4 procent. Het wordt geheel overschaduwd door Europese voorouders.

Elizabeth Warren Beeld ANP

Reden voor de voorman van de Cherokee­stam, waartoe ze zich rekent, om de vloer aan te vegen met haar zogenaamde indiaanse identiteit. Dat ze zich die aanmeet, noemde hij een belediging voor alle legitieme Native Americans.

Met terugwerkende kracht zit Warren nu ook in haar maag met de bijdrage die ze - onder vermelding van haar Cherokeeafkomst - ooit leverde aan een indiaans kookboek.

De recepten blijken ­grotendeels gekopieerd uit kranten en de krab-met-tomatenmayonaise kan onmogelijk een traditionele Cherokeeschotel uit het leefgebied Okla­homa zijn.

Hoe gaat Warren zich hieruit redden? Een Joodse commentator suggereerde dat ze het allicht eens kan proberen met zijn afkomst.

Gedachtig conferencier Lenny Bruce, die zei dat je eigenlijk al Joods bent wanneer je lang in New York of een andere grote stad woont (zelfs als je katholiek bent).

Maar de eerste les zou toch moeten zijn: wees zeer terughoudend met identiteitspolitiek.

Paul Brill

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden