Plus Column

Op het galgenveld in Noord gillen nu de toeristen

Patrick Meershoek Beeld Maarten Steenvoort

Wie dinsdagochtend het pontje over het IJ nam, liep een grote kans daar een groep jammerende ondoden tegen te komen. Geen toeristen die in brakke staat terugkeerden van een kroegentocht in ons hipste stadsdeel, maar acteurs die verkleed als zombie aandacht vroegen voor de nieuwste attractie van The Dungeon.

In de drukbezochte grafkelder van de toeristische huivering opent volgende maand namelijk een nieuwe show die helemaal gewijd is aan de macabere geschiedenis van het voormalige galgenveld in Noord, de plek waar gedurende vier eeuwen naar schatting duizend tot de dood veroordeelde misdadigers werden opgehangen als voer voor de kraaien.

Een kolfje naar de hand van het griezelpaleis aan het Rokin dat er heel eigentijds een interactieve expositie van maakte met de naam Forest of the Dead. Uit het persbericht: 'Struinend door de lijken en de bagger van moordenaars, dieven en ander gespuis, moeten de bezoekers hun weg zoeken door het galgenveld.'

Als je maar lang genoeg wacht, wordt alle narigheid leuk, of in elk geval voorzien van een toeristisch verdienmodel. Het zal vast nog wel een eeuw of wat duren, maar er komt een dag dat we op onze vrije woensdagmiddag een virtuele wandeling maken door Auschwitz of met een beschermende bril en een bakje popcorn in een zaaltje kijken naar een realistische nabootsing van het droppen van de atoombom op Hiroshima.

Interessant is dat de bezoekers van Forest of the dead een oude traditie doen herleven. Ook Amsterdammers mochten in vroeger eeuwen graag een kijkje nemen op het galgenveld.

Ouders namen hun kinderen zelfs met de boot mee voor een opvoedkundig uitstapje naar de overkant, om hun kroost te tonen hoe het afloopt met mensen die per se willen opgroeien voor galg en rad.

Ook toen spon de commercie er garen bij. Het Tolhuis werd de populaire pleisterplaats waar bezoekers van het galgenveld na afloop neerstreken voor een kroes bier en een portie worst.

In de winter konden de ramptoeristen hun koude botten warmen bij de tentjes met koek en zopie op het ijs. Als de letters van I amsterdam er toen al waren geweest, waren ze vast neergezet op deze droeve oever van het IJ.

Het was het Franse massatoerisme onder leiding van Napo­leon dat eind 18de eeuw een einde maakte aan de gruwelen. De Fransen introduceerden de democratie en het papiergeld, en zij meenden ook dat de tentoongestelde lijken in ontbinding geen reclame waren voor de hoofdstad van een beschaafd land.

Het galgenveld verdween, om twee eeuwen later terug te keren als toeristische attractie. Ook de plek van het galgenveld is tegenwoordig een recreatieve A-­locatie, met filmmuseum Eye en de A'DAM Toren. Er wordt nog steeds gegild, maar nu alleen nog door de dappere toeristen in die doodenge schommel op het panoramadek.

Reageren? patrick@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.