'Oorzaak van problemen Geesteswetenschappen ligt in Den Haag'

De problemen bij geesteswetenschappen zijn uiteindelijk alleen op te lossen met meer Haags geld per student, zegt Frank van Vree, decaan van de Faculteit Geesteswetenschappen.

Protesterende studenten en docenten geesteswetenschappen op het Spui. Decaan Frank van Vree vraagt ze mee te zoeken naar een 'constructieve oplossing'. Beeld Amaury Miller
Protesterende studenten en docenten geesteswetenschappen op het Spui. Decaan Frank van Vree vraagt ze mee te zoeken naar een 'constructieve oplossing'.Beeld Amaury Miller

Ik begrijp de beweegredenen van de actievoerende studenten - en ben oprecht onder de indruk van hun engagement en bezorgdheid. Tegelijkertijd kan ik hun argumentatie niet onderschrijven.

Het tekort van zeven miljoen euro dat bij ongewijzigd beleid dreigt te ontstaan in 2017 is voor het overgrote deel te wijten aan een combinatie van dalende studentenaantallen, verminderde inkomsten uit fondsen en van geldschieters uit het bedrijfsleven, en tegenvallende prestaties in studiepunten en diploma's. De vooruitzichten zijn de laatste maanden zelfs snel verslechterd, onder meer omdat het aantal behaalde bachelordiploma's het afgelopen jaar bij ons - als enige faculteit van de Universiteit van Amsterdam - met zeven procent is gedaald.

Kort gezegd: de bestaande tekorten die bij ongewijzigd beleid dreigen te groeien, zijn niet of nauwelijks te wijten aan 'nieuw' beleid van het College van Bestuur en evenmin aan wijzigingen in de manier waarop de UvA geld over de faculteiten verdeelt, een verdeling die overigens voor Geesteswetenschappen gunstig is vergeleken met sommige andere faculteiten.

De teruglopende prestaties van de faculteit der geesteswetenschappen hebben vorig jaar al geleid tot bezuinigingen. Daarnaast is dit voorjaar al een pakket van maatregelen afgesproken voor 2014 en 2015. Vóór de zomer bleek al dat dit niet voldoende zou zijn, vanwege de sterke daling van onze prestaties.

Onmogelijke positie
Ik meen dat de grondoorzaak van veel problemen niet ligt in het Amsterdamse, maar in het Haagse beleid: het almaar dalende bedrag per student voor het hoger onderwijs brengt brede faculteiten met veel specialismen in onderwijs en onderzoek in een onmogelijke positie. Dat gebeurt niet alleen in Amsterdam - ook de faculteiten van geesteswetenschappen in Utrecht, Groningen, Tilburg en aan de VU zijn daarin de laatste jaren verzeild geraakt. Dat is uiteindelijk alleen op te lossen wanneer de Tweede Kamer of de minister besluit om Geesteswetenschappen - net als de bèta's - meer geld per student toe te kennen.

Er moest een toekomstplan komen om te vermijden dat we zonder duidelijk beleid moeten hakken en snijden. Dat zou neerkomen op gedwongen opheffing van een groot aantal kleine opleidingen. Maar een plan was ook nodig om de (met name kleine) onderwijsprogramma's gericht te kunnen versterken en beter te verankeren en om een beroep te kunnen doen op (toegezegde) steun van het College van Bestuur om deze overgangsperiode financieel mogelijk te maken.

Als we nu geen toekomstvisie ontwikkelen, maar daar een jaar of een half jaar langer voor zouden nemen, zouden deze plannen pas in 2017 effect hebben. Dat zou naar ons idee desastreus kunnen uitpakken, niet alleen financieel, maar ook voor de kwaliteit van de opleidingen.

De eerste versie van ons plan, Profiel 2016, was een discussiestuk en bevatte twee scenario's met verschillende opties.

Specialisatie
Wij hebben dat stuk, zoals dat hoort, besproken binnen de faculteit. Het verwijt dat niemand mee zou mogen praten, is echt uit de lucht gegrepen.
Uit al deze gesprekken hebben wij de conclusie getrokken dat het eerste scenario, het invoeren van een liberal arts-model, dat uitgaat van een brede opleiding met later specialisatie, niet verder zal worden verkend.

Vanaf maandag wordt met studenten, stafmedewerkers, afdelingsvoorzitters en opleidingsdirecteuren) verder gewerkt aan een nieuw plan, dat wederom aan alle inspraakorganen zal worden voorgelegd.

Als bestuurder die met hart en ziel met deze faculteit is verbonden, vind ik dat we zelf zo snel mogelijk aan de slag moeten om het tij te keren, door onze hardnekkige problemen aan te pakken, financieel én inhoudelijk, om zo de kwaliteit van ons onderwijs en onderzoek in stand te houden en waar mogelijk te versterken.

Ik hoop dat studenten en docenten, georganiseerd in actiegroep Humanities Rally, met hetzelfde engagement als waarmee ze nu actie voeren, willen helpen met het zoeken naar een constructieve oplossing.

Want als we dat niet doen, vrees ik dat de gevolgen niet te overzien zullen zijn.

Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Frank van Vree (1954), decaan van de faculteit der geesteswetenschappen aan de UvA. Voorheen was hij hoogleraar journalistiek en cultuur. Beeld Eigen foto
Frank van Vree (1954), decaan van de faculteit der geesteswetenschappen aan de UvA. Voorheen was hij hoogleraar journalistiek en cultuur.Beeld Eigen foto
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden