Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Onze hersenen lijken veel op die van varkens

PlusMarcel Levi

Het is misschien niet voor iedereen leuk nieuws, maar de manier waarop onze hersenen georganiseerd zijn lijkt veel op die van varkens. Met geavanceerde beeldvormende technieken toonden onderzoekers van de universiteit van Georgia recent dat de manier waarop hersencellen met elkaar communiceren en netwerken vormen die belangrijk zijn voor gevoel, beweging, emotie en geheugen exact dezelfde is in het menselijke en het varkensbrein. En dat is volgens onderzoekers goed nieuws als we ziekten als Alzheimer, Parkinson of hersenschade na ongevallen beter willen begrijpen.

Het is een mooie illustratie dat mens en dier niet zoveel verschillen. Mensen en muizen hebben ongeveer evenveel dna en een genetische code die voor 97,5 procent identiek is. Overigens is 50 procent van onze dna-volgorde niet veel anders dan die van een banaan en hebben mensen minder genen dan een worteltje. Dat alles noopt tot enige bescheidenheid.

Varkenshersenen zijn niet het enige voorbeeld waar de biologie van dieren ons helpt de werking van het menselijk lichaam en mechanismen van ziekten beter te begrijpen. Of ons zelfs kan inspireren om betere behandelmethoden te ontwikkelen. De subtiele architectuur van de scherpe hoektanden van gifslangen, die tegelijkertijd kunnen bijten en gif kunnen spuiten in hun slachtoffer, staat model voor nieuwe micronaaldjes waarmee geneesmiddelen pijnloos en effectief kunnen worden toegediend.

Ziekten bij dieren kunnen bijdragen aan een beter begrip van ziekten bij mensen die nog onvoldoende worden begrepen. Zo krijgen jaguars en tijgers vaak borstkanker en wellicht kan een beter idee van de reden daarvoor nieuw licht schijnen op de oorzaak van deze ziekte bij vrouwen.

Of krijgen sommige honden en katten een hartziekte op jonge leeftijd die als twee druppels water lijkt op de hartspierverdikking die bij jonge sporters soms leidt tot acute dood. En in de weergaloze boeken van Frans de Waal verklaart het gedrag van apen tamelijk precies wat zich dagelijks afspeelt op het Binnenhof of in het Britse Lagerhuis.

Interessant genoeg zijn de werelden van humane geneeskunde en diergeneeskunde vrijwel volledig gescheiden en ontwikkelen deze disciplines zich in een parallel universum. Nieuwe initiatieven, zoals het One Health-programma van de faculteit diergeneeskunde in Utrecht in samenwerking met een aantal universitaire medische centra, proberen hier iets aan te doen.

Een voor de hand liggend terrein is de opmars van bacteriën die resistent zijn tegen de bestaande antibiotica, wat slechts voor een klein deel door antibioticumgebruik bij zieke mensen wordt veroorzaakt en veel meer het gevolg is van gebruik van antibiotica in veeteelt en viskwekerijen. Maar er is natuurlijk veel meer dat mensen en dieren elkaar kunnen leren en je hoeft niet veel slimmer te zijn dan een biggetje om dat te begrijpen.

Marcel Levi is Ceo van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden