Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Onze democratie is een vermoeide, krimpende bejaarde geworden

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Op het schoolbord stond: “Wij hebben een staatsvorm die niet een navolging is van de wetten onzer naburen; een voorbeeld zijn wij veeleer zelf voor menig ander, dan dat anderen ons tot voorbeeld strekken. Zijn naam is volksregering, omdat invloed op staatszaken bij ons niet een voorrecht is van weinigen, maar een recht van velen.”

Het komt uit de Lijkrede van Perikles (495-429 voor Christus.)

We moesten die eerste regels uit ons hoofd leren, want volgens de leraar begon daar, in Athene, en met die rede onze democratie. Het volk regeert. Dus wij regeren. Want wij zijn het volk. Hoe mooi was dat? Daarover discussieerden we in de klas.

Tegenwoordig ben ik nog wel een groot voorstander van democratie, maar ik besef dat het een trage, vermoeide, krimpende bejaarde is. Hoe lang nog, Vadertje ­Democratie?

Ik snap al die functionarissen steeds beter, die roepen om leiderschap en eigenlijk een sterke leider bedoelen. Ik zat gisteren te ­kijken naar de Tweede Kamer en zag Sigrid Kaag, Ank Bijleveld en mevrouw Broekers-Knol. Er kropen onbegrijpelijke slangen­zinnen uit hun mond, die, een slijmerig spoor achterlatend, via de vloer van de Kamer zich om onze nekken kronkelden om net voordat we stikten te verdwijnen, terwijl er alweer een nieuwe slangenzin aankwam. Het wekte geen vertrouwen, maar angst en ergernis. Daar voedt de democratie zich niet graag mee.

Daarna zag ik Rutte en De Jonge. Daar zou je ook graag een elftal psychiaters op afsturen.

Verder hebben we nog de leden van de Tweede Kamer. Altijd leuk, een paar gestoorde wappies in de groep, maar het zijn er nu wel erg veel. Ze zorgen voor verstopping in het maag-darmkanaal van onze volks­regering. Het tragische is: we hebben ze zelf gekozen. Zij zijn Perikles’ nachtmerrie.

Ik snap het ondemocratische China wel, dat in Afghanistan voor een miljard een mijn koopt waar voor 1000 miljard aan grondstoffen in zitten. Ik begrijp de Taliban wel, die alles regelen via stammen die efficiënter werken dan onze democratie. Ze zijn moreel verderfelijk, maar door moreel verderfelijk te zijn ben je efficiënter dan die logge, ethische democratie. Morgen, zo weten ze, is er toch weer een andere moraal die de dienst uitmaakt. En wie een geweer op zich gericht weet, werkt sneller en is gehoorzaam.

Democratie is een mooie zuil, die binnenkort door het hoge water in de Noordzee wordt overspoeld.

“In Nederland heerste er ooit democratie.”
“Waar en wanneer, meester?”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden