Lezersbrief

Ontwikkel eHealth niet voor maar mét de gebruikers

Sabine Wildevuur en Paulien Melis onderzoeken de rol van technologie in de zorg en stellen dat toepassingen niet vóór, maar mét de gebruikers ontwikkeld moet worden. 'Zorg dat je je toespitst op behoeften van gebruikers om de kwaliteit van leven en zorg te verbeteren.'

Beeld Shutterstock

Begin deze maand maakte de gemeente Amsterdam bekend de komende jaren 2,4 miljoen euro te ­investeren in het ­aantrekken van bedrijvigheid op het gebied van gezondheidstechnologie.

Daarnaast presenteerde minister Hugo de Jonge zijn plannen om flink geld te investeren in de 'opschaling van eHealth-toepassingen'. De komende drie jaar stelt hij 90 miljoen euro beschikbaar om ouderen en mensen met een chronische aan­doening prettiger langer thuis te ­laten wonen met digitale zorgondersteuning. Uitgangspunt is dat meer mensen kunnen worden ondersteund met hetzelfde budget.

De recente aandacht voor techno­logie in de zorg staat niet op zichzelf. Al jaren wordt met grote belangstelling uitgekeken naar brede adoptie van eHealth-toepassingen in de zorg. Het zou meer gemak voor de ­patiënt opleveren, minder tijd voor de zorgverlener - professional en mantel­zorger - en uiteraard ook ­minder geld kosten.

Tot nu toe is deze utopie echter uit­gebleven en is de gebruiker onvoldoende betrokken in de ontwikkeling van innovatieve zorg. eHealth-toepassingen blijken onvoldoende ­afgestemd op de behoeften van de gebruikers, onder wie de patiënt en de zorgprofessional.

Aan de andere kant belemmeren gebrek aan ondersteuning en scholing voor het zorgpersoneel het gebruik van eHealth, zo blijkt uit de jaarlijkse eHealth-monitor. De vraag is dan ook of deze impulssubsidies de oplossing zijn om de drempels te slechten? Of is het tijd om naar alternatieven te kijken?

Hoe krijgen we zorg die beter aansluit? Juist de samenwerking tussen personen met een zorgvraag en zorg­professionals is cruciaal om aan te sluiten bij de ­behoeften van de gebruikers. De een kan niet zonder de ander.

Radicaal anders denken
Breid deze samenwerking uit met de expertise van ontwerpers, ontwikkelaars en andere makers en er ontstaat een vruchtbare voedingsbodem om toepassingen te ontwerpen en te produceren.

Dit vraagt echter om een ­radicaal anders denken over de ontwikkeling van zorgtoepassingen, die in de bestaande eHealth-ontwikkelingen nog niet genoeg terugkomt.

Waarom starten we niet bij de uit­dagingen waar personen met een chronische aandoening of zorgvraag in hun dagelijks leven mee te maken hebben? Waarom onderzoeken we niet waar zorgprofessionals in hun praktijk tegenaanlopen? En waarom delen we kennis over deze toepassingen niet beter?

Vaak zijn dit alledaagse producten en diensten, waar aanbieders (fabrikanten of leveranciers) niet bij stilstaan en bovenal niet in voorzien. Neem een stok voor slechtzienden die licht geeft in het donker waardoor zij beter worden gezien en 's avonds veiliger over straat durven. Of een draagbaar opstapje waarmee ouderen zelfstandig trap kunnen lopen. Beide oplossingen zijn bedacht door en ontwikkeld mét de gebruiker.

Bottom-upaanpak
Betrek hierbij ontwerpers om het idee verder vorm te geven en makers die het idee realiseren. Hier is een ­andere vorm van denken voor nodig. In tegenstelling tot de door de overheid gestimuleerde aanpak voor eHealth, is tevens een bottom-upaanpak mogelijk, die gebruikers ­serieus betrekt in het maakproces.

Amsterdam zou voorop moeten ­lopen in de juiste focus in de zorg, waarbij de gebruikers écht centraal staan. Het coalitieakkoord geeft hier voldoende handvatten voor, zoals hier: 'Mantelzorgers en informele zorgverleners krijgen betere ondersteuning, aansluitend bij hun behoeften. [...] Zo creëren we maatwerk en staat de zorgbehoefte van de cliënt centraal.'

Waag doet al meer dan een decen­nium onderzoek naar nieuwe vormen (voor het organiseren) van zorg en de rol die technologie hierin kan spelen. Het advies luidt dan ook: zorg dat je je toespitst op behoeften van gebruikers om de kwaliteit van leven en zorg te verbeteren. En ontwikkel toepassingen niet vóór, maar mét de gebruikers.

Alleen dan kom je tot ­oplossingen (technologisch of niet) die aansluiten bij de behoeften van de gebruikers.

Sabine Wildevuur en Paulien Melis (Waag) onderzoeken de rol van technologie in de zorg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden