Opinie

‘Ontneem mensen met dubbele nationaliteit niet hun Nederlanderschap’

In reactie op een manifest van Marokkaanse Nederlanders over de dubbele nationaliteit stelt oud-hoogleraar migratierecht Ulli d’Oliveira dat Nederland hier te dubbelzinnig mee omspringt. 

Een Marokkaans en een Nederlands paspoort. Beeld Ilvy Njiokoktjien/ANP

Een groep Marokkaanse Nederlanders heeft een manifest gepubliceerd waarin het kabinet en parlement worden opgeroepen hen te verlossen van hun Marokkaanse nationaliteit. Ze weten daarbij heel goed dat Nederland niet gaat over de Marokkaanse nationaliteitswetgeving. Elk land mag bepalen wie zijn nationaliteit krijgt of kwijtraakt, en welke procedures daarbij gelden.

Zij weten waarschijnlijk ook dat Nederland weinig diplomatieke bescherming kan uitoefenen voor Nederlandse Marokkanen die in Marokko in de knoei komen. Diplomatieke bescherming mag volgens het internationale recht immers tegenover alle staten worden geboden, maar nu juist niet tegenover het land waarvan iemand ook de nationaliteit bezit.

De oproep is van een begrijpelijke wanhoop. Anders dan het door populistische partijen tot ver in het midden gebezigde beeld van bipatriden als trouweloze van-twee-walleneters, hebben mensen met een dubbele nationaliteit vaak last van de andere nationaliteit.

Zeker als zij die niet kunnen kwijtraken. Bijvoorbeeld als zij er in de praktijk geen afstand van kunnen doen, zoals in Marokko, maar ook in Zuid-Amerikaanse staten (Argentinië!), Islamitische staten en bijvoorbeeld Griekenland.

Niets te kiezen

Ik vraag een Marokkaans-Nederlandse taxichauffeur welke nationaliteit hij zou kiezen, als hij moest. In het programma-akkoord van Rutte III staat immers dat het kabinet tweede generatie migranten wil laten kiezen tussen hun nationaliteiten.

Zonder aarzelen kiest hij voor de Nederlandse: “Hier ben ik geboren en ging ik naar school, hier heb ik vrienden, dit land heeft me alles gegeven.” Tragisch is dat hij niets te kiezen heeft: kiest hij de Marokkaanse nationaliteit, dan wordt hij vreemdeling en Unieburger af, en kan hij, als hij geen verblijfsvergunning krijgt, naar Marokko vertrekken.

Kiest hij de Nederlandse, dan blijft hij ook Marokkaan. Dat is natuurlijk niet de bedoeling van de optieplicht. Daar gaat het immers om het terugdringen van meervoudige nationaliteit.

Mocht het kabinet dit plan nog steeds willen uitvoeren dan kan daarin een motief liggen om met Marokko te overleggen over wijziging van het Marokkaanse nationaliteitsrecht. Daarvan valt weinig te verwachten.

Ulli d’Oliveira. Oud-hoogleraar migratierecht aan de UvA, verbonden aan Prakken d’Oliveira Human Rights Lawyers

Nationaliteitsrecht is de heilige graal van elk land. Het is vruchtbaarder om in eigen land remedies te bedenken tegen gevolgen van de opgedrongen dubbele nationaliteit.

Ik denk bijvoorbeeld aan in de laatste jaren in ons nationaliteitsrecht opduikende antiterroristische maatregelen die verlies van het Nederlanderschap verbinden aan ongunstige activiteiten, zelfs zonder strafrechtelijke veroordeling, mits een nationaliteit overblijft.

Aangezien veel jonge Marokkaanse Nederlanders niets te maken willen hebben met het onderdrukkende land Marokko, en de Marokkaanse nationaliteit waar zij aan vastzitten, ervaren als een drukkende last, is er veel voor te zeggen deze niet te laten meetellen bij beslissingen over het ontnemen van het Nederlanderschap.

Discriminatie

Dat betekent dat zij als elke Nederlander voor het gerecht kunnen worden gebracht en veroordeeld, maar hun Nederlanderschap niet kunnen verliezen. Er schuilt discriminatie in de wet, die onderscheid maakt tussen enkelvoudige Nederlanders, en Nederlanders met nog een nationaliteit, zeker als die geen afstand kunnen doen van de andere nationaliteit.

Een overheid die zegt meervoudige nationaliteit te bestrijden en tegelijkertijd handig gebruikmaakt van een opgedrongen dubbele nationaliteit om het Nederlanderschap te ontnemen, is dubbelzinnig.

Ook het Unieburgerschap vervalt bij ontneming. Onlangs bepaalde het Europese Hof van Justitie dat het feit dat iemand zijn andere nationaliteit niet kan afschudden moet worden betrokken bij de beoordeling of ontneming van de Nederlandse nationaliteit proportioneel is.

Als de wens van de manifestanten werkelijkheid wordt, kan bondscoach Koeman lachen: hij hoeft niet bang te zijn dat de Ziyechs voor het Marokkaanse elftal kiezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden