Tim Wagemakers. Beeld Artur Krynicki
Tim Wagemakers.Beeld Artur Krynicki

Ontboezeming van ambtenaar toont aan: meepraten van burgers moet een recht zijn, niet een middel van de overheid

Plus

Tim Wagemakers

Goede politieke voornemens zijn altijd gevaarlijk, omdat ze aan het eind van het jaar als een boemerang kunnen terugkomen. In hun nieuwjaarsboodschappen benadrukten de wethouders dan ook vooral in algemene termen meer geluk voor Amsterdammers, meer gezondheid en dat iedereen weer een beetje meer in de portemonnee overhoudt.

Daar kan niemand zich een buil aan vallen. Een veel concretere opdracht kwam uit onverwachte hoek. Dinsdag schreef een ambtenaar uit Zuidoost die daar sinds acht maanden projectleider democratisering is, het volgende op Linkedin:

‘Burgerparticipatie wordt nog té vaak enkel en alleen gezien als instrument. Burgers, of andere belangengroepen, mogen meepraten in zoverre het ten dienste staat aan een van tevoren bepaalde uitkomst. Dit leidt ertoe dat de afweging om burgers te betrekken berust op wat participatie toe kan voegen aan de doelen die een lokale overheid stelt. Het uitgangspunt wordt: Geen burgerparticipatie, tenzij […].’

Het was een kraakheldere analyse, de afgelopen jaren al vaak gegeven door veel betrokken Amsterdammers of onderzoekers. Het leidde tot participatiestakingen en groeiend wantrouwen tussen burgers en overheid.

Sinds zijn aantreden in 2018 werkt wethouder Rutger Groot Wassink (Democratisering) aan nieuw beleid. In het coalitieakkoord eind mei kwam te staan dat democratisering ‘in de volle breedte van de ambtelijke organisatie’ doorleefd moet worden.

Maar toch, het openhartige bericht van de ambtenaar, nota bene bezig met democratisering, is een bevestiging dat bij de gemeente de cultuur waarin participatie vooral als probleem wordt gezien, nog springlevend is. Papieren ambities struikelen in de werkelijkheid te vaak op de dagelijkse praktijk van vaart maken om beleidsdoelen te halen.

Het laat ook zien dat een cultuuromslag rond democratisering uiteindelijk vooral een andere houding vergt, waarbij ambtenaren zich kwetsbaar opstellen en een stadsbestuur accepteert dat een uitkomst anders kan zijn dan vooraf gewenst.

Burgemeester Halsema pleitte vorig jaar voor een open houding van de overheid, iets waar deze ambtenaar deze week het goede voorbeeld in gaf. Meestal houdt de gemeente niet zo van ambtenaren die hun eigen mening naar buiten slingeren, maar in dit geval is te hopen dat de reactie niet is ‘voortaan niet meer doen’, maar: ‘Wat heb je nodig om je werk beter te kunnen doen?’

Vooruit, nog een citaat uit het bericht: ‘Door burgerparticipatie als recht, in plaats van instrument, te conceptualiseren, verandert er veel. De vanzelfsprekendheid waarmee ambtenaren keuzes maken die diepgaande gevolgen hebben op de alledaagse leefwereld van bewoners neemt af.’

Burgerparticipatie als recht, in plaats van instrument. Deze projectleider democratisering presenteerde een prachtig voornemen aan de hele gemeentelijke organisatie voor 2023.

Politiek verslaggever Tim Wagemakers belicht in Republiek Amsterdam een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? t.wagemakers@parool.nl

Luister ook eens naar onze podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden