Lezersbrief

'Ons volkslied is misschien een propagandistisch soldatenliedje'

'Als docente geschiedenis op het Barlaeus gymnasium handel ik sinds het begin van mijn carrière al volgens dit volksliedcompromis', schrijft Merel Meijer in een lezersbrief aan Het Parool.

'Volgens CDA-leider Sybrand Buma zou het Wilhelmus leerlingen in het voortgezet onderwijs Nederlandse normen en waarden meegeven' Beeld anp

Volgens het regeerakkoord zou op scholen aandacht moeten worden besteed aan de tekst, betekenis en de melodie van het Wilhelmus. Volgens CDA-leider Sybrand Buma zou het Wilhelmus leerlingen in het voortgezet onderwijs Nederlandse normen en waarden meegeven.

Als docente geschiedenis op het Barlaeus gymnasium handel ik sinds het begin van mijn carrière al volgens dit volksliedcompromis. Zo vertel ik dat over het algemeen wordt aangenomen dat de componist van de tekst Filips van Marnix, heer van Sint-Aldegonde is, die wellicht het beste te omschrijven valt als chef propaganda van Willem van Oranje.

Allesbehalve origineel
Ik leer mijn leerlingen dat de melodie van het Wilhelmus allesbehalve origineel is: hetzelfde deuntje zou eerder zijn gebruikt voor een strijdlied van de Franse hugenoten.

Ook behandel ik uitvoerig wie die 'Geuzen' waren die het Wilhelmus gezongen zouden hebben. In negentiende-eeuwse schoolboekjes spreekt men over vrijheidsstrijders, die zich hebben weten te ontworstelen aan het Spaanse juk.

Vanuit een ander perspectief kun je diezelfde Geuzen zien als terroristen, die kerken vernielden en gewelddadig ter land en ter zee een coup probeerden te plegen, en daarbij ook geweld tegen de lokale bevolking niet schuwden.

Tijdverdrijf
Hoogstwaarschijnlijk werd het Wilhelmus gezongen tijdens veldtochten ter tijdverdrijf, om de moed erin te houden. De constant terugkerende melodie en het acrostichon geven het lied een hoog ik-heb-een-potje-met-vet-gehalte.

Samenvattend is ons volkslied misschien wel te omschrijven als een propagandistisch soldatenliedje dat oproept tot gewelddadig verzet tegen het algemeen gezag op een geplagieerde melodie.

Des te teleurstellender is het dat de oproep van D66-leider Alexander Pechtold om het slavernijverleden op scholen uitvoeriger te behandelen het voorlopige regeerakkoord niet heeft gehaald.

Merel Meijer, Amsterdam

Lees ook: Kwart eeuw oude discussie over Wilhelmus lijkt beslecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.