Opinie

‘Noem de wetenschap geen orakel dat beslissingen oplegt’

Het baart Katinka van der Kooij zorgen dat de politiek zich tot de wetenschap lijkt te keren als waarheidsfabriek.

Beeld ANP

Op een regenachtige ochtend reed ik met mijn kind naar de opvang zodat ik me aan mijn wetenschappelijke werk kon wijden. Op de radio werd aangekondigd dat het coronabeleid meer op wetenschappelijk bewijs gebaseerd zou worden. Mondkapjes, bijvoorbeeld, worden pas verplicht als hun effectiviteit bewezen is. Stemde mij dat vrolijk op die druilerige ochtend? Eindelijk erkenning voor de wetenschap? Mijn kind een evidence based toekomst?

Het lijkt misschien vanzelfsprekend dat ik verheugd was. In NRC stond een brief van wetenschappers waarin zij om een grotere en meer onafhankelijke rol vroegen in het coronabeleid. De coronawet die met dwingend beleid wacht op wetenschappelijke antwoorden lijkt een mooie stap in die richting. Ik zie dat anders.

Het baart mij zorgen dat de politiek zich tot de wetenschap lijkt te keren als waarheidsfabriek. Dat is de wetenschap niet. De wetenschap kan waarheden aan het licht brengen die anders verborgen blijven, maar de termijn waarop zij dat kan is ongewis. Als zij dat überhaupt kan.

Wij wetenschappers zijn geen fabriek waaraan je een betaling doet en vervolgens precies weet wanneer je je levering waarheidsbroodjes kunt verwachten. Dat betekent niet dat de wetenschap geen waarde heeft in de politieke besluitvorming, maar wel dat de wetenschap niet de hekkensluiter van een discussie is.

De waarde van de wetenschap ligt voor mij in het openen van de blik en het voeden van een discussie met nieuwe inzichten. Voordat de wetenschapper een waarheidsbroodje kan serveren heeft hij of zij meestal al ontdekt dat bestaande ideeën niet helemaal kloppen. Die informatie is waardevol, want zij laat zien waar meer onderzoek nodig is. Zo kan tunnelvisie worden voorkomen en worden gewezen op mogelijkheden waar nog niemand aan had gedacht. Kortom, de wetenschap draagt bij aan goede besluitvorming.

Luister dus naar de wetenschap en vraag inderdaad meer wetenschappers aan tafel bij het maken van beleid. Niet alleen wanneer het gaat om corona, maar ook over klimaatverandering. Maar noem de wetenschap geen orakel dat beslissingen oplegt. En laat je niet bij de neus nemen als een politicus dat wel doet.

Katinka van der Kooij (Amsterdam Young Academy: onderzoeker en docent bewegingswetenschappen), Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden