Opinie

'Nieuw Roeterseiland geen prijs waard'

De Roeterseilandcampus is genomineerd voor een prestigieuze internationale award van het Royal Institute of British Architects. Absurd, vindt een groep van 69 docenten, promovendi en studenten, gebruikers van het UvA-complex.

Beeld ANP

Aangezien het Roeterseilandcomplex, ontworpen door ­architecten van Allford Hall Monaghan Morris, genomineerd is voor uw prijs, stellen we u graag op de hoogte van ­onze ervaringen in dit gebouw. Eerlijk gezegd is dit geen aanbevelingsbrief. Het spijt ons u te moeten laten weten dat het ontwerp een obstakel is gebleken bij het realiseren van onze doelen als studenten en onderzoekers.

Om te beginnen is het ontwerp zeer ontoegankelijk voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. De bouwdelen die genomineerd zijn voor uw prijs, waren bij opening van het gebouw zelfs volledig ontoegankelijk voor mensen in een rolstoel.

Zij konden het gebouw dus niet in. Hoofdingang, meerdere afdelingen, collegezalen en kantoren zijn ook nu nog lastig te bereiken door de grote, zware toegangsdeuren uit het ontwerp. Erger, door zware drangers waren de toiletten de eerste tijd ontoegankelijk.

Het bedenken van een gebouw dat mensen in deze mate uitsluit, is bepaald het tegenovergestelde van visionaire, innovatieve, en progressieve architectuur die wél een prijs verdient. Dit ontwerp schendt bovendien de toegankelijkheidsvereisten die in de Nederlandse wet - het Bouwbesluit - zijn vastgelegd.

Nietszeggend, monotoon
Na een formele klacht zijn verschillende ver­beteringen doorgevoerd. Het ontwerp van het gebouw zoals het er nu staat - met name door de indeling en door de gebruikte materialen - bemoeilijkt bovendien pogingen om deze niet goed te ­praten gebreken aan het complex te herstellen.

Als studenten en medewerkers van de Universiteit van Amsterdam, de primaire gebruikers, stellen we vast dat dit gebouw geen positieve uitwerking heeft op de sociale cohesie en de sfeer. In het gebouw overheerst een nietszeggende en monotone schakering aan grijstinten, hetgeen een afstandelijk en onhartelijk voorkomen biedt.

Het gebouw heeft geen natuurlijk hart, afgezien van een steriele binnenkomsthal die eveneens dient om voedingswaren te koop aan te bieden. De kantoren van studentenverenigingen hebben geen ramen om buitenlicht naar binnen te laten stromen.

Geen plek om te pauzeren
Verder heeft de schoonmaakstaf geen eigen plek voor een pauze. Ze hebben zich nu naar de kelder te ­begeven, waar ze kunnen lunchen in de kamer waar ook de wasmachines staan. De architect van dit gebouw heeft geen rekening met hen gehouden en het resultaat daarvan is dat ze nu zonder eigen ruimte zitten. Dit druist in tegen het Nederlands arbeidsrecht.

Het gebouw is daarnaast doelbewust ingericht om het contact tussen studenten en ­docenten te beperken. De trappen gaan van begane grond tot vierde verdieping. Om op een hogere verdieping te komen, waar de kantoren van docenten zijn, moet je via een aparte trappenhal, die verstopt ligt achter een deur.

Het gevolg daarvan is dat meer mensen de lift nemen, waardoor deze minder goed toegankelijk is voor degenen die deze daadwerkelijk nodig hebben. En zo is er weer een scheiding gecre­eerd tussen medewerkers en studenten.

Vanwege het grijze, steriele en koude design worden de collegezalen door sommige studenten 'mortuariums' genoemd. We hebben studenten horen klagen dat zij zich een bezoeker op hun eigen universiteit voelen. Het feit dat er niet genoeg studieplekken zijn, versterkt het gevoel dat studenten niet welkom zijn om na de colleges te studeren voor hun tentamens.

Verder heeft het gebouw veel ruimtelijke, lege gangen en hallen, die wellicht worden ­gewaardeerd vanuit een specifiek mid-20ste-eeuws modernistisch perspectief, maar die vooral nutteloos zijn vanuit het gezichtspunt van een universiteit: leren, doceren en onderzoek doen. Deze loze ruimtes dragen helaas wel bij aan de hoge kosten per vierkante meter, die worden betaald door de studenten en de Nederlandse belastingbetaler.

Niet goed nagedacht
We sluiten deze brief af met de vraag of de architect wel goed heeft nagedacht over wat een goed universiteitsgebouw behelst, en over hoe dat de sfeer waarin studenten en medewerkers hun dagen doorbrengen kan beïnvloeden.

Wij vermoeden dat dit helaas niet het geval is geweest, aangezien het Roeterseilandcomplex vooral vervreemding in de hand werkt. We ­vragen ons ook af of de architect heeft nagedacht over alle andere functies van een uni­versiteit, behalve de huisvesting van college­zalen en het verkopen van voedingswaren.

We hopen dat deze prestigieuze prijs niet wordt toegekend aan een architect die het heeft nagelaten om over deze punten na te ­denken, en we hopen dat de jury onze opmerkingen meeneemt in de beslissing. We hopen vooral dat de prijs wordt toegekend aan een ­gebouw met een beter ontwerp, waarvan de ­gebruikers tevreden zijn en dat toegankelijk is voor iedereen.

Deze brief is gestuurd naar de jury van de Riba Award for International Excellence 2018, ­ondertekend door 69 docenten, promovendi en ­studenten, gebruikers van het Roeters­eiland.

Sherilyn Deen, Student Research Master Social Sciences
Yoren Lausberg, Student Research Master Social Sciences
Els Roding, Student Research Master Social Sciences
Dana McLachlin, Student Research Master Social Sciences
Tsjalline Boorsma, Student Research Master Social Sciences
Birgit Ronde, Student Research Master Social Sciences
Tania Huijben, Student Research Master Social Sciences
Fabio Cescon, Student Research Master Social Sciences
Jens Appelo, Bachelor student Politicologie
Janis Geschke, Student Research Master Social Sciences
Archana Ramanujam, Student Research Master Social Sciences
Johannes Krabbe, Bachelor student PPLE
Monty Aal, Bachelor student PPLE
Julia Stelz, Bachelor student PPLE
Maryam Babur, Docent en Programma Manager Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen
Elmar van de Berg, Bachelor student Geschiedenis en Politicologie
Marysé Jansen, Student Research Master Social Sciences
Josien Arts, PhD student Sociologie
Lieve de Coninck, PhD student & docent Antropologie
Fatiha Hajjari, PhD student Sociologie
Ibtisam Sadegh, PhD student Antropologie
Iris Kolman, PhD student Antropologie
Hanna Knotnerus, Student Geneeskunde
Noëlle Stenenker, Junior docent Antropologie
Oliver Human, PhD student Antropologie
Annelieke Driessen, PhD student Antropologie
Lisette Jong, PhD student Antropologie
Gezina Oorthuys, Programma Coördinator bachelor Antropologie
Itmar Shachar, Postdoctoral Fellow Antropologie
Ioana Vrabiescu, Postdoctoral Fellow Antropologie
Vanessa Vroon-Najem, Postdoctoral Fellow Antropologie
Yolanda van Ede, Assistant Professor Antropologie
Tina Harris, Assistant Professor Antropologie
Rob van Ginkel, Associate Professor Antropologie
Mattijs van de Port, Associate Professor Antropologie
Niko Besnier, Professor Antropologie
Stuart Blume, Emeritus Professor Antropologie
Peter Geschiere, Emeritus Professor Antropologie
Fouzia Outmany, PhD student Antropologie
Jordi Halfman, PhD student Antropologie
Silke Hoppe, PhD student Antropologie
Annerienke Fioole, PhD student Antropologie
Shifra Kisch, Postdoctoral fellow Antropologie
Miriyam Aouragh, Postdoctoral fellow Antropologie
Martijn de Koning, Postdoctoral fellow Antropologie
Daniel Guinness, Postdoctoral fellow Antropologie
Marijn Kraak, Programma Coördinator bachelor Antropologie
Yvette Jansen, Programma Coördinator bachelor Antropologie
Bregje de Kok, Assistant professor Antropologie
Erella Grassiani, Assistant professor Antropologie
Sarah Bracke, Associate Professor Sociologie
Vivienne Matthies-Boon, Assistant Professor Politicologie
Farid Boussaid, docent Politicologie
Yatun Sastramidjaja, docent Antropologie
Rachel Spronk, Associate professor Antropologie
Julie McBrien, Assistant professor Antropologie
Enzo Rossi, Associate Professor Politicologie
Polly Pallister-Wilkins, Assistant Professor Politicologie
Marieke Brand, Programma Coördinator master Antropologie
Oskar Verkaaik, Associate professor Antropologie
Kristine Krause, Assistant professor Antropologie
Milena Veenis, Associate professor Antropologie
Barak Kalir, Associate professor Antropologie
Francio Guadeloupe, Assistant professor Antropologie
Katerina Rozakou, Postdoctoral researcher Antropologie
Martijn Dekker, docent Conflict Studies, Politicologie
Vincent de Rooij, Assistant Professor Antropologie
Eric Schliesser, Professor Politicologie
Marleen de Witte, Assistant Professor Antropologie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden