Plus Om de wereld

'Niet-handhaven is al lang de norm'

Eén kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Deze week: het sisverbod.

In Rotterdam wordt actief gestreden tegen straatintimidatie met de het lanceren van de ' Pikpraat' campagne Beeld Robin Utrecht

Gedogen is de norm
Iedereen kent de mop van de bouwvakker op een steiger die naar een dame roept: "Hé, waar gaan die beentjes naar toe?" Waarop de dame terugroept: "Naar huis, als er niets tussenkomt!"

Tegenwoordig ben je als bouwvakker in overtreding, want zo'n opmerking valt al gauw onder het zogenoemde sisverbod, waarmee men hoopt de straatintimidatie te kunnen aanpakken.

Nafluiten, sissen en lonken naar vrouwen, ­homo's, transgenders en naar eenieder die afwijkend is, zou voortaan worden bestraft met een boete van 190 euro. Aldus werd in 2016 per gemeentelijke regelgeving vastgesteld. Maar helaas: ook hier zitten tussen droom en daad weer praktische bezwaren.

Sinds de regelgeving van kracht werd, is in Amsterdam nimmer zo'n boete uitgedeeld. De handhaving bleek een probleem, want je moet een nafluiter of sisser wel op heterdaad betrappen, het liefst ook nog vastgelegd op camera.

In Den Haag heeft de veel gekwelde burgemeester Pauline Krikke het nog geprobeerd met 'mooie lok-boa's', (b)uitengewone (o)psporings(a)mbtenaren die in een aantrekkelijke outfit door de stad moesten paraderen, in de hoop dat de een of andere onverlaat tot nafluiten of sissen zou overgaan. Helaas sneuvelde ook dit ingenieuze plan van mevrouw Krikke.

Het schijnt dat het alleen in Rotterdam daadwerkelijk tot bekeuringen is gekomen, maar in onze stad is het sisverbod definitief in de ijskast gezet. De Amsterdamse gemeenteraad heeft inmiddels ontdekt dat handhaving te veel mankracht kost en dat men die mankracht beter kan gebruiken bij het opsporen van het soort criminelen waarmee Peter R. de Vries dagelijks langs de talkshows trekt.

Als je erop gaat letten, is niet-handhaven al lang de norm. Zonder licht door de stad fietsen, daar kijkt geen smeris meer van op. Zelf neem ik altijd even mijn hoed af als ik een agent tegenkom, terwijl mijn achterlicht het niet doet. Voor rood licht stoppen? De Amsterdamse berijders van scooters, brommers of fietsen beschouwen een rood licht meer als een advies dan als een verbod.

Vanaf 1 juli schijn je niet meer te mogen telefoneren of appen terwijl je op de fiets zit. Ik ben benieuwd! Dat wordt een bikkelharde cultuur­omslag, want momenteel zie ik het iedereen nog doen. Wil je dat verbod handhaven, dan kun je ­beter maar meteen het hele Nederlandse leger oproepen. Je smartphone in de auto gebruiken is al langer verboden, maar ik heb niet de indruk dat die hoge boetes ook maar enigszins geholpen hebben.

Ten slotte zij opgemerkt dat de dame die de bouwvakker zo snedig lik op stuk gaf, in deze tijd een cabaretière was geweest, die terug had geroepen: "Hou je bek en bef me!"

Max Pam

Gekker dan bij ons
Een van de minder bekende kanten van Joop den Uyl was dat Amerika hem zeer fascineerde. Amerika als kampioen van de vrijheid, waar niettemin op bepaalde terreinen een mate van regulering is door­gevoerd die verder gaat dan in het meer sociaal georiën­teerde Europa.

Een paar maanden voor zijn dood ontmoette ik hem in Washington. Het was hem opgevallen dat sommige Amerikaanse staten een veel dwingender wetgeving ter bescherming van het milieu kenden dan op dat moment in Nederland en elders in Europa het geval was. Met name Californië ging daarin behoorlijk ver - en doet dat in feite nog steeds.

"Het socialisme bloeit hier veel meer dan iedereen denkt," grinnikte Den Uyl. Die schalkse knipoog die hij erbij gaf, leek me maar half gemeend.
Kort daarop ervoer ik zelf de afwijkende mores toen ik op reportagereis in Virginia langs een winkel kwam waar vuurwerk werd verkocht.

De jaarwisseling was aanstaande, onze eerste in Amerika, en in een opwelling kocht ik een paar pijlen. Maar we woonden in Maryland en wat we niet wisten: daar gold toen al een algeheel vuurwerkverbod voor particulieren. Een geschrokken buurman kwam ons ijlings waarschuwen, waardoor vervelend politiebezoek uitbleef.

De regelzucht nam en neemt soms ook benauwende vormen aan. Zo zijn in verscheidene staten tot op de dag van vandaag wetten tegen overspel van kracht. Zelfs in het liberale Massachusetts is de betreffende wet pas vorig jaar officieel geschrapt.

Natuurlijk komen veroordelingen zelden voor. De politie heeft wel wat beters te doen dan patrouilleren in slaapkamers. Maar via een omweg kan echtbreuk onaangename gevolgen hebben. In South Carolina bijvoorbeeld kan een gehuwd persoon die zich bezondigt aan buitenechtelijke 'vlese­lijke gemeenschap', geen aanspraak maken op alimentatie.

In zes staten kun je de minnaar of minnares van je overspelige wederhelft financieel aansprakelijk stellen voor het mislukken van je huwelijk. En dat gebeurt ook.

Het kan altijd nog gekker. In Hawaï mag er in een openbare gelegenheid niet meer dan één alcoholische drank voor je staan. De aloude Amsterdamse kopstoot (een pilsje en een borreltje) zou je hier een forse geldelijke boete opleveren. Europa heeft uiteraard ook geen gebrek aan excentrieke verordeningen.

Zwitserland kent een wet die het bezit van één goudvis verbiedt. Het moeten er minstens twee zijn. De filmklassieker The Third Man bevat een beroemde monoloog waarin Orson Welles schampert dat de koekoeksklok de enige Zwitserse bijdrage aan de beschaving is.

Dat was altijd al een betwistbare stelling, want het tuttending komt eigenlijk uit Zuid-Duitsland. Nu weten we dus wat de werkelijke bijdrage is: als het aan de Zwitsers ligt, hoeft een goudvis nooit meer alleen te zijn.

Paul Brill

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden