Theodor HolmanBeeld Artur Krynicki

Niemand liegt meer en niemand vertelt de waarheid

PlusTheodor Holman

De redenering is deze: door de pandemie ontstaat een grote economische crisis, waardoor velen werkloos zullen raken. Dit zorgt voor rancune en dan bestaat de kans dat ultra linkse- en rechtse partijen de macht grijpen.

Geen prettig vooruitzicht.

Toch denk ik: nou en? Zo lang ze de ­democratie maar niet afschaffen.

De Katholieke Volkspartij werd bij ons thuis geminacht, en die haalde in 1963 vijftig zetels. Vader dacht dat er een nationale ramp was uitgebroken. In 1977 haalde de PvdA 53 zetels, wat ook al met angst en beven werd bekeken.

Er is in die tijd niets ergs gebeurd.

Geen oorlogen, geen honderdduizenden slachtoffers of concentratiekampen.

Stel nu eens dat Forum en PVV samen ­honderd zetels halen en ook gaan regeren. De ‘tirannie van de meerderheid,’ zoals Plato en Aristoteles stelden. ‘Het volk’ als alleenheerser. De Franse denker Alexis de Tocqueville meende dat dit kon worden voorkomen door een goede pluriforme pers en dus persvrijheid, een onafhankelijke rechter en vereniging van burgers. Alles om de invloed van de overheid zo veel mogelijk terug te dringen.

Zou het zo’n coalitie lukken om bijvoorbeeld immigratie terug te dringen en uit de EU te stappen?

Misschien. En als ons dat voordeel op­levert, kiezen we ze weer. Merken we constante maatschappelijke onrust, dan kiezen we iets anders.

Ik kijk elke dag naar CNN, waar men Trump haat. Daar is iets aan de hand wat interessant is. Men weet het ongenoegen jegens de president soms briljant te formuleren, de opeenstapeling van argumenten waarom Trump niet zou deugen, is soms overweldigend.

En toch wordt Trump vermoedelijk weer gekozen. Wat wil je daartegen doen? Niet accepteren?

Dat de democratie werkt, vind ik niet angstwekkend. Wat ik betreur – en dat geldt voor links en rechts – is dat welsprekendheid geen effect heeft. Je kunt nog zulke mooie artikelen schrijven, je kunt de fijnste kunst tentoonstellen, je kunt de elegantste wetenschappelijke onderbouwingen formuleren, het effect is miniem. Aan alle kanten is het woord in verval geraakt. We geloven niet meer wat woorden betekenen.

Wat wel werkt, is kitsch. Klein talent omschrijven met superlatieven, licht ongemak aanmerken als levensbedreigende ramp en zomaar begrippen gebruiken met een zwaar beladen historische context. (‘Racist!’ ‘Hoezo? Je discrimineert zelf.’)

Als woorden en begrippen van een schijninhoud en schijnbetekenis worden voorzien, liegt niemand meer en vertelt niemand meer de waarheid.

Net zoals het nu is.

Nou en?

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden