Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Niemand leerde Bilal Wahib dat met roem ook verantwoordelijkheid komt

PlusJohan Fretz

Iemand vertelde me ooit een anekdote over Adèle Bloemendaal. Die zou, toen Elvis was overleden, hebben gezegd: “Ach, de arme stakker was er zelf in gaan geloven.” Ik moest eraan denken nadat de succesvolle artiest/acteur Bilal Wahib, in een livestream met collega Oussama Ahammoud, was overgegaan tot zijn beschamende daad van vernedering, een daad die geen enkele bagatellisering verdient.

De ster van de zeer talentvolle Wahib was in korte tijd gerezen. Hij werd op het schild gehesen en viel daar nu ongenadig hard vanaf. Het medeleven ging vanzelfsprekend uit naar het slachtoffer. Maar wat er vervolgens gebeurde, ging toch ook wel heel ver. Wahib werd gelabeld als een pedofiel, die kinderporno had vervaardigd en verspreid. In de Volkskrant stond daarover: ‘Deze daad scharen onder kinderporno is ‘ruig’, zegt Marijke Naezer, die als wetenschapper genderstudies is verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en onderzoek deed naar jongeren, seksualiteit en sociale media. “Dit is seksueel grensoverschrijdend gedrag en moet zeker worden bestraft, maar het is echt anders dan een volwassene die seksuele handelingen met kinderen verricht en daarvan beelden verspreidt.’”

We leven zeer terecht in een tijd waarin oude normen stevig worden bevraagd en waarin seksueel overschrijdend gedrag, dat te lang met de mantel der liefde werd bedekt, niet meer wordt getolereerd. Maar het is daarbij wel zinnig om zorgvuldig te blijven, ook als de dader die zorgvuldigheid zelf niet tentoonspreidt. Uit de beelden is overduidelijk dat Wahib zich op geen enkele manier bewust is van zijn machtspositie ten opzichte van de minderjarige jongen. Evenmin lijkt hij zich wezenlijk te realiseren dat de livestreamsessie duizenden kijkers heeft. Hij ontbeert zichtbaar een moreel kompas, waardoor hij niet inziet dat wat voor hem baldadige provocatie is, in feite verwoestend misbruik is van zijn status en het leven van een minderjarig slachtoffer voorgoed brandmerkt. Nou, dat besef zal inmiddels wel zijn ingedaald. Maar de prijs was veel te hoog.

Instagram, uitgerekend het bedrijf dat de cultuur van schreeuwerige roem en aandachts­obsessie tot kunst heeft verheven, verbant Wahib en Ahammoud voor de rest van hun leven van hun medium. Partners en sponsoren trokken vliegensvlug hun handen van Wahib af. Misschien begrijpelijk in het oog van de orkaan, maar het bevestigde mijn vermoeden dat het de jonge artiest ook vóór de rel had ontbroken aan onmisbare, intensieve begeleiding. Iedereen wilde een deel van de taart, maar wie had hem beschermd en met beide benen op de grond gehouden? Niemand leerde Wahib dat met roem, rijkdom en status ook verantwoordelijkheden komen. Dat er mensen, ook kinderen, zijn die enorm tegen je opkijken en voor wie je een rolmodel bent. Daarin schuilt veel tragiek.

Maar het lijkt me ook zinnig als wij ons realiseren dat de ongekende bloeddorst waarmee Wahib nu wordt verstoten, uit dezelfde bron voortkomt als onze obsessieve verering van sterren. En dat die ongezonde verheerlijking van roem evenzeer bijdraagt aan een cultuur waarin sterren zich vreemd gaan gedragen. Als arme stakkers ja, die er zelf in zijn gaan geloven.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden