Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Nachtjaponnen en pyjama’s maken patiënten zieker, kom uit bed zodra het kan

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Ik heb weekenddienst en de arts-assistent op de spoedeisende hulp belt over een 61-jarige vrouw met een heftige allergische reactie. Ze is inmiddels snel en adequaat behandeld met medicijnen en daarmee is de allergie nu goed onder controle. Ik stel voor haar nog een uurtje te observeren. Als alles goed blijft gaan, kan ze daarna naar huis.

Als ik haar zelf nog even ga zien, tref ik een fitte dame in nachtjapon onder de lakens van haar ziekenhuisbed. Als ik haar vraag waarom ze in bed ligt met nachtkleding, kijkt ze me verwonderd aan: “Ik lig toch in het ziekenhuis?”

Dit scenario is geen uitzondering. Heel veel mensen zijn nog geen halve minuut gearriveerd in het ziekenhuis, of ze liggen al strak in hun pyjama in bed. Terwijl er vaak geen enkele reden is waarom ze niet gewoon op een stoel zitten en in hun gewone kleren rondlopen. Er zijn veel redenen waarom dat laatste een heel stuk beter is.

Hoe gek het ook klinkt, in bed liggen is een van de grootste bedreigingen voor zieke mensen. Het negatieve effect van de ziekte zelf op spiermassa en conditie wordt exponentieel versterkt door te lang in bed te blijven. Ook vergroot immobiliteit aanzienlijk de kans op vorming van stolsels in de benen en de longen, een potentieel levensbedreigende aandoening.

Daarnaast is een pyjama ook niet gezond voor ziekenhuispatiënten. Mooi onderzoek toont aan dat nachtkleding het gevoel van ziek-zijn vergroot, de waardigheid van patiënten aantast en tevens het gevoel van verlies van controle (toch al een issue bij patiënten in het ziekenhuis) doet toenemen.

Dus, als het even kan: niet in bed en gewoon gekleed in het ziekenhuis, al voel je je niet helemaal top. Gek genoeg kost dat simpele idee soms flink wat uitleg en overredingskracht. Nog beter natuurlijk is om helemaal niet in het ziekenhuis te zijn, of als het niet anders kan dan tenminste zo kort mogelijk. Ook dat idee botst nogal eens met de gedachten van patiënten en nog vaker van hun familie. Soms vinden mensen het moeilijk om het ziekenhuis te verlaten, omdat ze het idee hebben dat ze daar veiliger zijn.

Een misverstand, helaas. Ziekenhuizen zijn zo ongeveer de gevaarlijkste plekken ter wereld. Door de onbekende omgeving is bij ouderen de kans op vallen of verwardheid een stuk groter, het infectierisico is aanzienlijk, ondervoeding is een frequent voorkomend probleem en zo zijn er nog veel meer moeilijk te vermijden negatieve kanten aan ziekenhuisverblijf.

Dus: uit die pyjama, uit dat bed of nog beter: uit dat ziekenhuis, zo snel als het kan. Mijn patiënte met de allergische reactie kon het ziekenhuis gelukkig vlot verlaten, in goede conditie en gekleed in een vrolijke blouse.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden