Henk SpaanBeeld Artur Krynicki

Mourinho gaf een les in tactisch anticiperen

PlusSpaan geeft punten

Sportjournalist Henk Spaan recenseert dagelijks spelers, coaches en andere personen uit de sportwereld in de rubriek Spaan geeft punten. Reageren? h.spaan@parool.nl

24 november: een 8 voor José Mourinho

Het is een vervelende vent, Mourinho, voor zover we iemand kunnen kennen uit zijn media-optredens, en met echte galáctico’s bij echte topclubs kan hij niet uit de voeten, maar wat hij klaarspeelt bij Tottenham Hotspur hadden weinigen verwacht. Zaterdag gaf hij een les in tactisch anticiperen aan Pep Guardiola. Ik houd niet van counteren, tenzij het zich op het hoogste niveau afspeelt, zoals ooit bij het Inter van Herrera en bij dat van Mourinho zelf. Bergwijn speelde een belangrijke rol in het plan tegen Manchester City. Hem was een controlerende functie toebedeeld aan de linkerkant. Bij balbezit schakelde Bergwijn over in de hoogste versnelling net als de voluit naar voren sprintende Son en Kane. De felste sprint trok Stevie toen Walker als rechtsback op zijn gemak wilde uitverdedigen. Van schrik grepen we allemaal even naar onze hamstring. Stevie huppelde onaangedaan terug.  

José MourinhoBeeld Pool via REUTERS

23 november: een 4 voor Lionel Messi

Messi kwam in de verloren partij tegen Atlético alleen voor Oblak. Geen goal. Messi verontschuldigde zich toen hij miste na een voorzet van Dembélé. Messi leek voor het eerst van zijn leven faalangst te hebben aan de bal. Het is mogelijk dat hij de vliegreis uit Zuid-Amerika nog in de benen had. Dat kan alleen geen verklaring zijn voor de gedeprimeerde en deprimerende lichaamstaal die een hele kleedkamer in zijn greep houdt. Zou hij aan een depressie lijden? Niets is uitgesloten. Koeman is te gretig geweest, dat zal hij nu ook wel beseffen. De droom die Barcelona voor hem was, is een nachtmerrie geworden. Messi laten staan en Griezmann wisselen is een strategische blunder. Met Griezmann zal hij door moeten, terwijl Messi een geest is. Mocht hij blijven, dan is dat niet onder Koeman. Alleen Xavi kan Messi redden van zichzelf.

Lionel MessiBeeld AFP

21 november: een 8 voor Didier Deschamps

Stel dat Hakim Ziyech voor het Nederlands elftal zou spelen en niet daaruit was verdreven, als een kip uit Rotterdam, door de arrogantie van toenmalige bondscoaches, die zich daarvoor nog nooit hebben verontschuldigd. Stel dat Ziyech tegen Polen rechtsbuiten had gestaan, hoeveel beter waren we dan niet geweest in de aanval en in de verdediging? Ziyech doet namelijk altijd zijn verdedigende werk, in ­tegenstelling tot de huidige sterren van Oranje. En met hoeveel meer plezier zouden we niet kijken naar een nationaal elftal met Ziyech erin?

Tijdens en voor het WK van 2018 kon ik me ergeren aan de voorzichtigheid van Deschamps, de Franse bondscoach. Nu ik de wedstrijden tegen Portugal en Zweden heb gezien, heb ik alleen maar waardering voor het tactische brein van de man die wereld­kampioen werd als speler en als coach. Ik las dat het Nederlands elftal een outsider zou kunnen zijn voor de Europese titel. Ik zou zeggen: kijk eens naar Frankrijk en word wakker. Niet alleen hebben zij betere voetballers, hun spelopvatting is ook doordachter. Bij ons moet er een rol voor Daley Blind ­worden gecreëerd, want hij is te kloppen in het man-tegen-man-gevecht. Memphis moet een ‘vrije rol’ hebben, want anders voelt hij zich gebonden. Wie denkt dat Mbappé of Pogba, de leiders van het Franse elftal, een vrije rol zouden kunnen eisen, snapt ­weinig van het brein en de persoonlijkheid van Deschamps. Iedereen die invalt, kan de taken van zijn positie blind invullen en doet dat ook. Nu hebben ze voor de linkervleugel de zoon van Thuram weer ontdekt. 

Bij ons staan invallers aan de kant minutenlang het ‘handboek voor de moderne international’ te lezen, of de extra tijd loopt of niet. Eerst moet dat boek uit. Ik wil niet negatief zijn over Frank de Boer. Hij zit er ook maar mee, met die voetballers die hun eigen spel willen spelen. Al drie of vier interlands achter elkaar loopt elke tegenstander aan de linkerkant veertig meter rechtdoor. De back kijkt hem na, de buitenspeler staat aan de binnenkant, de middenvelder heeft iets anders te doen en de centrale verdediger wil geen rugdekking geven. Daar valt niet tegenop te coachen. 

Didier DeschampsBeeld EPA

21 november: een 4 voor Mohamed Salah

Dat Salah per se de bruiloft van zijn broer wilde ­vieren, daarbij geen mondkapje droeg en op foto- en videomateriaal verre van anderhalve meter afstand hield, plaatst hem op het intellectuele en morele niveau van Ferd Grapperhaus, die het des­ondanks bij ons tot minister had weten te schoppen. Grapperhaus verdween als sanctie naar een onverkiesbare plaats op de lijst van het CDA, Salah zal niks overkomen. Hij is te veel waard.

Mohamed SalahBeeld BSR Agency

21 november: een 9 voor Marcus Rashford

Nadat hij het probleem van honger bij arme kinderen ter tafel had gebracht, doet Rashford het nu met ­boeken. In het Verenigd Koninkrijk hebben 360 duizend kinderen nooit een boek bezeten. Dat moet ­veranderen, vindt Rashford, die vertelde dat hij pas op 17-jarige leeftijd zijn eerste boek las en dat zijn wereld in één klap veranderde. Wat een geweldig ­initiatief weer van deze vroeger zo arme, en nu vooral geestelijk rijke voetballer. Het maakt het voornemen van de GroenLinkse gemeente Amsterdam om een aantal bibliotheken te sluiten, des te verwerpelijker. Ik moet nu ophouden, anders krijgen scheldwoorden hier de overhand.

Marcus RashfordBeeld AFP

20 november: een 8 voor Frank de Boer

De enige bij wie de grap dat het inbrengen van Luuk de Jong een ‘gouden wissel’ was geweest, er overtuigend uitkwam, was Frank zelf. De rest was kleedkamerhumor. Op het gezicht van De Boer kon je zelfspot lezen, de andere grappenmakers kletsten elkaar na. Hoe gaat zoiets? Worden de te interviewen hoofdrolspelers gebrieft door de perschef? Het beginstatement van Wijnaldum na de wedstrijd tegen Polen leek te zijn ingefluisterd, door wie dan ook. “Ik denk dat dit de beste wedstrijd is geweest die we hebben gespeeld,” zei hij. Toen de interviewer daarna een paar feilen opsomde, zei de aanvoerder binnen dertig seconden: “Je hebt gelijk, er moet nog veel verbeterd worden.” Of ook hij zei dat het inbrengen van Luuk een gouden wissel was geweest, weet ik niet meer. In elk geval zei Daley Blind het, de gewisselde zelf.

Frank de BoerBeeld BSR Agency

19 november: een 6+ voor Georginio Wijnaldum

Als iets geen ramp is, is het uitgeschakeld worden voor de Nations League. De eindronde is van 6 tot 10 oktober. Waarschijnlijk werken bij de planning van de Uefa niet volgroeide breinen, want op 8/9 en 11/12 oktober 2021 worden er kwalificatiewedstrijden voor het WK gespeeld. Dus maken wij ons niet druk over de Nations League. Beter kunnen we ons buigen over de voetbalschoenen van het Nederlands elftal en het verbijsterende onvermogen om een verdediging te organiseren. Gisteren schreef ik dat het van belang was de boel achterin dicht te houden. Niet gelezen, neem ik aan. Bovendien gleden ze steeds uit. En allemaal hebben ze zo’n minachting voor de backs dat die het helemaal zelf mochten opknappen. Voorin en achterin, een oud probleem. Bij mij overheerste één gedachte: waarom kijk ik niet naar The Crown? Wijnaldum scoorde nog. Nou en?

Georginio WijnaldumBeeld BSR Agency


18 november: een 6 voor Denzel Dumfries

Dumfries is de beste optie op de rechtsbackplaats. Hij heeft snelheid en een groot hart. Toch blijft hij soms voor de bal hangen, schakelt hij te laat om. Zoals na 1 minuut 50 tegen Bosnië en na 22 minuut 50 weer. Na 12 minuten werd hij clean gepasseerd en schoot Pjanic over. Omdat Memphis niet hoeft mee te verdedigen en het Nederlands elftal niet met een derde centrale verdediger speelt, lag de zaak tegen de Bosniërs soms angstwekkend open. Een dag eerder zag ik Portugal-Frankrijk: gesloten defensies en een zwaar bezet middenveld bij beide ­elftallen. Deschamps kun je verwijten dat hij eerst verdedigend denkt. Hij werd er wereldkampioen mee, zeg er wat van. Mij lijkt de belangrijkste taak voor onze bondscoach dat vanavond de boel achterin potdicht blijft. Dat begint op het middenveld. Ik trap graag een open deur in.

Denzel DumfriesBeeld BSR Agency

17 november: een 9 voor Ngolo Kanté

Kanté is de meest bescheiden voetballer op aarde. Na het winnen van de wereldbeker pakte Nzonzi de cup van zijn teamgenoten af om hem aan de, altijd, achteraf staande Kanté te geven. Later die week zouden zijn medespelers hem toezingen op het bordes van het presidentiële paleis, op de wijs van O, Champs-Élysées: ‘O, Ngolo Kanté, O, Ngolo Kanté, hij is klein en hij is lief en hij bedwong Leo Messi’. Zaterdagavond was het middenveldduo Pogba-Kanté in ere hersteld. Kanté vernietigde Bruno Fernandes en ook Pogba overklaste zijn Manchester teamgenoot. Het was een wedstrijd op het hoogste niveau, met als interessant aspect dat het Nederlandse dogma van het ‘naar voren druk zetten op de helft van de tegenstander’, nauwelijks werd toegepast. Deschamps heeft allang uitgevogeld dat je zo geen toernooien wint. Wel met Kanté, de beste speler op het veld.   

Ngolo Kanté (l)Beeld BSR Agency

16 november: een 8,5 voor Georginio Wijnaldum

Vroeger toen ik voetbalde, vond ik het leuk om een hakje te geven. Later werd ik kijker en ergerde ik me soms aan hakjes, net als de Bosniër die zijn noppen in de wreef van Memphis draaide na diens derde hakje. Erg slap van
Todorovic dat hij er iets later zelf een hakje uit gooide. Maar als zelfs Wijndal begint te hakken, de nieuwe Hovenkamp, is het eind zoek. De mooiste actie volgde in de 46ste minuut: een hoogstandje, geen hakje, van Memphis, waarmee hij Berghuis vrijspeelde. En weer scoorde Berghuis niet. Ook niet een minuut later, toen hij werd
bediend door Frenkie. Na een hakje van Berghuis kwam de bal bij Memphis, die 3-0 intikte. De 72ste minuut:
hakje Memphis. 79ste minuut: hakje De Vrij. 85ste minuut hakje Promes. Beste speler: Wijnaldum, een man
zonder hakjes. 91ste minuut: laatste hakje van een Bosniër.

Georginio WijnaldumBeeld AP

14 november: een 9 voor David Marshall

Soms beland je bij een voetbalwedstrijd die gaandeweg een heldenepos blijkt te worden. Serviërs kunnen in het algemeen beter voetballen dan Schotten. Ze zijn technisch niet zo goed als Kroaten, maar wel beter dan Schotten. De laatsten hebben de gunfactor door een tomeloos enthousiasme en een acceptabele vorm van nationalisme. Ze kunnen bogen op Nicola Sturgeon als premier, dochter van een elektricien, een vrouw wier geloofwaardigheid steeds groter wordt naarmate ze langer optreedt in het tijdperk van Boris Johnson. 

Bij de Serviërs bleek Nemanja Gudelj centraal achterin te staan, een eerste teken van mogelijk falen. Inderdaad nam Schotland de leiding via Ryan Christie, die doorbrak in de zone van Gudelj. Later, in de verlenging, leek die bijna alles goed te maken met een formidabel schot in de verre hoek, dat werd gestopt door de Schotse keeper David ­Marshall, op dat moment de evenknie van Jan van Beveren en Lev Yashin. Zo gingen de alles gevende Schotten zich kwalificeren voor het EK, waarin twee poulewedstrijden zullen worden gespeeld op Hampden Park, hopelijk ook die tegen Engeland. 

Enfin, Luka Jovic viel in en kopte in de 93ste minuut de gelijkmaker binnen. Toevallig keek ik op Sky, zodat ik kennis kon maken met een uitblinkende verslaggever: “Oh, NO! Scotland were so, so, so, so, so close. Absolutely heartbreaking for Scotland.” En onze ­harten braken mee. Tijdens de verlenging bleken jongens als Andrew Robertson, Ryan Jack, Ryan Christie en Scott ­McTominay toch wel te kunnen voetballen, wat de reeks van negen ongeslagen wedstrijden beter verklaarbaar maakte. Ten slotte schoten vijf Schotten een penalty raak en stopte Marshall de laatste van Aleksandar Mitrovic, zodat ‘twenty two years of ­waiting and hurting and suffering came to an end.’ Hiep-hiep-hoera voor de Schotten. 

David Marshall.Beeld BSR Agency

14 november: een 8 voor Owen Wijndal

De schoolpleinstokers praten alweer over het Ajax­gevoel van Frank de Boer en dat hij moet uitkijken met zijn voorkeuren, maar volgens mij komt Steven Berghuis gewoon tekort op interlandniveau. Dit in tegenstelling tot Owen Wijndal (AZ), die tegen Spanje een uitstekende wedstrijd speelde. Toen hij kort voor het einde van de wedstrijd een vliegende tackle tot ver over de zijlijn produceerde, mompelde ik de naam van Hugo Hovenkamp, een linksback van AZ, die in 1973 zijn directe tegenstander, de Belg Van Gool, al in de eerste minuut in baan acht van de ­aangrenzende atletiekpiste deponeerde. 

Ook viel op hoe goed Stefan de Vrij (Feyenoord) inviel en Joël Veltman verloste van de kopzorgen die Daley Blind hem bezorgde. Denzel Dumfries, weer iemand die niet van Ajax komt, liet zien dat hij op rechtsback verreweg de beste kandidaat is. En inderdaad vormden Donny van de Beek en Davy Klaassen een sterk middenveld. Zou het mogen van de schoolpleinstokers? Mijn verzoek aan de bondscoach: of hij tegen Memphis Depay (PSV) wil vertellen dat een rechtsbenige speler echt niet alle vrije trappen van rechts hoeft te nemen.

Owen Wijndal.Beeld BSR Agency

14 november: een 7 voor John de Jong

Zou John de Jong onverstandig genoeg zijn om in gesprek met Roma te gaan? De man spreekt geen ­Italiaans en Italianen nauwelijks Engels, hij heeft niet het trackrecord van een superscout en hij kwam pas in beeld toen Luis Campos toch maar liever afwachtte wat Tottenham en Manchester United nog voor hem in petto zouden hebben. De Jong is geen Campos. Mocht dat de norm van Roma zijn, dan is hij kansloos.

John de Jong.Beeld ANP Sport

13 november: een 6- voor Daley Blind

Dat Rafael van der Vaart in Joël Veltman weer zijn gebruikelijke zondebok vond, is vooral onrechtvaardig als je Daley Blind ongenoemd laat. Veltman verdedigde abominabel tegen Canales, maar werd spoorslags beter nadat hij van Blind als partner was verlost. De laatste stond nog geen twee minuten in het veld toen Morata hem achterliet alsof hij lucht was. 

Nu wordt Sven Botman ingevlogen, de man die een week geleden Zlatan uitschakelde. Lezers van deze rubriek zal het niet verbazen, de technische staf van Ajax krabt zich wederom achter de oren. Wat zien die mensen toch in Botman wat zij nooit hebben gezien? Klein detail: hij won 73 procent van zijn duels in de Ligue 1, het hoogste gemiddelde van alle spelers met meer dan vijftig tweegevechten. Blind houdt zich overeind op eredivisieniveau met spelinzicht en passes. In de Ligue 1 zou hij onoverkomelijke problemen hebben.

Daley Blind.Beeld BSR Agency

12 november: een 9 voor Vivianne Miedema

Terwijl Nederland-Spanje zich ontvouwde, las ik over Vivianne Miedema. Toen ze ‘GOAT’ werd genoemd,
beschouwde ze dat niet als een compliment, totdat ze op de hoogte werd gesteld van de betekenis: ‘greatest of all time’. Daarmee kon ze leven. Ze haalt dit seizoen een gemiddelde van 1,75 doelpunten per wedstrijd. Bij de talkshow M praatten kinderen over de rol van voetballen in hun leven. Er was een jongen die stotterde. Toen hij allerlei trucjes bleek te kunnen, stopten ze met hem te pesten. Hij had niet meer de identiteit van stotteraar. 

De schrijver Sinan Çankaya noteert in Hard gras dat hij een week vooruit kon na iemand door zijn benen te hebben gespeeld. Voetballen bepaalde zijn identiteit. Miedema is gelukkig. Ze ontplooit zich op het voetbalveld. Memphis miste woensdagavond een niet te missen kans. Zijn schouders zakten, hij was niemand.

Vivianne MiedemaBeeld Reuters

11 november: een 4 voor Arie Slob

Vroeger had je gewone, protestante en katholieke voetbalclubs. En Maccabi. Wij mochten ’s zondags niet voor twaalf uur voetballen, want eerst wachtte de mis. Protestanten konden helemaal niet voetballen, want ze mochten niet fietsen, dus konden ze niet op de fiets naar de club. Joden voetbalden niet op zaterdag. 

Nu de ChristenUnie homoseksualiteit op scholen wil verbieden, vraag ik me af of ouders van kinderen op een protestante voetbalclub een formulier moeten tekenen dat homo’s niet welkom zijn. Bij katholieken was dat geen probleem. Van oudsher werd door de priesters homoseksualiteit gestimuleerd. Men gaf graag het goede voorbeeld. Arie –‘alle homo’s de wereld uit’ – Slob wilde subsidiegeld blijven ontvangen voor het discrimineren van kinderen. Hij beriep zich op artikel 23 in de Grondwet. Conclusie? Weg daarmee, ook nu Slob zijn drek heeft ingeslikt, ongetwijfeld in opdracht. Morgen probeert ie het weer...

Minister Arie Slob.Beeld ANP

10 november: een 9+ voor Hakim Ziyech

Soms is het moeilijk om naar de eredivisie te kijken en deze uitspraak van de schrijver Roger Kahn instemmend te citeren: ‘Toen voetballen nog een kunst was en erover schrijven een spel.’ (Hij zei dit over honkbal.) FC Utrecht-Ajax was verre van artistiek, behalve de pass van Tadic dan. Voor wie een dag eerder Ziyech had zien voetballen, was Utrecht-Ajax stevig door­bijten en Feyenoord-Groningen niet te doen. The Guardian noemde Ziyech na de wedstrijd tegen Sheffield United ‘een van de opwindendste creatieve talenten van Europa’. Wat de Premier League begint door te krijgen, wisten wij allang. Intussen doet Hakim er een schepje bovenop. Hij geeft veel minder van die fuck all slechte passes vol doodsverachting. In de Premier League heeft balverlies namelijk grotere consequenties dan bij ons. In West-Londen is voetballen kunst geworden en schrijven erover een hobby.

Hakim ZiyechBeeld EPA

9 november: een 9 voor Dusan Tadic

Wat zou Ajax zonder Tadic moeten? Hij is een van de weinigen die nauwelijks een bal verliest, een van de weinigen die altijd de beste voortzetting kiest en de enige die bij vrijwel alle doelpunten betrokken is. Ook Davy Klaassen mogen we tot ‘sterkhouder’ bestempelen en Mazraoui voetbalt al een maand goed. Er zijn ook spelers die langzaam maar zeker kapotgaan. Martínez heeft vorig seizoen alles gespeeld. Kijkt nu somber voor zich uit op de bank. Álvarez viel in Denemarken centraal achterin goed in en mocht nu twintig minuten op het middenveld meedoen. Neres wordt hoe langer hoe chagrijniger. Hoezo krijgen Labyad, Traoré en Promes voorrang boven hem? En dan zien alle bankzitters hoe de 33-jarige veteraan Elia met een doodsimpele schijnbeweging Schuurs laat staan als een boomstam met metersdiepe wortels. Gelukkig beroofde hij Utrecht ook van een tegengoal.

Dusan TadicBeeld BSR Agency

7 november: een 8 voor Orkun Kökçü

Kökçü is een stijlvolle voetballer die de bal het liefste maar één keer raakt. Hij voetbalt zoals Dumoulin op de fiets zit. Omdat zijn medespelers minder zijn dan hij, behalve Berghuis, verliest Feyenoord soms de bal na zo’n snelle pass. Het elftal wekt de indruk op de tenen te lopen, zelfs als ze goed voetballen zoals ­donderdagavond.

Gecoacht vanaf de kant door Dick Advocaat op de van hem bekende manier, ben je als neutrale toeschouwers voortdurend bang voor een fout van die opgejaagde Feyenoorders. De overduidelijke aanwinst Spajic schrok zich een keer een hoedje en verspeelde bijna de bal. Ook sommige tegenstanders speelden een rol, zoals de nummer 8 Vlasic, een ­Kroatische international. Ten slotte wist Feyenoord deze uitstekende speler te bedwingen, wat PSV om diverse redenen niet lukte met de Servische international Andrija Zivkovic.

PSV stortte in terwijl Feyenoord in de tweede helft opleefde onder leiding van de als nummer 10 spelende Kökçü die de aanval opzette voor de 1-0 en de 3-0 en zelf het tweede doelpunt maakte met een knal van zijn genadeloze rechter.

Orkun KokcuBeeld BSR Agency

een 9 voor Sven Botman

Er zijn verschillende manieren om een voetbalwedstrijd te volgen. Lille-Lyon kon ik nergens bekijken wegens mijn plattelands-wifi, dus ik moest andere wegen bewandelen. Het leukste communicatie­middel in dezen was de podcast Neutrale Kijkers van Yordi Yamali en Peter Buurman die een uur besteedden aan het nabeschouwen van dit opwindende gelijke spel. Vroeger had je de radio: denk nou niet dat de televisie de oplossing bood voor een jarenlang gemis. Misschien wel integendeel. Talloze verwijzingen zijn te vinden in de Amerikaanse literatuur over op zomeravonden openstaande ramen in Brooklyn en de Bronx, waaruit vertrouwde stemmen klonken als de Dodgers of de Yankees speelden. De radio maakte de stad één. Het waren de stemmen van verslaggevers die de verbinding legden tussen wijken en bevolkingsgroepen. Het beeld miste je niet, je dacht het erbij.

Een andere informatiebron zijn cijfers. Tijdens Milan-Lille, ik kon de wedstrijd zien noch horen, ­werden bij Milan alle drie de aanvallers gewisseld. Als laatste Zlatan na een uur, weggespeeld door Sven Botman die daarvoor een 8 zou krijgen van L’Equipe. Milan verloor thuis met 3-0 van een Franse provincieploeg. Ik trok een conclusie uit de cijfers en de letters: het wordt hoog tijd dat Ajax een in verdedigers gespecialiseerde scout aantrekt. Het verkopen van Botman is inmiddels een flater gebleken.

Sven Botman (links)Beeld AP

7 november: een 8 voor Davy Klaassen

As we write, komt de selectie van het Nederlands elftal binnen voor wedstrijden tegen Spanje, Bosnië en Polen. Ik zie de namen van Babel en Promes, wat een hallucinerende indruk wekt. De keuze voor Klaassen ligt voor de hand: hij is Ajax’ beste Nederlander. We missen Bijlo en Haps, beiden beter dan mensen op dezelfde positie. Overigens zou ik me als club alle rechten voorbehouden om zowel KNVB als Uefa ­aansprakelijk te stellen voor coronaschade na deze ridicule knieval voor de televisierechten. De pandemie is een force majeure die het afgelasten van interlands voor de hand doet liggen. Nationale elftallen verzamelen zich hoestend, spelers uit talloze landen begroeten elkaar met een hug want ze zijn onschendbaar en het virus springt van middenvelder op fysio en via de keeper weer terug. Stel dat er een dode valt. Wat dan?

Davy KlaassenBeeld BSR Agency

6 november: een 4 voor Ole Gunnar Solskjaer

Ricky, een gewonemannen-pundit van de fansite The United Stand, met maar liefst 896.000 abonnees, vond het volkomen belachelijk om Van de Beek te wisselen voor Pogba. Solskjaer had Fernandes eraf moeten halen om Van de Beek op tien te zetten. Volgens Ricky was Van de Beek de uitblinker tegen Istanboel BS. Solskjaer kan niet veel meer goed doen bij de fans. Hij stelt Donny maar niet op, of hij wisselt hem te snel, naar verluidt omdat Van der Sar en Woodward zijn transfer erdoor hebben gedrukt zonder stempel van de coach. Wel fijn voor Donny is dat Pochettino een trainer is die graag onbaatzuchtige teamspelers gebruikt. Intussen heeft Luis Campos ruzie met Lille en wil United een technisch directeur aanstellen. Volgens Mercatofoot ligt het aanstellen van Campos voor de hand, one of the best in the business.

Ole Gunnar SolskjaerBeeld REUTERS

5 november: een 4 voor Quincy Promes

Vergeet niet dat Ajax meer dan vijftien miljoen euro voor Promes heeft betaald. Vorig jaar kon hij er dankzij Ziyech doelpunten voor teruggeven, dit seizoen geeft hij ballen terug aan de tegenstander. Hij belichaamt het woord vormverlies op een manier die Pierre Bokma’s bewondering zou wekken. Zo moet voetballen voor Promes voelen: dribbelen is soppen in drijfzand, aan zijn voeten kleeft een bal van hout. Op de bank zakken Neres’ oogleden steeds verder. 

Promes is niet de enige die denkt dat hij in het verkeerde lichaam zit opgesloten, Ekkelenkamp lijdt aan hetzelfde vormverliessyndroom en ook Schuurs zakt weg in de schaduwen van faalangst. Of ze komen gewoon tekort, dat kan ook. Je komt er als voetballer niet bovenop als een teamgenoot je uit mededogen een penalty laat nemen. Promes ziet heus de vernedering van zo’n gebaar.

Quincy Promes.Beeld BSR Agency

4 november: een 5 voor Erik ten Hag

Natuurlijk viel de voorbereiding in het water door valspositieve dan wel negatieve tests die drie vluchten met voetballers van Ajax tot gevolg hadden, maar als je dan een middenveld ziet stuntelen zoals een middenveld van Ajax nog nooit heeft gestunteld, mag je van de coach wel een eerdere ingreep verwachten dan het brengen van Davy Klaassen in de tweede helft. 

Blind sjokte vruchteloos achter weghollende tegenstanders aan, Ekkelenkamp kon ook het niveau van Midtjylland niet aan en Gravenberch dacht dat hij op balletdansen zat. Na een kwartier lag het ruilen van plaats door Martínez en Blind voor de hand. Kort na rust kwam Álvarez op de positie te spelen waarvoor hij ooit is gehaald, dus voor hem gold alleen: alsjeblieft geen fouten maken. De hersens van Klaassen redden uiteindelijk een spartelend team en de positie van Ten Hag.

Erik ten HagBeeld EPA

3 november: een 8 voor Marco van Basten

Het was een interessante aflevering van Rondo, waarin Van Bommel en Van Basten tegenover elkaar zaten. Er is iets wat Van Basten zich nooit had gerealiseerd toen hij bondscoach werd. Spelers als Van Bommel en Van Nistelrooij keken huizenhoog tegen hem op. Toen Hugo Borst en ik in 1996 twee Hard gras-uitzendingen met Marco hadden gemaakt, hoorden we al snel dat onder de internationals bij PSV de videoband van hand tot hand ging. De latere ontmoeting met hun idool werd een grote teleurstelling. In The Guardian van zaterdag zegt Van Basten dat hij door Cruijff keihard werd aangepakt. ‘Johan voetbalde op straat. Daar gebruiken ze ander termen.’ Daarom had hij Van Nistelrooij op die manier benaderd, ‘wellicht te hard’. Zondagavond zei hij tegen Van Bommel dat hij ‘misschien wel te bot’ tegen hem was geweest. Eind goed al goed.

Marco van BastenBeeld ANP

2 november: een 8 voor Hakim Ziyech

Het is grappig dat het management van een voetbalclub de term ‘tussenjaar’ met zoveel gemak in de mond neemt. Een speler hoeft zoiets niet te proberen. Álvarez: “Sorry, Marc, ik heb een tussenjaar genomen.” Álvarez is dolblij dat hij half november weer twee interlands mag spelen met Mexico. Wie zijn hoofd zag bij de invalbeurt tegen Fortuna, weet ook hoe blij hij zal zijn met een verhuur in januari. Ajax neemt een tussenjaar, zei Overmars in een vlaag van, tja, van wat eigenlijk? Was het om de druk bij Ten Hag weg te halen? Frank Lampard tegen
Ziyech: “Doe maar kalm aan, Chelsea heeft een tussenjaar gepland.” Hakim deed zaterdag tegen Burnley verre van kalm aan. Hij speelde een prachtige wedstrijd, met een doelpunt in de korte hoek en een prachtassist op Werner. Morgen Ajax-Midtjylland. Winnen mag, hoeft echt niet. Tussenjaar.

Hakim ZiyechBeeld Getty Images

31 oktober: een 8 voor Teun Koopmeiners

Ik was blij voor AZ te hebben gekozen en niet voor PSV. Kroaten voetballen gemiddeld beter dan Cyprioten. Al na tien minuten kreeg Stengs een doodschop. Ook dat doen Kroaten. Zelden komen ze het veld in zonder het vers gewette mes in de schoenpunt, zoals Lotte Lenya in From Russia with Love, voor wie zelfs James Bond hem kneep. De woede van de hele Kroatische gemeenschap was vermoedelijk gewekt door de al in de vijfde minuut aan AZ gegeven penalty. Dat Koopmeiners hem opnieuw matig inschoot – de keeper had hem kunnen hebben – zal de opwinding alleen maar hebben vergroot. 

Uitzinnig geschreeuw kwam voortdurend vanaf de bank van de tegenstander. Er was een moment dat de op het veld zittende Wijndal niet anders kon reageren op de hysterische coach van Rijeka dan door hem spontaan uit te lachen. Achter de trainer doemde de assistent, een kauwgumkauwende, kale kolos dreigend op, type nachtclubportier. Er waren ook technische aspecten. De pass van Midtsjø, die in Alkmaar nog wel eens wordt overschat, waaruit Gudmundsson de 2-0 maakte, was onweerstaanbaar. Intussen was Koopmeiners zo blij met zijn benutte penalty dat hij aan de zijkant voluit achter een diepe bal van Stengs aanging, net even te diep voor Koopmeiners topsnelheid, maar hij haalde hem toch en gaf een voorzet in één keer met zijn binnenkant, à la Krol op Cruijff in 1974. Eerlijk gezegd was deze bal beter. Gudmundsson maakte zijn tweede, de 4-0.

Teun KoopmeinersBeeld BSR Agency

31 oktober: een 9+ voor Diego Maradona

In de afgelopen decennia heb ik geregeld trainingen van professionele voetbalteams gezien. Geen voetballer was in alle opzichten zo de baas op het veld als de vrijdag 60 jaar geworden Diego Maradona in juni 1990 op Trigoria, het complex van AS Roma, waar het Argentijnse elftal zich voorbereidde op het wereldkampioenschap voetbal. De training zou om half elf beginnen. Potdicht zat de poort. Om een uur of zeven ’s avonds zwaaide hij open om de schrijvende en filmende pers binnen te laten. 

Uit later te verschijnen boeken zou blijken dat Diego elke avond ging stappen in Rome. De trainingstijden werden aangepast aan zijn dag- en nachtritme. Zijn spel in die vroege avond was het volkomen waard er een dag op te hebben moeten wachten. De klasse, de intensiteit, de snelheid van passen en passeren, het uitgelaten geschreeuw van de medespelers, het zakken van de zon achter de bomen: nooit meer in het voetbal heb ik zoiets overweldigends gezien.

Diego MaradonaBeeld REUTERS

31 oktober: een 7,5 voor Donny van de Beek.

Van de Beek? Niet gezien,’ luidde het oordeel van Jan van Halst en Jack van Gelder in de rust van Manchester United tegen RB Leipzig. Op zich klopte dat: ze hadden naar Juventus-Barcelona zitten kijken. Van de Beek speelde goed, had een aantal onderscheppingen en een percentueel hoog aantal gelukte passes. Zijn opdracht was duidelijk om verdedigend werk voor Pogba op te knappen. Hij had de pech dat Solskjaer na rust aanvallend wisselde met Bruno Fernandes en Marcus Rashford. De twee invallers beslisten de wedstrijd met voetbal van wereldniveau. De aandacht ging begrijpelijkerwijs even naar hen uit. Van de Beek heeft in al zijn speelminuten geen spoor van faalangst getoond, wel het van hem bekende arbeidsethos en hij zal dus slagen bij Manchester United, de club met de diepste bank van de Premier League.

Donny van de BeekBeeld BSR Agency

30 oktober: een 9 voor Marcus Rashford

‘Van politici verwacht je dat ze bij het voetballen als laatste werden gekozen en daarvoor hoeven ze zich niet te schamen. Ons probleem is dat deze generatie politici als laatste is gekozen voor de politiek,’ schreef columnist Marina Hyde over het optreden van de regering Johnson met betrekking tot gratis maaltijden voor kinderen tijdens hun vakantie, waar Marcus Rashford zich zo vasthoudend sterk voor maakt. Woensdagavond zette Rashford zijn argumenten kracht bij door drie prachtige doelpunten te maken tegen RB Leipzig. Zo werkt het namelijk. Hij gebruikt zijn populariteit om het kabinet onder druk te zetten. Met elk doelpunt draait hij zijn duimschroeven verder aan. Reken maar dat die verwende Johnsonkliek hoopte dat hij de ene afzwaaier na de andere zou produceren. Helaas voor dat kansloze Eton- en Oxfordspul moeten ze het opnemen tegen de wereldklasse van Rashfords rechtervoet.

Marcus RashfordBeeld EPA

29 oktober: een 5 voor Sean Klaiber

Toen Mazraoui was gewisseld, kon Ajax zich niet meer onder de druk uitspelen. Nous mogen ze altijd de bal geven, omdat hij in staat is weg te draaien en te versnellen. Wie Klaiber aanspeelt, krijgt de bal terug. Verdedigend ging hij vruchteloos naar een hoge diepe pass, als ik me goed herinner op Zapata, die langs Schuurs flitste. Net geen doelpunt. Het woord omschakelen viel vaak bij mij thuis. Het gelijke spel vindt zijn oorzaak ook in de wissels of: het gebrek aan omzettingen. Het middenveld werd overspeeld door een gebrek aan balans. Wat hebben Martinez en Álvarez misdaan? Heeft Ajax na de scoutingsreizen van Veldmate plotseling geen behoefte meer aan Zuid-Amerikaans gif? Met Tadic en Gravenberch op het middenveld komen de verdedigers te veel onder druk. Wanneer gaat Daley Blind foeteren? Overigens mogen we niet vergeten dat Atalanta steengoed is.

Sean KlaiberBeeld ANP

28 oktober: een 8 voor Davy Klaassen

En toen kwam Labyad er ook nog in, nadat aankoop Klaiber had laten zien dat hij in Europa niet kan meekomen. Van Labyad wisten we het al. Over Schuurs zullen we het helemaal niet hebben. De nieuwe De Ligt kwam een echte spits tegen die Zapata heette. Vandaar dat Schuurs maar vaak naar voren ging, op de vlucht voor Zapata. 

Er was ook goed nieuws. Traoré speelde in veel opzichten aardig. Hij was sterk in duels, versierde een penalty en scoorde. Wat wil je nog meer? Winnen natuurlijk. Of dat ooit zal kunnen met Tadic op tien, vraag ik me sinds dinsdag af. In tegenstelling tot Traoré was hij zwak in duels. Of hij een directe tegenstander had, was onbekend. Ik zag hem zelden achter een man aanlopen. De teamgenoot die dat allemaal moest oplossen was Ajax’ beste speler: Davy Klaassen.

Davy KlaassenBeeld ANP

27 oktober: een 8 voor Lassina Traoré

Lassina is een neef van de voormalige speler van Ajax, Bertrand Traoré, die door Lyon onlangs aan Aston Villa werd verkocht voor tegen de 20 miljoen euro. De ene neef is technisch beter, de andere maakt meer doelpunten. Vijf tegen VVV met drie assists. Voor jong Ajax scoorde hij 22 keer met 11 assists. Voor iemand van negentien jaar zijn het verbazingwekkende statistieken. 

En toch… Brian Brobbey is Traorés opvolger bij Jong Ajax. Hij maakte vijf doelpunten in negen wedstrijden. Voor O19 maakte hij in 2019 34 goals. Ik heb hem dit seizoen drie keer gezien: hij was snel, won elk kopduel en niemand kreeg hem van de bal. Tevens heeft hij een aflopend contract. Bij Fox hadden ze het over verhuren aan Utrecht. Geen schijn van kans. Deze jongen wil speeltijd. Raiola is zijn agent. Ajax heeft een ­probleem.

Lassina TraoréBeeld BSR Agency

26 oktober: een 8 voor Lassina Traoré

Wat moet je zeggen van dertien doelpunten in één wedstrijd, gemaakt door één elftal? De buitenlandse mediarechten van de eredivisie zijn sinds 2017 in bezit van het sportmarketing bedrijf IMG, sinds 2013 eigendom van de voormalige William Morris Agency, een aankoop van 2,5 miljard dollar. Dit moederbedrijf is onder meer eigenaar van de vechtsport UFC, van Miss Universe en dus ook in het bezit van de buitenlandse rechten van VVV-Ajax. Dat IMG verlies maakt op de eredivisie, zal niemand verbazen. Noch dat het rechtenbedrag in 2022 zal zakken. Terwijl in 1995 de eredivisie de eerste Europese competitie was die werd aangekocht door ESPN. Internationale zenders betalen nu van hun budget 40 procent aan de Engelsen, 20 procent aan Spanje, aan Duitsland 15 procent, aan Italië en Frankrijk 10 procent en aan Nederland 2,5 procent. Maar hé: Ajax wint met 13-0. Dat is een geweldige uitslag, toch?

Lassina TraoreBeeld BSR Agency

24 oktober: een 9 voor Mario Götze

De vreemdste wissel in de serie ‘trainers die hun beste man uit het veld halen’, vond plaats in 1994 tijdens de WK-wedstrijd Italië-Noorwegen. De Italiaanse keeper Pagliuca maakte hands buiten het strafschopgebied en kreeg rood. Wie moest eruit? Op de bank en in de dug-out werd de spanning ondraaglijk. Wie zou trainer Sacchi erafhalen om een nieuwe keeper te kunnen inbrengen? Het werd Roberto Baggio, op dat moment de grootste ster van het Italiaanse voetbal. Alsof Michels in 1974 Cruijff naar de kant zou roepen. Baggio zelf begreep er niks van. Hij moest worden getroost door reservespelers. Later die week zou ik de fout maken om aan een lunch in het kasteel van Doornroosje in Disneyworld de wissel in twijfel te trekken. Disgenoot Louis van Gaal was het daar op de van hem bekende wijze niet mee eens. De hele eetzaal, gevuld met tweehonderd gasten, luisterde mee. Italië won die wedstrijd wel. Dat kan Jürgen Klopp ook van de daken schreeuwen over zijn wissel van Salah, Firmino en Sadio Mané, van wie de laatste de beste voetballer op het veld was. Ten Hag kon niet op de overwinning bogen na zijn wissel van Neres en Klaassen, twee van de beste Ajacieden. Wat Klopp doet, kan ik ook, leek Erik te denken. Advocaat haalde Kökcü eraf na een rode kaart voor Senesi. Kökcü was volgens mij de beste Feyenoorder, in elk geval de beste middenvelder. Het hoogtepunt van ondoorgrondelijk denken vond plaats in Eindhoven, waar Mario Götze, de beste speler van het veld, in de rust werd gewisseld voor Viergever. Spierprobleem, aldus Schmidt. Götze wist van niks. Mo Ihattaren mocht blijven staan, wat weinig uitmaakte, want je zag hem niet, totdat hij de bal weggaf, waaruit Granada het winnende doelpunt maakte. Nog liet Roger Schmidt hem staan. In de VI las ik dat Ihattaren weer keihard aan het trainen was en gezond at, een averechts werkende spin van de persdienst van PSV. Zonder dat stuk zou die onderkin me nooit zijn opgevallen. De laatste onlogische wissel kwam op naam van het coronavirus, dat Boadu een plaats bij AZ ontnam. De ondoorgrondelijkheid van corona en de denkwijze van trainers vechten om de eer.

Mario GötzeBeeld EPA

24 oktober: een 10 voor Marcus Rashford

Na het scoren van de winnende tegen PSG stortte Rashford zich weer op zijn missie: het ter beschikking stellen van gratis maaltijden voor arme kinderen tijdens de schoolvakantie. Eergisteren werd het programma weggestemd door de conservatieve parlementsleden, van wie de voormalige Brexitminister Steve Baker een woordvoerder is. Toen Rashford vroeg om de comments van zijn Twitteraccount open te zetten, zodat hij hem kon antwoorden, zei Baker: “Marcus, ik heb 96 duizend volgers, tegenover jouw drieënhalf miljoen. Jij hebt hier de macht.” Zo spreekt een loser. Baker is een ‘evangelisch christen’. Die laten arme kinderen dus honger lijden. Het verbaast me niet.

Marcus RashfordBeeld AFP

24 oktober: een 8+ voor Davy Klaassen

Ook Engelse pundits kunnen zwaar uit hun nek kletsen. De Daily Mail vond Klaassen tekortschieten tegen Liverpool. Het bontst maakten Rio Ferdinand en Michael Owen het bij BT Sports. Volgens hen was Schuurs de nieuwe Matthijs de Ligt. Dan zou Mark Rutte de nieuwe Churchill zijn, Fidan Ekiz de nieuwe David Letterman en ik de nieuwe Marieke Lucas Rijneveld. Dat laatste is goed beschouwd nog het waarschijnlijkst.

Davy KlaassenBeeld ANP

23 oktober: een 4 voor Jürgen Klopp

Jürgen Klopp vond ik een grappige vent met ijdele trekjes. In de Arena kregen de trekjes de overhand. Wat wilde hij nou met zijn wissel van Salah, Firmino en Mané? Ajax vernederen? “Ik ben Klopp, dit durf ik” schreeuwen tegen lege tribunes? We hebben er een woord voor in Amsterdam: mafkees. Mogen die gebleekte tanden zwart uitslaan van zijn Duitse gal. Van de weeromstuit haalde ook Ten Hag de uitblinkers naar de kant. Terwijl Ajax de hele wedstrijd kansen miste die er dolgraag in waren gegaan, speelde Gravenberch zijn beste wedstrijd tot nu toe, volgens mij dan. Hij schakelde gedisciplineerd om en maakte pas diep in de tweede helft zijn eerste fout. Wie niet zo goed speelde, was Schuurs, volgens Ferdinand de nieuwe Matthijs de Ligt. Zo noemden wij hem niet toen hij kort voor tijd de bal wéér weggaf. 0

Liverpool FC coach Jurgen KloppBeeld ANP

22 oktober: een 4 voor Thomas Tuchel

Paris Saint-Germain is een grote club die tegen Manchester United, ook een grote club, begon met drie verdedigende middenvelders: Gueye, Danilo en Herrera. Tuchel voelde zich daartoe gedwongen, omdat hij speelde met drie aanvallers die niet willen, of niet kunnen, meeverdedigen: Mbappé, Neymar en Di María. In aanvallen zijn ze goed als ze goede passes krijgen, maar die kregen ze niet. 

Na rust wel, want toen liet coach Tuchel Di María op 10 spelen. Solskjaer had een doorslaggevende tegenzet: hij wisselde een van zijn vijf verdedigers voor Paul Pogba, die de beslissende pass gaf voor de winnende van Rashford. Het doelpunt kwam van rechts. De als linksback in­gevallen Mitchel Bakker kon de net geridderde aanvaller slechts treurig nakijken. Een dieptepunt was het dubbele hupje van ­Bruno Fernandes. Toen hij de penalty miste, deed hij het hupje nog een keer.

Thomas Tuchel.Beeld BSR Agency

21 oktober: een 8 voor Brian Brobbey

Ten Hag zat op de tribune bij Jong Ajax-Jong Utrecht en zag dat Kenneth Taylor na een uitstekend begin van het seizoen aan een lichte terugval lijdt. Passes en schoten waren minder nauwkeurig dan voorheen. Niet zo gek als iemand pas 18 is. Hetzelfde gold voor Sontje Hansen, ook 18: geconcentreerd passen was er vaak niet bij. Zijn matige invalbeurt werd geflatteerd door een goal, een intikker, en een gelukkige assist op Brobbey. 

Over de laatste, ook 18, zei Ten Hag dat zijn conditie omhoog moest om in aanmerking te komen voor het eerste. Die conditie gaat best: zijn doelpunt kwam kort voor tijd en werd gemaakt op kracht. Als een jonge Burak schermde hij de bal af met zijn lichaam, een kast zoals men zegt, om hem vervolgens in de hoek te schuiven. Volgens mij is hij er klaar voor.

Brian Brobbey.Beeld BSR Agency

20 oktober: een 6 voor Mark-Jan Fledderus

‘Hallo, met Fox Sports, wat kan ik voor u doen?’
‘Met Richard van Elsacker van FC Groningen. Ik heb een tip. Twee uur voor de wedstrijd komt Arjen Robben op zijn fiets aan bij het stadion.’
‘O ja? Wat leuk.’
‘Hij fietst de parkeergarage in en gaat dan links naar binnen. Wij dachten dat het misschien voor jullie een leuk beeld was.’

‘NOS Sport.’
‘Hallo, met Mark-Jan van FC Groningen. Ik wil jullie alvast vertellen dat Arjen Robben vandaag op de fiets naar het stadion komt en dat hij via de parkeergarage naar binnen gaat. Leuk plaatje toch?’

‘Hallo, u spreekt met de bureauredactie van Showtime.’
‘Hoi, met Iris van FC Groningen. Ik mag van mijn baas een scoop delen. Arjen Robben komt vandaag op de fiets. Hij stalt hem in de parkeergarage.’
‘Megavet, Iris. Wij sturen meteen een ploeg.’

Mark Jan FledderusBeeld ANP

19 oktober: een 8+ voor Davy Klaasen

In de eerste helft speelde Heerenveen maar met één middenvelder: Joey Veerman. Andere zag ik niet. Kwam Veerman van achteruit, dan moest Kudus hem volgen. Kronkelde de begaafde paling zich onder hem uit, dan pakte Davy Klaassen hem op. Toch wist Veerman twee keer een bijna beslissende pass te geven, plus een schot op doel. Klaassen schikte zich, zoals gebruikelijk zonder morren, in de dienende rol van verdedigende middenvelder. Zo ziet Ten Hag hem dus, wat slecht nieuws is voor Álvarez. Davy heeft veel meer diepgang. 

Opeens zag De Roon een onverwachte concurrent opdoemen voor het Nederlands elftal. Voetballend draaide dit middenveld tegen Heerenveen als een tierelier. Omdat Veerman ook aanvallend denkt, kreeg Kudus regelmatig de ruimte om zijn formidabele talent te exploiteren. Tadic raakt beter in vorm en Daley Blind is terug. Ik ben heel benieuwd naar de opstelling tegen Liverpool.

Davy Klaassen.Beeld ANP

17 oktober: een 9 voor Frenkie de Jong

‘Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door Albert Heijn,’ luidde de banner boven de interlands. Is dit al langer gaande of viel het me tijdens deze break voor het eerst op? Het was wennen. Voor mij is Albert Heijn de winkel waar ik deze zomer raar werd aangekeken, omdat ik, na een lang verblijf in het buitenland, een mondkapje droeg. Het verkeerde deel van Nederland dus. Ik associeer Albert Heijn niet met Frenkie de Jong, wat CEO Marit van Egmond van de supermarkt ook zegt over de wens om hun ‘lekkere en gezonde eten onderdeel te maken van de Nederlandse voetbalcultuur.’ Evenmin als met Frenkie associeer ik AH met gezond eten. Alleen de grootste speurneuzen kunnen in de supermarkt gezond eten vinden. 

Enfin, ik ben de Keuringsdienst van Waarde niet, dus eerst even over Memphis. Wat was hij slecht. Het aannemen van de bal lukte niet, corners en vrije trappen lukten niet en het schieten ging ook mis, behalve de keer dat Donnarumma de bal uit de korte hoek haalde. Een applausje klonk slechts toen hij Bonucci bij de achterlijn een energieke gooi gaf en de bal voorschoot op Luuk de Jong, die de hele avond worstelde met het concept ‘tussen de palen koppen’. Hij fungeerde goed als aanspeelpunt, wat een beetje mager is voor iemand die de Europa League heeft beslist. Aanspeelpunten kunnen we overal krijgen. 

Van Donny van de Beek en Frenkie de Jong heb ik wel genoten, vooral als ze elkaar opzochten en dat deden ze vaak. Dit koppel zet lijnen uit en knipt de patronen voor uitgelezen haute couture. Posities in het veld zijn doorslaggevend – vooral die van Frenkie en Donny, dat heeft Frank de Boer goed gezien. Het moment dat hij Louis van Gaal aan de hulplijn moet roepen, is opeens weer ver weg. Een tweede voordeel van de dominantie van het voormalige Ajaxmiddenveld is de bescheidener rol die voor Memphis is weggelegd. Hij kan het geforceerde leiderschap achterlaten in Lyon, wat zijn vorm hopelijk zal terugbrengen. Het leiderschap achterin kunnen we in de veilige handen van De Vrij leggen. Dat hebben we ook geleerd.

Frenkie de Jong.Beeld BSR Agency

17 oktober: een 8+ voor Paul Pogba

Net als Pogba speelt Griezmann voor Frankrijk beter dan bij zijn club. Deschamps zet hen beter neer en geeft hun het vertrouwen dat ook supersterren nodig hebben. Over invaller Pogba zei de bondscoach dat hij ‘beslissend kan zijn en een motor in de groep’. Koeman zou het doelpunt van Griezmann, met een linkervoet vol zelfvertrouwen, en zijn positie in de zestien goed moeten bestuderen. Wat Pogba deed met zijn fantastische pass op Digne, was op een niveau waarmee je WK-finales beslist. O ja, dat deed hij ook. Invaller Camavinga had de eer en het genoegen een scheldpartij van Deschamps te mogen ondergaan na de gelijkmaker van Kroatië. Hij stond niet goed, of zoiets.

Paul Pogba.Beeld BSR Agency

17 oktober: een 6 voor Georginio Wijnaldum

Vandaag speelt Liverpool tegen Everton, nog niet zo snel na de interlands als Rennes en PSG, die gisteren al moesten spelen, maar met ook de Champions League in het verschiet worden de voetballers te zwaar belast. Bij Wijnaldum zie je dat ook – moeite met aannames tegen Italië – terwijl er bij hem transferonzekerheden bijkomen. Zal hij bijtekenen of uit zijn contract lopen? Het dilemma kleurt zijn spel.

Georginio Wijnaldum.Beeld BSR Agency

16 oktober: een 5 voor Jan Dirk van der Zee

Van der Zee is directeur amateurvoetbal bij de KNVB. Hij gaat over het vrouwenvoetbal, want dat zijn in de ogen van de voetbalbond geen professionals. Of zijn het vrouwen en daarom amateurs? Er was een vrouw in het kabinet voor nodig om de KNVB te wijzen op een situatie die je ook als discriminatoir zou kunnen uitleggen. Minister Tamara van Ark riep de bond tot de orde. Van de regering mogen vrouwen voetballen. Volgens Jan Dirk was er niks aan de hand. De vrouwen moesten blij zijn dat ze als amateur werden beschouwd, anders zou het financieel faliekant misgaan. Maar ‘als het in de emotie en de beeldvorming zit, dan kan ik daar niet tegenop.’ Zo zette de bobo de voetbalvrouwen weg als ‘emotioneel’. Het is om uit je vel te springen, als dat niet zo emotioneel was.

Jan Dirk van der Zee.Beeld ANP

15 oktober: een 8 voor Deyovaisio Zeefuik

Dominee Gremdaat: ‘Spelvreugde, kent u dat begrip?’ Daarna een betoog over jeugd die onherroepelijk voorbijgaat. Jong Oranje borrelde van spelvreugde en Sierhuis en Ekkelenkamp plukten tegen Cyprus de dag even gretig als de voorzetten van de flanken. Net begon ik me te ergeren aan Gravenberch of hij schoot de bal volmaakt in de hoek. Kadioglu is ook een speler die de dag plukt. Je ziet hem niet vaak omdat hij zich kundig verstopt ‘tussen de linies’, totdat hij in de tweede helft uit de loopgraven brak en vanaf links een voorzet gaf op de opgestoven Zeefuik. Soms iets te gretig, gaf hij nu de bal bekeken terug op Ekkelenkamp. Doelpunt. Straks is het voorbij en komt het Grote Oranje. Als je geluk hebt mag je meedoen met Frenkie en Donny. Die lekker dicht bij elkaar speelden gisteravond, vervuld van spelvreugde.

Deyovaisio Zeefuik.Beeld BSR Agency

14 oktober: een 8 voor Leonardo Spinazzola

Arme Frank de Boer: gedwongen door de publieke opinie moet hij woensdagavond Berghuis als rechtsbuiten opstellen wiens hoofdtaak zal zijn om achter linksback Spinazzola aan te hollen, niet zijn sterkste wapen. Lodeweges zette daar in de thuiswedstrijd Wijnaldum neer, ook een misser. Vervolgens kwam Malen op rechts terecht, fout. Stel dat het weer misgaat. Wat dan? 

Ik dacht terug aan 1978. Jan Zwartkruis was al twee jaar bondscoach toen de KNVB besloot voor het WK Happel tot tijdelijke baas te benoemen. Het ging goed: Nederland haalde de finale. Tijdens het toernooi kreeg iedereen zo’n hekel aan Happel dat hij opzij werd geschoven. Ik adviseer dat Frank Van Gaal opbelt met de smeekbede: ‘Louis, ik heb je nodig.’ Louis gevleid: ‘Ik kom, jongen.’ Tijdens het EK voltrekt zich het scenario van 1978. Louis doet stapje opzij, Frank haalt de finale.

Leonardo Spinazzola.Beeld Getty Images

13 oktober: Een 5 voor Frank de Boer

Bij het lezen van de kritiek in L’Équipe op het Franse elftal, 0-0 tegen Portugal, schoot ik in de lach. ‘Andere wedstrijd gezien? Bril nodig?’ Ze hadden duidelijk niet naar het Nederlands elftal gekeken. Zo’n niveauverschil zie je zelden. Portugal heeft een sterk elftal met Ronaldo, João Felix, Bernardo en nog wat van die toppers als Bruno Fernandes. Wij hebben Dumfries, Babel en Promes. Beide teams speelden 4-4-2 in een torenhoog tempo. Beide teams waren verdedigend op slot. Beide teams spraken al hun talent aan. Om te worden beloond met vieren en vijven in de krant. ‘Pogba is er nog niet,’ schreven ze. Ik zou hebben geschreven: ‘Pogba was twee klassen beter dan in Engeland.’ Het enige wat ik Deschamps kon verwijten, was het niet inbrengen van Camavinga. Maar om hem daarvoor een 4 te geven? Vergeleken met Frank?

Frank de Boer.Beeld BSR Agency

12 oktober: een 4 voor Quincy Promes 

Het licht aan het eind van de tunnel die Bosnië Herzegovina-Nederland heette, was dat een uur later Frankrijk-Portugal begon. Frenkie de Jong zei voor de wedstrijd dat een groot aantal van onze spelers tegen de wereldtop aan zaten. Grapje, denk ik. De Roon? Begon aardig, maar ging ballen weggeven als de Sinterklaas van het middenveld. Malen? Die in de eerste helft als rechtsbuiten de ene na de andere bal verloor? Promes, die een uur te laat werd gewisseld, nadat hij als Depay vrije trappen opeiste die hij niet aankon en die op een doel schoot dat zich heel ergens anders bevond? Babel viel in en schoot een bal naast die Miedema, Spitse en Martens met de ogen dicht hadden gemaakt. Dat Frenkie zelf vijf minuten voor tijd een enorme kans miste, beschouw ik als de ironische onderstreping van zijn ongelijk.

Quincy Promes.Beeld BSR Agency

10 oktober: een 6+ voor Teun Koopmeiners

Het was best een aardig debuut van Koopmeiners tegen Mexico. Hij ziet eruit als een echte voetballer, kijkt om zich heen, loopt rechtop en verstuurt zijn passes met de natuurlijke autoriteit van de linkspoot. Dit is niet alleen maar uiterlijke schijn, want bijvoorbeeld in Jong Oranje was hij de laatste keer zonder twijfel de beste man. Tegen Mexico was hij dat niet, niemand verdiende die avond de betiteling ‘beste man’. Er was gewoon geen beste man, omdat iedereen slecht was. Zo gaf Virgil van Dijk in de eerste zes minuten drie keer een bal weg. Ook Koopmeiners leed af en toe vervelend balverlies. 

De Mexicanen reageerden aanvallend niet scherp genoeg, anders waren er voor rust al twee in gegaan. De controleur bij de tegenstander was Edson Álvarez, evenals Koopmeiners 22 jaar. Ik zag Kees Kwakman bij Fox de tegenwoordig gebruikelijke riedel anti-Álvarez afsteken. Hij vond Koopmeiners veel beter, omdat die de ballen tenminste probeerde diep te spelen. Even wat puntjes op de i zetten: Mexico won de wedstrijd van het Nederlands elftal. Mexico staat hoger op de wereldranglijst dan het Nederlands elftal. Álvarez speelde dertig interlands, werd kampioen met zijn club América en won de beker. Op het WK van 2018 speelde hij alle wedstrijden. Inderdaad passt hij breed of terug als hij vooruit de opening niet ziet. Koopmeiners heeft die zorgen niet. Alle ballen gaan naar voren. 

Het probleem is dat men in het inter­nationale voetbal de pass liever ziet aankomen bij een medespeler. Bij elke foute pass, of hij nu vooruit is of niet, zetten de scouts een minnetje. Kees Kwakman zet dan een plusje, want een pass van Koopmeiners gaat altijd vooruit. Je wint er alleen geen interland mee, noch word je kampioen of speel je een WK. Maar het oog wil ook wat, schijnt. Het pluspunt dat ik woensdagavond zag, was de invalbeurt van Stengs. Onbevangen draaide hij een pirouette op het middenveld, passeerde een paar man en gaf een pass naar een medespeler. Hij voetbalde eindelijk beter dan tot nu toe bij AZ. 

Teun KoopmeinersBeeld BSR Agency

10 oktober: een 8 voor Cody Gakpo

Een lust voor het oog, noemen we een voetballer als Gakpo. Hij kan dribbelen, hij kan schieten als de beste en hij werkt hard. Jong Oranje zag er beter uit dan het Grote de avond daarvoor, weliswaar tegen een zwakkere tegenstander: Gibraltar mag geen naam hebben. Het spel van onze backs was zoals het moderne voetbal vereist. Bakker en Zeefuik daverden langs hun lijnen en gaven voorzetten. Zeefuik scoorde zelfs. Die jongen heeft de avond dat hij door ­Marcel Keizer werd ingebracht tegen Rosenborg, heel ver achter zich gelaten. 

Als Hateboer de rechtsback van het Nederlands elftal zou zijn, lag Zeefuik niet ver op hem achter. Voor Mitchel Bakker geldt hetzelfde. Het is zelfs de vraag of hij Owen Wijndal niet allang voorbij is – al zou Frank de Boer zijn fancy hakballen vloekend belonen met een wissel. Het meest genoot ik dus van Gakpo. Misschien heeft hij nog wel meer potentie dan Malen.

Cody GakpoBeeld BSR Agency

10 oktober: een 6 voor Dele Alli

Waar is Alli? Hij is 24 jaar en speelde 37 interlands. José Mourinho stelt hem niet meer op, voor Engeland wordt hij niet meer geselecteerd. Zijn concurrent Jack Grealish was tegen Wales de beste man van het veld. Waar is Alli? 

Dele AlliBeeld EPA

9 oktober: een 8 voor Eduardo Camavinga

Liever had ik naar Frankrijk-Oekraïne gekeken dan naar het Nederlands elftal. “Hier moeten we niet zwaar aan tillen, het was een oefenwedstrijd,” hoorde je alom. Frankrijk speelde ook een oefenwedstrijd. Wat ik ervan zag, deden ze het met meer gedrevenheid dan de sollicitatiecommissie die bij ons het nationale elftal vormt. 

De 17-jarige Camavinga debuteerde in de basis, terecht na zijn prachtige invalbeurt tegen Kroatië. Binnen tien minuten maakte hij zijn en Frankrijks eerste doelpunt: met zijn rug naar het doel lobde hij met zijn linker de bal in de verre hoek. Een voetballer van wereldklasse durft dat, ook al debuteert hij. Giroud scoorde geweldig met zijn linker, Mbappé deed het met rechts. Intussen keken wij naar Nederland-Mexico en loofde iedereen het debuut van Koopmeiners. Als die geen nee had gezegd tegen Rennes, had hij veel kunnen leren van Camavinga.

Eduardo CamavingaBeeld AFP

8 oktober: een 8 voor John de Jong

Vergeleken met een topclub als Barcelona, heeft PSV een geïnspireerde transferperiode afgesloten. Dit keer zonder het provinciale gejank dat rond de transfer van Bergwijn nog hoorbaar was. Iemand appte me dat Götze naar PSV kwam. “Vast,” zei ik, “nu Roland Garros in de herfst wordt gespeeld, zal 1 april ook wel in oktober vallen.” Een uur later tekende Götze in Eindhoven. De beste aankoop is die van middenvelder Ibrahim Sangaré van Toulouse. In het nationale elftal van Ivoorkust sta je niet zomaar. Hij is zo’n lange gast, een soort Nzonzi, met een hogere handelingssnelheid en een dribbel die hem zeker in de eredivisie onstuitbaar zou kunnen maken. Rosario heeft sowieso een groot probleem. Götze zag ik onlangs invallen bij Dortmund. Voor een has-been kon hij nog aardig meekomen. AZ en Feyenoord zouden Ajax’ concurrenten zijn, PSV wordt het echt.

John de JongBeeld ANP

7 oktober: een 5 voor Virgil van Dijk

De spelers hadden echt niks te maken gehad met de aanstelling van de nieuwe bondscoach, aldus de onverschrokken aanvoerder van het Nederlands elftal, type borst vooruit. Helaas voor hem hebben we internet, dus één druk op de knop en we zagen een quote van Virgil Zonder Vrees: ‘Ik heb de naam van Van Gaal niet genoemd, ik heb nog nooit met hem gewerkt.’ De opmerking impliceert niets anders dan dat er wel andere namen zijn genoemd. 

Van Dijk kon zich alleen nog maar verschuilen achter de bureaucratie van Zeist. ‘De bondscoach is aangesteld door de KNVB.’ Je ruikt de perschef op meters afstand. Moet iemand die wegholt bij het eerste zuchtje tegenwind onze verdediging aanvoeren? Is dat leiderschap? Is dat Baresi, Charlton, Israël, Puyol, Passarella? Nee, onze aanvoerder heet Virgil. Op het schoolplein wisten ze daar wel raad mee.

Virgil van DijkBeeld BSR Agency

6 oktober: een 9 voor Sven Botman

In de Ligue 1 speelde Lille tot nu toe zes wedstrijden. Ze zijn ongeslagen met twee gelijke spelen en vier overwinningen. Zondag wonnen ze met 3-0 van Strasbourg en bleven op twee tegendoelpunten staan dankzij het centrale duo achterin: Fonte en Botman. Vergelijk hen met het Liverpoolduo Van Dijk/Gomez: vier wed­strijden, elf goals tegen. 

Drie weken geleden hield Botman de Senegalese spits van Metz in bedwang. Deze 21-jarige Niane maakte zondag drie doelpunten tegen Lorient en scoorde zes uit zes. Botman wordt in Frankrijk beschouwd als een van de beste aankopen van dit seizoen met een prijs-­kwaliteitverhouding om van te smullen. Zondag was hij weer foutloos, met solide balveroveringen in de lucht en op de rand van de zestien. Hij is altijd een onderschatte voetballer geweest, totdat Luis Campos hem scoutte, die al meer dan 200 miljoen verdiende voor Lille. 

Sven Botman (rechts).Beeld AFP

5 oktober: een 4 voor Zakaria Labyad

Iets wat ik Ajax verplicht zou laten kijken in de lange busrit terug: Leeds-Manchester City van de dag ervoor. Ten Hag moet ook kijken, want opnieuw leidde een ontmoeting tussen Bielsa en Guardiola tot academisch materiaal. Over een gesprek dat Guardiola ooit voerde met Bielsa zei hij: “Ik heb gepraat met de man die het allermeest van voetbal weet.” De ironie wilde dat het resultaat van zaterdag (1-1) uiteindelijk niet neerkwam op de strategie van de twee tactici, hoewel Bielsa beslissend wisselde en Guardiola iets te laat was met zijn antwoord. Invaller Rodrigo Moreno maakte gelijk voor Leeds, invaller Poveda maakte Mendy gek en De Bruyne bleef de tegenaanval onvermoeid opzetten. Het beslissend wisselen is Ten Hag voorlopig even kwijt en naar het woord onvermoeid kon Ajax fluiten. Les voor de spelers: beter je best doen dan deze routineuze onverschilligheid.

Zakaria Labyad van Ajax tijdens Ajax - VitesseBeeld BSR Agency

3 oktober: een 6 voor Reshmin Chowdhury

Wat deed Chowdhury in Genève bij de loting voor de Champions League? Zij is een uitstekend journalist en deed exclusieve interviews met Ronaldo en Benzema voor Real Madrid-tv. Nu interviewt ze spelers en trainers langs het veld bij BT Sports en werkt ze voor de BBC. Onbegrijpelijk dat ze wenste mee te werken aan de freakshow genaamd ‘loting’, die de Uefa ons voorschotelde. Zelfs zij kon er weinig van bakken, ondanks haar af en toe opflikkerende humor. Ze kreeg Lewandowski aan het blozen door hem goedmoedig in de maling te nemen met zijn smoking, die afstak tegen het zwarte pak en de schooljongensstropdas van Kimmich. Bijna had ze Robert zover om een TikTokdansje te doen, totdat hij er toch maar van afzag. 

Voetbal is een vorm van showbusiness, totdat voetbalmensen ergens een show op touw zetten. Dan wordt het Joop van den Ende toen hij nog Batman was. Wat de loting betrof, kwam Ajax er niet best af. Atalanta is gewoon de spectaculairst voetballende ploeg van Italië, met de conditie van triatlonatleten. Zoals Johan Derksen observeerde: “Van Liverpool zie ik Ajax niet winnen.” Om te overwinteren moeten de punten worden gepakt tegen Midtjylland, wat geen wedstrijden oplevert om vooraf van te watertanden. De enige hoop biedt het resultaat van Napoli tegen Liverpool in de groepsfase 2019: thuis gewonnen, uit gelijk. AZ krijgt het zwaar tegen Koulibali, Osimhen, Insigne en Mertens.

Reshmin Chowdhury (links).Beeld AFP

3 oktober: een 8 voor Cody Gakpo

Nog niet zo lang geleden kon PSV deze wedstrijden tegen clubs als Rosenborg met overtuiging verliezen. Nu Malen, Teze en Gakpo zich snel ontwikkelen en de aankopen Max en Zahavi 100 procent meevallen, blijven ze tegen C-teams keurig overeind. De 2-0 van Gakpo was van Europees niveau en niet alleen door de prachtige afwerking met de binnenkant van zijn rechter. Zijn pijlsnelle uitbraak, de pass naar rechts en de assist van Zahavi lieten zien dat PSV onder deze, door het nieuwe Ihattarenpopulisme beschimpte, Roger Schmidt het best eens aardig kan gaan doen in de competitie. Deze trainer is geen ­pannenkoek, om in voetbaltermen te blijven.

Hij heeft ook nog eens de beschikking over Malen, die kakelvers van zijn blessure is teruggekomen. De voorzet op Zahavi voor de 1-0 had finesse en kwam voort uit een goed oog voor zijn medespeler. De ­keeper had een doorslaggevende redding en ­Dumfries is Dumfries. Zodra Ihattaren het licht ziet, is de creativiteit op het middenveld ook terug. In de Europa League zouden ze zomaar kunnen ­overwinteren met deze loting.

Cody Gakpo.Beeld BSR Agency

3 oktober: een 7 voor Lucas Paquetá

In anderhalf jaar zakte het transferbedrag van de ­Braziliaan Paquetá met 15 miljoen euro. Hij kwam van Flamengo naar AC Milan voor 35 en gaat nu voor 20 van Milan naar Lyon, waar hij op het middenveld naast zijn landgenoot Guimarães komt te spelen. Het vertrek van Houssem Aouar is opgevangen. Als deze opnieuw voor Les Bleus uitgenodigde middenvelder tenminste weg zou gaan uit Lyon. 

Er zijn nu drie ­Braziliaanse TD’s met zijn toekomst bezig: Edu van Arsenal, Juninho van Lyon en Leonardo van PSG. Edu wil Juninho geen 60 miljoen betalen en Leonardo kan het niet. Hij hoopt op een deal voor de zomer van 2021, die nu al wordt vastgelegd. Van de genoemde Brazilianen speelt de Franse Algerijn Aouar het meest Braziliaans.

Lucas Paquetá.Beeld AFP

2 oktober: een 8+ voor Donny van de Beek

Het is een expert met wie Donny van de Beek zijn Engels oefent in Manchester. Het noordwestelijke Midlandsaccent is al bijna vlekkeloos, alsof een Amsterdammer die bij VVV gaat spelen meteen een Limburgse tongval laat horen. “I think a great result,” Donny said. Result uitgesproken als ‘resolt’ en great als ‘greet’. Solskjaer sprak lovende woorden. “Hij heeft daar voetbalhersens zitten die ons nog vaak zullen helpen.” Over zijn balbehandeling: “Misschien niet opvallend voor mensen die niet goed opletten.” De pass op Mata, Donny’s assist voor het tweede doelpunt, was vintage Van de Beek. Zonder te kijken een flick met de zijkant van de rechtervoet, die Mata vrij voor het doel bracht. Voor mensen die twijfelen aan een basisplaats: Donny wist zich in te vechten in een team met Nouri en Bergwijn. Dit is echt eenvoudiger.

Donny van de Beek.Beeld EPA

1 oktober: een 8 voor Hugo Lloris

Tot twee keer toe sprak Mourinho na de wedstrijd tegen Chelsea Toby Alderweireld aan, die twee keer ‘nee’ schudde. Hij ging geen penalty nemen. Lloris won de toss en zei dat zijn team zou beginnen, waarmee hij de kans dat Tottenham zou winnen met een aantal procenten vergrootte. Een andere zekerheid bij penalty’s is dat een hoog ingeschoten bal er bijna altijd ingaat. 

Dier begon voor de Spurs. Laag en rechts langs de keeper. Daarna Lamela: laag en rechts. Vervolgens Højbjerg, die hem laag in dezelfde hoek schoot. Moura: laag en opnieuw in die hoek rechts van de keeper. Ten slotte kwam Kane. Die schoot hem laag in de andere hoek. De enige speler in deze shoot-out die het volgens de statistieken deed, was Mason Mount. Hij schoot de bal hoog en naast. Ik wil hier niks mee betogen.

Hugo LlorisBeeld AFP

30 september: een 8 voor Ansu Fati

Sinds een op 26 augustus door Simon Kuper in The Financial Times geschreven artikel over Messi, kijk ik naar diens lichaamstaal. Een ‘voormalige president’ zei dat Messi over de sterkste lichaamstaal beschikte die hij, die ex-voorzitter, ooit had gezien. ‘Met een blik liet hij de kleedkamer weten of hij het ergens mee eens was of niet.’

Welnu, ondanks veel gejubel in de krant over spelvreugde en gedartel bij Barcelona tegen Villareal, kon er bij Messi nauwelijks een lachje of een hupje af. De eerste glimlach nam ik waar nadat hij een penalty had benut. Daarvoor liep hij, in mijn ogen, vooral te chagrijnen over de hoofdrol die Ansu Fati naar zich toetrok. Wel kon hij met één aanraking van de bal een tegenstander uitspelen. Dat verleer je niet, evenmin als zwemmen. Op het voetbalveld blijft Messi de grootste vis.

Ansu Fati.Beeld AFP

29 september: een 10 voor Anna van der Breggen

Kijkend naar een vrouw op een fiets dacht ik: ‘De uren die zo elegant omlijsten/ waar alle ogen blijven, een prachtig zicht.’ Toen Shakespeare het begin van zijn sonnet schreef en toen Bas Belleman het vertaalde, hadden beiden nog geen idee van de volmaakte manier waarop Anna van der Breggen hun regels gestalte zou geven. Ik kijk minder vaak naar andere sporten dan vroeger. Het lijkt wel alsof de no look pass van Magic Johnson niet meer wordt gegeven, dat de volley van John McEnroe begraven ligt onder het gras, dat geen vrouw meer loopt met de elegantie van Wilma Rudolph, dat niemand nog weet wie Vivian Richards is. Totdat ik zaterdagmiddag werd gegrepen door een stijl die het alledaagse wielrennen ver oversteeg. Ik moest blijven kijken in de zekerheid dat ik zoiets volmaakts niet snel meer zou zien.

Anna van der Breggen.Beeld BSR Agency

28 september: Een 8 voor Dusan Tadic

Na twintig seconden liet Kudus Tannane lopen. Het was niet zijn enige fout: Kudus wisselde matige passes af met prachtige acties. Het hoogtepunt was een niet te stuiten uitbraak en de perfecte bal op Antony. “Als Gravenberch terug is, zit Álvarez op de bank,” aldus de bewaarquote van Arnold Bruggink. Bij mij is zijn uitspraak in veilige handen: ik gebruik hem pas zodra het tegendeel bewezen is. Nordin Amrabat, een goede prater met hersens als bonus, gebruikte zijn talent voor het verwoorden van de verkeerde waarneming. Natuurlijk was het geen rode kaart voor Álvarez. Ook probeerde hij de provocaties van Bazoer en Tannane goed te praten, nadat hij zijn sympathie voor Tannane had uitgesproken. Er lag een oude loyaliteit onder. Wat hebben Tannane, Bazoer en Amrabat gemeen? Alle drie weggestuurd bij Ajax. Intussen groeit Tadic stilletjes naar een nieuwe topvorm.

Dusan TadicBeeld ANP

26 september: Een 7 voor Frank de Boer

Frank de Boer is 50 jaar, een goede leeftijd voor een bondscoach. Van Gaal was 49 bij zijn eerste aanstelling, Hiddink idem dito toen hij in 1995 de functie kreeg. Wat de keuze voor zijn assistenten betreft, heeft Hiddink het toen goed aangepakt. Tijdens het seizoen ’97/’98 mochten, op dringend advies van Guus, Rijkaard, Koeman, Gullit en Neeskens een versnelde trainerscursus van één jaar volgen. Hiddink had er, met zijn achtergrond als docent, bezwaar tegen om deze grote sterren van het Nederlandse voetbal het diploma zomaar te geven, zoals bij Cruijff was gebeurd. Wel legde hij de nadruk op de praktijk, zonder de theoretische vakken te verwaarlozen. Al tijdens hun opleiding gebruikte hij zijn toekomstige assistenten voor het WK van 1998, om bij wijze van stage in het voorjaar de landen te analyseren die het Nederlands elftal zou treffen in de groep: België, Mexico en Zuid-Korea. Het was een pragmatische en doeltreffende aanpak, die getuigde van visie. Deze knowhow mocht van Hiddink niet verloren gaan voor het Nederlandse voetbal. Die visie is nu ver te zoeken. Wat zou Van Persie niet een ideale assistent van Frank de Boer zijn, al was het maar als stagiair. Er is een wederzijds respect en, nog belangrijker, Robin is in staat en niet te beroerd om tijdens de training Virgil van Dijk door zijn benen te spelen. Hij heeft het natuurlijke respect van een spelersgroep voor de beste voetballer. Helaas regeert in Zeist het dogma van de zwakken: de bureaucratie. Van Persie hoeft dan niet het hele traject van vier jaar af te leggen, maar hij moet wel minstens twee jaar in de klas. Daarin heeft zo’n jongen geen zin. Frank de Boer staat er alleen voor. Virgil van Dijk kan gerust zijn. Hij zal niet worden gepoort.

Frank de Boer.Beeld ANP

26 september: Een 8 voor Philipp Max

Het is duidelijk dat PSV in Max een uitstekende aankoop heeft gedaan. Twee assists tegen Mura en binnen het eerste kwartier al vier prima voorzetten. PSV viel in zijn geheel enorm mee. Het slechte nieuws dat uit Eindhoven was overgewaaid, bleek niet te kloppen. De Slovenen hadden zo’n lelijke ploeg waarvan een Nederlandse club op een slechte dag zomaar kan verliezen. Niet dat PSV in topvorm was, maar het was wel in staat om over dit Midden-Europese Abekewalda heen te lopen. De tweede meevaller was Bruma, die het vorig jaar geen bal goed heeft geraakt. De analist van dienst zat kennelijk nog met die mist in zijn hoofd toen hij in de rust stelde dat ‘zo’n Bruma’ er natuurlijk niets van kon. “Dat pikt de spelersgroep ook niet lang, hoor, dat zo’n gozer wordt opgesteld.” In de tweede helft gaf Bruma twee steekballen, die door Malen en Gakpo tot assist werden gepromoveerd. Het is zo’n kwetsbare bezigheid, dat analyseren. Gelukkig betaalt De Mol ze er goed voor. Beschouw het als gevarengeld.

Philipp Max.Beeld BSR Agency

26 september: Een 7 voor Ravel Morrison

De transfer naar ADO van Ravel Morrison kan een sensatie worden als iemand hem aan het voetballen krijgt. Ooit vocht hij tijdens een jeugdinterland tegen Litouwen met zijn teamgenoot Wilfried Zaha. Nou ja, vechten: een beetje trekken en duwen was het, opvallend genoeg toch. Bij West Ham United heb ik hem een paar uitstekende wedstrijden zien spelen. Ravel is 27 jaar en ADO is zijn elfde club.

Ravel Morrison.Beeld PA Archive/PA Images

25 september: Een 8 voor Luis Suárez

Elke keer sta ik versteld van de naïviteit van voetbalsupporters. Duizenden Ajaxfans speculeerden over de terugkeer van Suárez naar Ajax. Het werd Atletíco voor een salaris van 7,5 miljoen per jaar, nadat er in de stijl van de Uruguayaan en de corrupte club waar hij naartoe zou gaan, was gefraudeerd bij een taaltest. Nu hij samenwerkt met Simeone is er een duo ontstaan gemaakt in de hel. Al gaat Luis zich niet zo uit de naad rennen als Griezmann deed in zijn laatste seizoen in Madrid. Wel zal hij scoren en wordt de kans op bijten aanzienlijk groter onder leiding van de Argentijnse coach die net zo slecht tegen zijn verlies kan als Luis. Mijn tip voor Frenkie de Jong: dat hij zich ziek meldt voor de wedstrijd Atletíco-Barcelona. Suárez wil daar iets rechtzetten waarbij bloed zal vloeien.

Luis SuarezBeeld AFP

24 september: een 6 voor Mohamed Ihattaren

Ihattaren heeft een auto van twee ton. Mensen vielen erover. Ik hoop dat Audi hem korting heeft gegeven, zoals gebruikelijk is in de Duitse en Engelse voetbalwereld. Zo niet, heeft Mo te veel betaald. Het wordt tijd dat iemand bij PSV deze jongen, met zijn meer dan gemiddelde voetbaltalent, onder de arm neemt. 

Van Mino Raiola hoeft hij geen pedagogiek te verwachten. De opvoedkunde van Mino bestaat uit oppoetsen, niet van de auto, maar van het ego van de supersterren onder zijn bewind. ‘Jij bent goed, jij bent de beste, laat iedereen maar kletse.’ Vroeger had je in de begeleiding van PSV van die katholieke mannen die een streng maar rechtvaardig woord tot lastpakken konden spreken. Ihattaren heeft disciplineproblemen, ook en misschien vooral buiten het veld. Aan een Duitse trainer heeft hij weinig. Hij heeft behoefte aan ouderwets rooms-katholicisme.

Mohamed Ihattaren.Beeld BSR Agency

23 september: een 6- voor Dick Advocaat

De irritatie bij Advocaat na de vraag van een verslaggever over het zingen in De Kuip –‘als je anderhalve meter afstand houdt is er niks aan de hand’ – leek sterk op Ruttes gefrustreerde ergernis over dezelfde zangkoren. Het probleem voor de premier is, nu het overheids­beleid inzake corona dubieus wordt, dat hij, omdat ‘iedereen een stem heeft’, wordt geconfronteerd met een soort domheid die vóór de pandemie in Den Haag nauwelijks waarneembaar was.

Rechtse partijen noemden dat ‘geen voeling hebben met wat er leeft’. Wat er leeft steekt nu aan alle kanten de lege kop op. Zo zijn er vermeende B-artiesten, in talkshows BN’ers genoemd, die ‘niet meer meedoen’. Ze doen niet meer mee aan het gebruiken van hun hersens, evenmin als supporters van Feyenoord. Kennelijk hebben die mensen geen ouders, noch grootouders op leeftijd. Ze komen uit een ei.

Dick AdvocaatBeeld BSR Agency

22 september: een 8+ voor Mohammed Kudus

De statistieken waren goed: hoog percentage geslaagde passes, 92,3 procent, 4 schoten op doel, maar vooral een onmeetbaar, zichtbaar talent en gevoel voor de bal. Mensen meteen roepen van basisplaats en toptalent en weg met Álvarez: geen kortere termijnvisies dan in het voetbal. De voetbalkijker is in staat een speler af te serveren na een verkeerde ingooi. Ik zag in Mohammed Kudus een uitstekende speler die op het middenveld gaatjes open liet, die trucjes begon uit te serveren als champagne na sluitingstijd en die tactisch een paar bijlessen kon gebruiken. Kan hij samen met Gravenberch centraal op het middenveld spelen? Dat zou een feest worden voor elke tegenstander in de Champions League. Álvarez hoeft zich geen zorgen te maken. Promes misschien wel. Een middenveld met Kudus op tien is een aanlokkelijk vergezicht. Met Martinez dan naast Álvarez, ‘voor de balans’.

Mohammed KudusBeeld BSR Agency

21 september: een 8 voor Donny van de Beek

Donny viel goed in, zeker vergeleken met het spel van Paul Pogba, die nog niet hersteld leek van zijn coronabesmetting of die te kort vakantie had gehad. Van de Beek begon met tomeloos vrijlopen: kreeg hij de bal, dan kaatste hij vlekkeloos terug of door. Technisch en wat talent betreft was hij, zeg maar, de Kudus van Manchester United. Ook maakte hij een beheerst doelpunt. Jammer genoeg verloor United op een trooste­loze manier, dus die goal was snel vergetelheid. Vierenhalve week geleden speelden ze nog in de Europa League. Het gaat even duren voordat zij fit genoeg zijn. Met aankopen heeft die vermoeidheid niks te maken, al zal een Unitedfan kreunen om het bod van meer dan 50 miljoen van Manchester City op de geweldige centrale verdediger Jules Koundé van Sevilla, terwijl zij met een kneus als Lindelöf zitten.

Donny van de BeekBeeld AFP

19 september: een 4 voor Virgil van Dijk

In blinde paniek gooit de KNVB een Europese titel weg. Zelfs Frank de Boer zal erkennen dat Van Gaal de enige is die meer uit een elftal kan halen dan ze zelf denken dat erin zit. Virgil van Dijk is ervoor gaan liggen. Is hij bang voor zijn plaats? Tegen Leeds United was het huilen met de pet op en knudde met een rietje tegelijkertijd. Drie goals moest hij incasseren tegen een net gepromoveerd elftal. Bij de tweede dacht het fenomeen wel even in looppas een bal uit de lucht met de wreef weg te tikken. Leeds scoorde. Bij de eerste goal had de grote leider er ook al niet fijn uitgezien, net zo min als bij de derde, toen hij zijn been uitstak en de bal miste. Ongeconcentreerd en met kapsones liep de voorzitter van de spelersraad, althans de aanvoerder van het Nederlands elftal, over het veld. Van Gaal zou daar luidkeels iets van hebben gezegd. Misschien had hij hem wel op de bank gezet en voor De Vrij gekozen, de centrale verdediger die onder zijn leiding tijdens het WK van 2014 inter­nationaal doorbrak. Van Gaal coachte toen een niet van talent overlopend elftal naar de derde plaats op het WK, een prestatie vergelijkbaar met het winnen van de Champions League in 1995. Toch durfde ­Voetbal International een paar weken geleden deze kop te plaatsen: ‘Van Gaal armoedige keuze’. Een week later: ‘Ten Cate logische opvolger Koeman’.

Een schamele ruildeal met een lek uit het verleden in de hoop op een bron in de kleedkamer. Ik geloofde de domheid niet: een noodlijdend blad dat een hogere omzet tijdens een succesvol EK wegkieperde met de nonchalance van Van Dijk, ten behoeve van iemand die een mooie relatie met Rijkaard verspeelde door in Barcelona te veel eer naar zichzelf toe te trekken en vervolgens faalde bij Ajax en Chelsea.

Intussen zit Van Gaal zwaar teleurgesteld thuis. Hij had het graag tot een succes gemaakt, dat laatste kunstje. Nu zullen we met het rode potlood in de hand tijdens dat EK extra kritisch kijken naar Van Dijk en Memphis, de zwaargewichten in een spelersraad, waarvoor deze hele zaak een public-relations­fiasco is geworden. Hun gedrag is zoals we dat kennen van voetballers: gestoeld op eigenbelang.

Virgil van DijkBeeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden