Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Moormans onverbloemde linkse en sociale koers komt niet voort uit calculatie, maar uit overtuiging

PlusJohan Fretz

Johan Fretz

Jesse Klaver had zijn Meetups ­duidelijk gemist en misschien stond hij daarom in een TED Talk Almere-Muziekwijk-achtige setting te acteren dat hij zojuist de presidentiële voorverkiezingen in Florida had gewonnen. Even verderop in de stad schreeuwde Lilianne Ploumen haar publiek euforisch toe, alsof ze het voorprogramma was van Snollebollekes: “Hey PvdA’ers!”.

Het blijft een beetje tragisch om landelijke partijleiders de shine te zien pakken op lokale partijfeestjes. Op de vleugels van andermans succes duiken ze op als Kees van Kootens ­wethouder Hekking. Zonder enige bescheidenheid kondigen ze aan dat de linkse lente is losgebarsten. Helaas hebben ze de statistieken niet mee: landelijk was er beslist geen sprake van een ­wederopstanding.

Dat neemt niet weg dat ik Ploumen en Klaver hun blijdschap wel gunde. Als je al zo lang in de hoek zit waar de klappen vallen, is het fijn als er ook eens wat te vieren valt. In dit geval waren dat een aantal (verrassende) lokale successen. Ook was een groot landelijk electoraal slagveld uitgebleven. Gelukkig maar, anders waren er ongetwijfeld scheuren ontstaan in het nauwe verbond tussen GroenLinks en de PvdA.

Nu lijkt het bloeden voor beiden in elk geval gestopt en zijn er hoopvolle contouren zichtbaar, vooral bij de PvdA, van de weg voorwaarts. Dat is zonder meer te danken aan de ijzersterke Amsterdamse PvdA-leider Marjolein Moorman, die van haar partij in Amsterdam na acht jaar ­tegen alle verwachtingen in weer de grootste maakte.

Niet alleen de hoofdstad, ook Nederland heeft haar de laatste jaren leren kennen als een warme, authentieke, betrokken en waardegedreven sociaaldemocraat. Als wethouder en lijsttrekker is zij vurig teruggekeerd naar de wortels van de sociaaldemocratie: de idealen van Den Uyl. ­

Wat daarbij erg heeft geholpen is het feit dat Moorman niet aan de (onder PvdA’ers nogal ­populaire) misvatting lijdt dat electorale afstraffingen slechts komen doordat ‘we het de mensen niet goed genoeg hebben uitgelegd’.

Nee: Moorman heeft de boodschap echt ­gehoord. Haar onverbloemde linkse en sociale koers komt niet voort uit calculatie, maar uit ­intrinsieke overtuiging. Wanneer zij spreekt over de vermogenskloof, kansenongelijkheid in het onderwijs, schuldenproblematiek, voelen mensen dat vuur. Dan klinken de klassieke waarden Gelijke Kansen voor Iedereen, ­Solidariteit ­en Spreiding van Kennis, Macht en Inkomen plotseling weer als ronkende, overtuigende ­idealen die de moeite waard zijn om te ­r­ealiseren, niet meer als sleetse leuzen of ­valse beloftes.

Maar zonder iets af te doen aan de grote kracht van Moorman zelf, speelt er nog iets anders mee. Want waar háár geloofwaardigheid evident is, staat de kiezer nog altijd extreem wantrouwig tegenover de landelijke PvdA. Zowel de vertrokken Asscher als huidige leider Ploumen hielden/houden als voormalig bewindslieden uit Rutte II last van het stigma dat ze zich ferm afzetten tegen afbraakbeleid waar ze zelf aan hebben bijgedragen.

Misschien is de pijnlijke conclusie dat mensen in tijden van grote sociale ongelijkheid best bereid zijn de PvdA een nieuwe kans te geven, maar alleen als die geleid wordt door frisse, nieuwe stemmen, zonder onvergeeflijke ­politieke ballast.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden