Tinkebell. Beeld Artur Krynicki
Tinkebell.Beeld Artur Krynicki

‘Misschien is Hugo de Jonge toch niet dom?’

PlusTinkebell

‘Natuurlijk is het hartstikke fijn dat we weer op het terras mogen zitten en ook weer naar winkels mogen die vallen in de categorie ‘niet-essen­tieel’. Maar musea, bioscopen, theaters en ­literaire podia blijven gesloten zoals ze dat al bijna een halfjaar zijn. Dat doet je afvragen waar de kunst staat,’ stelde Leon Caren van cultureel platform We Are Public afgelopen zaterdag in deze krant. ‘Welke prioriteit heeft kunst als het zelfs niet onder ‘niet-essentieel’ valt?’

En Leon heeft gelijk. Dit is exact wat er aan de hand is. Het belang van kunst is niet eens een overweging. We Are Public reageert op deze situatie door vandaag een tentoonstelling te openen met ‘niet-essentiële kunst’: prullaria uit niet-essentiële winkels zoals de Action en Primark (waar mensen op dit moment als vanouds in rijen voor de deur staan om goedkope troep, gemaakt door Chinese kinderhandjes, te kopen) op sokkels gepresenteerd als kunst. De tentoonstelling van We Are Public wordt hiermee als geheel één kunstwerk. Zeer geslaagd, als je het mij vraagt.

Maar daarmee is het probleem niet opgelost. Het probleem van totale minachting voor een sector die juist op de top van de piramide der essentiële zaken geplaatst zou moeten worden. Dus, want het schijnt dat dit werkt, men noemt het de kracht van de herhaling, leg ik het gewoon nog een keertje uit.

Er is in de afgelopen jaren best veel gesproken over het fenomeen dat ‘arme mensen vaker domme dingen doen’. Dat komt, en daar is veel onderzoek naar gedaan, doordat (geld)zorgen een soort blokkade zijn op het denken. Ook slimme mensen hebben dus bij een grote mate van stress, simpel gesteld, geen toegang meer tot hun eigen slimheid. Ook deze pandemie zorgt bij heel veel mensen voor stress. De gevolgen zien we om ons heen.

Wanneer je je brein ziet als een soort motortje met een bepaalde capaciteit, dan kun je stellen dat bij stress de boel vast gaat zitten. De motor moet geolied worden. In aanraking komen met kunst is die olie. Kunst is namelijk per definitie iets anders. Een nieuw schilderij is een onverwachte interventie op een muur. Een dans­voorstelling is kijken naar een ongebruikelijke manier van bewegen.

Voor het eerst in aanraking komen met een kunstwerk is altijd iets onvoorspelbaars en je hersenen moeten dit verwerken. Dit verwerken, zeker wanneer dat vaker gebeurt, is het oliën van je brein omdat het je dwingt om steeds opnieuw na te denken over dat waar je mee geconfronteerd wordt. Hierdoor verdwijnt de blokkade op het denkvermogen en ben je beter in staat om (in crisissituaties) te functioneren.

Het zou dus, theoretisch gezien, kunnen dat Hugo de Jonge helemaal niet dom is. Laten we dat testen: overlaad de man met kunst.

Tinkebell schrijft elke week een column in Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden