De regels rond het voorschrijven van de abortuspil moeten in elk geval tijdens de lockdown worden versoepeld

Opinie

‘Minister, geef de abortuspil vrij’

De regels rond het voorschrijven van de abortuspil moeten in elk geval tijdens de lockdown worden versoepeldBeeld Getty Images/iStockphoto

Laat vrouwen voor het afbreken van een zwangerschap nu niet naar verre abortusklinieken reizen, betogen Carmen Roebersen, Daphne Visser en Lisa de Pagter van Choice for Youth and Sexuality. Voor een abortuspil is zo’n risicovolle reis totaal niet nodig.

De rechtbank in Den Haag heeft vorige week bepaald dat een vrouw die ongewenst zwanger is, geen abortuspil per post mag ontvangen om thuis haar zwangerschap af te kunnen breken. Omdat de vrouw een dochter met coronaverschijnselen heeft, moet ze thuis blijven en heeft ze geen toegang tot een abortuskliniek. Deze vrouw, bijgestaan door de organisaties Bureau Clara Wichmann en Women on Waves, is niet de enige voor wie abortushulpverlening tijdens de coronacrisis onbereikbaar is.

Decennia aan onderzoek en ervaring wijzen uit dat legale abortus een zo goed als risicoloze ingreep is, met vrijwel geen (mentale) gezondheidsproblemen tot gevolg. Maar aangezien abortus nog steeds in het Wetboek van Strafrecht staat, is de – essentiële – behandeling aan buitengewoon strenge regels onderworpen. Zo wordt een abortus bij één van de veertien abortusklinieken in Nederland vaak uitgevoerd na verwijzing van een arts. Ook overtijdbehandelingen (tot 6,5 weken) worden doorgaans in abortusklinieken aangeboden.

Stelt u zich voor: een vrouw uit een dorpje in de kop van Noord-Holland blijkt ongewenst zwanger te zijn. Het kost haar minstens twee uur om met het openbaar vervoer naar Amsterdam te gaan, naar de dichtstbijzijnde abortuskliniek. Wie nu de trein neemt, loopt extra risico besmet te raken met het nieuwe coronavirus of het virus te verspreiden, met alle gevolgen van dien. Daarnaast is het nog maar de vraag of deze vrouw een volle dag opvang kan regelen voor haar kinderen die op het moment niet naar school gaan. Als de vrouw slachtoffer is van huiselijk geweld, is het op dit moment ook nog eens lastiger dan anders om ongemerkt het huis te verlaten voor een zwangerschapsafbreking.

Verenigd Koninkrijk

Recent onderzoek van Medisch Contact wijst uit dat vrouwen in Nederland ook zonder wereldwijde crisissituatie al obstakels ervaren bij abortushulpverlening, zoals geheimhouding van de abortus voor partner of familie, geen oppas kunnen regelen voor kinderen, afstand tot abortushulpverlening en huiselijk geweld. Deze obstakels beperken het zelf­beschikkingsrecht van vrouwen. De huidige coronamaatregelen van de overheid vergroten deze obstakels, wat betekent dat de abortushulpverlening onbereikbaar wordt.

Zorgverleners hebben de afgelopen tijd zorgen geuit over het mijden van de huisartsen en spoedeisende hulp. Zorgbehoevenden zijn angstig voor besmetting met Covid-19 of vrezen het al oververhitte zorgsysteem nog verder te belasten. Ook laten klinieken vrouwen met koorts niet binnen.

Elke dag dat een overtijdbehandeling of abortus wordt uitgesteld, maakt de ingreep fysiek ingrijpender. Daarom is het, juist nu, essentieel dat abortushulpverlening op een laagdrempelige manier toegankelijk wordt aangeboden met behoud van veiligheid en kwaliteit.

Zowel Ierland als het Verenigd Koninkrijk hebben vanwege de huidige situatie omtrent Covid-19 aangekondigd de regels rond de abortushulpverlening te versoepelen. In plaats van een medische ingreep op locatie, wordt het nu mogelijk om thuis medicatie voor een vroegtijdige zwangerschapsafbreking (tot tien weken over tijd) in te nemen. Na een telefonisch of online consult met een dokter worden deze abortuspillen aan de deur afgeleverd.

Negen weken

Hoewel enkele abortusklinieken en huisartsen in Nederland het verwijsgesprek telefonisch of online aanbieden om de abortushulpverlening toegankelijker te maken, moeten vrouwen voor de ingreep fysiek naar een kliniek. Sinds 2018 ligt er een wetsvoorstel dat het huisartsen mogelijk moet maken medicatie voor te schrijven om een zwangerschap tot negen weken af te breken.

Dit zou voor veel vrouwen een oplossing bieden, aangezien in 70 procent van de gevallen in Nederland zwangerschapsafbreking plaatsvindt in de eerste negen weken. Bovendien wordt deze vroegtijdige niet-invasieve vorm van zwangerschapsafbreking onder vrouwen zowel fysiek als emotioneel als minder belastend ervaren dan een latere behandeling. Toch riskeren zorgverleners een boete of zelfs gevangenisstraf voor het voorschrijven van deze medicijnen, die op de lijst van essentiële geneesmiddelen van wereldgezondheidsorganisatie WHO staan.

Hoewel abortushulpverlening zich op medisch gebied verder ontwikkelt, blijft het ministerie van Volksgezondheid vasthouden aan oude wetgeving. Vanuit de samenleving roepen inmiddels al diverse organisaties op de abortuspil voor vroege afbrekingen tijdens de coronacrisis door huisartsen of via telemedicine te verstrekken.

Nederland legt de nadruk tijdens deze crisis op onze intelligentie en eigen verantwoordelijkheid. Daarom roepen wij minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) op ditzelfde vertrouwen te geven aan het zelfbeschikkingsrecht van mensen door de abortuswetgeving in deze essentiële tijden te versoepelen.

Carmen Roebersen, Daphne Visser en Lisa de Pagter werken bij Choice for Youth and Sexuality, een organisatie die zich inzet voor seksuele reproductieve gezondheid en rechten voor jongeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden