Opinie

‘Minder meldingen van huiselijk geweld betekent niet dat het daadwerkelijk minder voorkomt’

Berichten dat huiselijk geweld tijdens de coronacrisis niet is toegenomen, zijn niet waar, stelt Tessel ten Zweege, oprichter van ­feministisch collectief ­Pisswife. Dergelijke berichtgeving is volgens haar gevaarlijk.

Beeld Getty Images

Deze zomer kwam het bericht naar buiten dat het aantal meldingen van huiselijk geweld sinds het begin van de coronacrisis niet was toegenomen. Goed nieuws, zou je denken, maar een dergelijk bericht is eigenlijk heel gevaarlijk.

Door dit soort berichtgeving letten mensen namelijk minder op de signalen die duiden op huiselijk geweld. Als slachtoffer van partnergeweld weet ik als geen ander hoe lang het voor de buitenwereld onopgemerkt kan blijven. Het slinkende aantal meldingen werpt de vraag op hoeveel slachtoffers er buiten beeld blijven.

Verschillende media haalden hun informatie uit cijfers van Veilig Thuis, waar onder ‘normale’ omstandigheden maandelijks 11.000 meldingen van partnergeweld en kindermishandeling binnenkomen. Aan het begin van de lockdown werden bij sommige regionale takken van Veilig Thuis iets minder meldingen gedaan. Het is echter belangrijk een krimp van het aantal meldingen niet te verwarren met een afname van het aantal gevallen van partner­geweld, omdat het merendeel van de gevallen helemaal niet wordt gemeld. 

Toen ik in 2018 werd mishandeld door mijn vriend, zag ik geen mogelijkheid de politie te bellen of online een melding te doen. Er was geen plek in mijn huis waar hij me niet kon horen bellen en hij checkte regelmatig mijn mobiele telefoon.

Fier, het landelijke expertisecentrum over seksueel en huiselijk geweld, publiceerde onlangs een overzicht waarin te zien is dat het aantal minderjarigen dat hun website tijdens de coronacrisis heeft bezocht is verdubbeld.

Weinig zicht op jongeren

Cijfers van daadwerkelijke meldingen onder jongeren hebben ze niet. “Waarom er weinig zicht is op jongeren, is een lastig te beantwoorden vraag,” aldus een onderzoeker van Fier. “Het speelt zich vaak af in het verborgene, achter de voordeur bijvoorbeeld. Slachtoffers schamen zich vaak of zien niet in dat zij slachtoffer zijn.”

Het niet herkennen van grensoverschrijdend gedrag komt ook terug in het rapport Welk geweld telt van de onderzoeksinstituten Atria en Blijf Groep. Daarin staat dat één op de twintig Nederlanders onder de 25 jaar verkrachting van een vrouwelijke partner acceptabel vindt. De normalisering van partnergeweld onder jongeren wordt dus wel in kaart gebracht, maar de omvang blijft onzichtbaar.

Wat ook in veel Nederlandse berichtgeving ontbreekt, zijn de immense aantallen vrouwen buiten Nederland die door de pandemie nog kwetsbaarder zijn geworden. António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, luidde in april al de noodklok en riep landen op het risico op escalatie van partnergeweld niet te onderschatten. Uit recent onderzoek van de vrouwenrechtenorganisatie Action­Aid is gebleken dat geweld tegen vrouwen schrikbarend is toegenomen sinds de mondiale invoering van coronamaatregelen.

Het aantal meldingen van geweld in Bangladesh is vertienvoudigd in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. In Nigeria is gendergerelateerd geweld op sommige plekken 700 procent gegroeid. ActionAid is vanwege deze schrikbarende cijfers begonnen aan een fondswervingscampagne met de titel Women’s Right’s Challenge om geweld tegen vrouwen wereldwijd tegen te kunnen gaan.

Voorspelbaar

Advocaat Maclen Stanley schrijft in Psychology Today dat een groei van het partnergeweld als gevolg van de pandemie viel te voorspellen. Partnergeweld neemt altijd toe in tijden van crisis, dat is al vaker geobserveerd. Bijvoorbeeld in 1989, na de olieramp met de Exxon Valdez in Alaska, en in 2017, na orkaan Harvey. Stanley meent zelfs dat een crisis die het gevolg is van een ziekte-uitbraak grotere gevolgen kan hebben voor partnergeweldzaken, omdat stress dan langer aanhoudt en er enorme ladingen cortisol in het lichaam worden aangemaakt. Dit stresshormoon wordt gelinkt aan agressie.

De misleidende insteek van de berichten in de media kan tot gevolg hebben dat mensen de omvang van dit wereldwijde probleem onderschatten. Juist op het moment dat solidariteit met slachtoffers van partnergeweld misschien wel belangrijker is dan ooit.

Tessel ten Zweege, schrijver, documentaire­maker en oprichter van feministisch collectief ­Pisswife.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden